| YouTube Channel

रिष्टिः (riSTiH)

 
Apte
English
रिष्टिः [riṣṭiḥ],
f.
 [रिषेः तिः
Uṇ.*
 4.191] See रिष्टम् above
Bri.
Up.*
 1.4.16.
m.
 A sword.
Apte 1890
English
रिष्टिः f. See रिष्टं above.
m. A sword.
Apte Hindi
Hindi
रिष्टिः
नपुं*
 - रिष् + क्तिन्
"उत्पात, क्षति, ठेस"
रिष्टिः
नपुं*
 - रिष् + क्तिन्
"बदकिस्मत, दुर्भाग्य"
रिष्टिः
नपुं*
 - रिष् + क्तिन्
"विनाश, हानि"
रिष्टिः
नपुं*
 - रिष् + क्तिन्
पाप
रिष्टिः
नपुं*
 - रिष् + क्तिन्
"सौभाग्य, समृद्धि"
रिष्टिः
पुं*
 - -
तलवार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अहितम्, अपकृत्यम्, अपभूतिः, अवपीडना, उपहतिः, क्षतिः, हानिः, धूर्तिः, रिष्टिः, विप्लवः
noun
हितस्य विपरितः भावः।
"कस्यापि अहितम् न कर्तव्यम्।"
Synonyms:
 खड्गः, असिः, कृपाणः, चन्द्रहासः, कौक्षेयकः, मण्डलाग्रः, करबालः, करपालः, निस्त्रिंशः, शिरिः, विशसनः, तीक्ष्णधारः, दुरासदः, श्रीगर्भः, विजयः, धर्मपालः, कौक्षेयः, तरवारिः, तवराजः, शस्त्रः, रिष्टिः, ऋष्टिः, पारेरकः
noun
शस्त्रविशेषः।
"खड्गस्य युद्धे राज्ञी लक्ष्मी निपुणा आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रिष्टिः,
पुं,
 (रेषति हिनस्तीति । रिष् + क्तिच् ।)खड्गः । इति मेदिनी । टे, २७ ॥
रिष्टिः,
स्त्री,
 (रिष् + क्तिन् ।) अशुभम् । इतिमेदिनी । टे, २७ ॥
शस्त्रभेदः । इति शब्द-रत्नावली ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“रिष हिंसार्थः”@} 2 रेषकः-षिका, रेषकः-षिका, 3 रिरिषिषकः-रिरेषिषकः-षिका, रेरिषकः-षिका
4 5 रेषिता-त्री- 6 रेष्टा-रेष्ट्री, रेषयिता-त्री, रिरिषिषिता-रिरेषिषिता-त्री, रेरिषिता-त्री
रेषन्-न्ती, रेषयन्-न्ती, रिरिषिषन्-रिरेषिषन्-न्ती
-- रेषिष्यन्-न्ती-ती, रेषयिष्यन्-न्ती-ती, रिरिषिषिष्यन्-रिरेषिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- रेषयमाणः, रेषयिष्यमाणः, रेरिष्यमाणः, रेरिषिष्यमाणः
रिट्-रिड्-रिषौ-रिषः
-- -- -- 7 रिष्टम्-ष्टः, रेषितः, रिरिषिषितः-रिरेषिषितः, रेरिषितः-तवान्
रेषः, 8 रेषणः, 9 अरिष्टः, 10 रेट्-रेषौ-रेषः, रेषः, रिषिषिषुः-रिरेषिषुः, रेरेषः
रेषितव्यम्-रेष्टव्यम्, रेषयितव्यम्, रिरिषिषितव्यम्-रिरेषिषितव्यम्, रेरिषितव्यम्
रेषणीयम्, रेषणीयम्, रिरिषिषणीयम्-रिरेषिषणीयम्, रेरिषणीयम्
रेष्यम्, रेष्यम्, रिरिषिष्यम्-रिरेषिष्यम्, रेरिष्यम्
ईषद्रेषः-दूरेषः-सुरेषः
-- -- -- रिष्यमाणः, रेष्यमाणः, रिरिषिष्यमाणः-रिरेषिष्यमाणः, रेरिष्यमाणः
रेषः, रेषः, रिरिषिषः-रिरेषिषः, रेरिषः
रेषितुम्-रेष्टुम्, रेषयितुम्, रिरिषिषितुम्-रिरेषिषितुम्, रेरिषितुम्
रिष्टिः, रेषणा, रिरिषिषा-रिरेषिषा, रेरिषा
रेषणम्, रेषणम्, रिरिषिषणम्-रिरेषिषणम्, रेरिषणम्
11 रिषित्वा-रेषित्वा-रिष्ट्वा, रेषयित्वा, रिरिषिषित्वा-रिरेषिषित्वा, रेरिषित्वा
प्ररिष्य, प्ररेष्य, प्ररिरिषिष्य-प्ररिरेषिष्य, प्ररेरिष्य
12 रेषम् २, रिषित्वा २, रेषित्वा २, रिष्ट्वा २, रेषम् २ रेषयित्वा २ रिरिषिषम् २ -रिरेषिषम् २, रिरिषिषित्वा २ -रिरेषिषित्वा २, रेरिषम् २
रेरिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४०८)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६९४। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[३। ‘रलो व्युपधाद्धलादेः संश्च’ (१-२-२६) इति सनः कित्त्वविकल्पः। तेन रूपद्वयम्।]]
04
=>
 [पृष्ठम्११२०+ २४]
05
=>
 [[१। ‘तीषसहलुभरुषरिषः’ (७-२-४८) इति तकारादावार्धधातुके इड्विकल्पः। इडभाव- पक्षे ‘ष्टुना ष्टुः’ (८-४-४१) इति ष्टुत्वेन टकारः।]]
06
=>
 [[आ। ‘रेष्टारं रेषितुं व्यास्यत् रोष्टाऽक्षः शस्त्रसंहतीः।।’ भ। का। ९। ३१।]]
07
=>
 [[२। ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति निष्ठायामिण्निषेधः।]]
08
=>
 [[३। बाहुलकेन नन्द्यादित्वकल्पनात् कर्तरि ल्युप्रत्ययः।]]
09
=>
 [[४। ‘क्तिच्क्तौ च--’ (३-३-१७४) इति संज्ञायां क्तः। अरिष्टः = अनिष्टादिकम्।]]
10
=>
 [[५। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति विच्। गुणः।]]
11
=>
 [[६। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति कित्त्वविकल्पः। ‘तीषसहलुभरुषरिषः’ (७-२-४८) इति इड्विकल्पश्च। तेनात्र रूपत्रयम्।]]
12
=>
 [पृष्ठम्११२१+ २५]