धातुः: री
मूलधातुः: रीङ्
धात्वर्थः: स्रवणे,श्रावण इति पाठान्तरम्
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: श्रवणे सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: रीयते
अनुबन्धादिविशेषः: ओदित्


धातुः: री
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: हिंसायाम्
गणः: स्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: रिणोति


धातुः: री
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: गति-रेषणयोः (रेषणं वृकशब्दः)
गणः: क्र्यादिः
कर्मकत्वं: गतौ सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: रिणाति
अनुबन्धादिविशेषः: प्वादिः ल्वादिः च


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

री (अर्थः)  गति,रेषणयोः
(अर्थविवरणम्) रेषणं वृकशब्दः
( रिणाति रिणीतः रिणासि रिणामि रिराया रिर्यतुः रिर्यिथ रिरेथ रिर्यिव, ) क्रादिनियमादिट् थलि तु भारद्वाजनियमाद्विकल्पः अजादौ "एरनेकाख्च'' इति यणोऽसिद्धत्वात् "हलि च'' "उपधायाश्च'' इति दीर्घत्वन्न भवति ( रिणातु रिणीहि रिणानि अरिणात् अरिणीताम् अरिणाः अरिणाम् रिणीयाताम् ) आशिषि ( रीयात् रीयास्ताम् अरैषीत् अरैष्टाम् रेरीषति रेरीयते रेषयति अरीरपत् ) "अर्त्तिह्री'' इत्यादिना पुक् शेषं रीयतिवत् 29

री गति,रेषणयोः 
- रिणाति  रिराय  रिर्य्यतुः  अरैषीत्  रेपयति  रीणम्  रीणिः  32

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“री गतिरेषणयोः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> प्वादिः, ल्वादिश्च। </li> <li>‘स्रवणे रीयते रीङो, रिणाति गतिरेषयोः।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>‘रेषणम् = <a href="#foot_krm04">4</a> हिंसा’ इति क्षीरस्वामी। </li> <li>“रेषणम् = वृकशब्दः। </li> <li>यदाह यादवप्रकाशः-- ‘वृकस्य रेषणं रेषा, ह्रेषा हेषा च वाजिनाम्। </li> <li>बृंहितं करिणां शब्दः--।।’ इति।” इति पुरुषकारः। </li> <li>गतिहिंसार्थयोः सकर्मकः, वृकरवार्थकत्वे तुं अकर्मक इति बोध्यम्। </li> <li>‘श्रवणे’ इत्यपि केचित्। </li> <li>‘-- गतिशोषणयोः’ इति न्यासे <a href="#foot_krm05">5</a> पाठः। </li> <li><a href="#foot_krm06">6</a> रायकः-यिका, <a href="#foot_krm07">7</a> रेपकः-पिका, रिरीषकः-षिका, रेरीयकः-यिका;</li> <li> रेता-रेत्री, रेपयिता-त्री, रिरीषिता-त्री, रेरीयिता-त्री;</li> <li> इत्यादिकानि समस्तान्यपि रूपाणि क्रैयादिकप्लिनातिवत् <a href="#foot_krm08">8</a> बोध्यानि। </li> <li><a href="#foot_krm09">9</a> व्यतिरिणानः, व्यति- रिणन्-ती, <a href="#foot_krm10">10</a> रयः, <a href="#foot_krm11">11</a> रीतिः, रीणिः, इतीमान्यस्माद्भवन्तीति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१४१०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (९-क्र्यादिः-१५००। सक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १८)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। यदा तु रेषणशब्दस्य हिंसा अर्थः, तदानीं ‘रिष हिंसायाम्’ इति भौवादिक- धातोर्निष्पन्नं पदमेतदिति बोध्यम्। यदि वृकशब्दोऽर्थः--तर्हि ‘रेषृ अव्यक्ते शब्दे’ इति भौवादिकधातोर्निष्पन्नं तदिति भेदोऽत्रानुसन्धेयः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => (७-३-३६)</li> <li id="foot_krm06">06 => [पृष्ठम्११२२+ ३१]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। ण्यन्ते सर्वत्र, ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयी--’ (७-३-३६) इत्यादिना पुगागमः। ‘पुगन्तलघूपधस्य च’ (७-३-८६) इति गुणः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => (१०८१)</li> <li id="foot_krm09">09 => [[२। हिंसागत्यर्थंयोः ‘न गतिहिंसार्थेभ्यः’ (१-३-१५) इति आत्मनेपदनिषेधात् कर्म- व्यतीहारेऽपि व्यतिरिणन् इति शतैव। शब्दार्थकत्वे तु ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानचि व्यतिरिणानः इति रूपमिति बोध्यम्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[३। भावे ‘एरच्’ (३-३-५६) इत्यचि रूपमेवम्। अभिधानस्वाभाव्याद् गत्यर्थ- कस्यास्य वेगे वृत्तिरत्रेति बोध्यम्। ‘कथं पुनरन्यो नामान्यस्यार्थे वर्तते? कथम् ऊहिर्वह्यर्थे वर्तते? बह्वर्था अपि धातघो भवन्ति…’ इति भाष्य (३-१-१३१)- वाक्यमिहावधेयम्।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[४। क्तिचि रूपमेवम्। क्तिनि तु ‘ऋकारल्वादिभ्यः क्तिन् निष्ठावद् वाच्यः’ (वा। ८-२-४४) इति वचनात् रीणिः इति नत्वे णत्वे च भवति।]]</li></ul>

री (री॒ गतिरेषणयोः - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = रयणम्
अनीयर् = रयणीयः - रयणीया
ण्वुल् = रायकः - रायिका
तुमुँन् = रेतुम्
तव्य = रेतव्यः - रेतव्या
तृच् = रेता - रेत्री
क्त्वा = रीत्वा
ल्यप् = प्ररीय
क्तवतुँ = रीणवान् - रीणवती
क्त = रीणः - रीणा
शतृँ = रिणन् - रिणती

री (री॒ङ् श्रवणे - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = रयणम्
अनीयर् = रयणीयः - रयणीया
ण्वुल् = रायकः - रायिका
तुमुँन् = रेतुम्
तव्य = रेतव्यः - रेतव्या
तृच् = रेता - रेत्री
क्त्वा = रीत्वा
ल्यप् = प्ररीय
क्तवतुँ = रीणवान् - रीणवती
क्त = रीणः - रीणा
शानच् = रीयमाणः - रीयमाणा

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

री  गति,रेषणयोः
- (अर्थविवरणम्) रेषणं हिंसा 
रिणाति  रीणः  रेपयति  दिवादौ रीङ् स्रवणे (428)-रीयते  29

रिरीषे रिरीषे dés. de री।


रिरीषे (rirISe)

Burnouf