रास्ना (rAsnA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishरास्ना [rāsnā], [Uṇ.* 3.15]
of a plant
नाकुली सुरसा रास्ना...... Bhāva
A rope.
A girdle.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaरास्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣ ರಾಸ್ಮೆ
रास्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಶ್ವರೀ ಹಂಬು /ಸರ್ಪಾಕ್ಷಿ
Wordnet
Sanskrit रसना, रास्ना
एकः क्षुपः ।
"रसनायाः उल्लेखः भावप्रकाशे वर्तते"
Vedic Reference
EnglishRāsnā in the Yajurveda Saṃhitās^1 and the Śatapatha Brāh-
maṇa denotes ‘girdle’ or ‘band, ’ like Raśanā and Raśmi.
vi. 2, 2, 25
5, 2, 11, 13. Cf.
rāsnāva, ‘girdled, ’ iv. 1, 5, 19.
1) Vājasaneyi Saṃhitā, i. 30
xi. 59
xxxviii. 1
Taittirīya Saṃhitā, i. 1, 2,
2
iv. 1, 5, 4
Kāṭhaka Saṃhitā, i. 2
xvi. 5
xix. 6, etc.
अमरकोशः
SanskritWord: रास्ना
Root: रास्ना
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ girdle
⇒ ichneumon plant
⇒ resin of Guggul tree [Commiphora wightii - Bot.]
Shloka(s):
2|4|114|2 ► नाकुली सुरसा रास्ना सुगन्धा गन्धनाकुली॥ (वनौषधिवर्गः)
2|4|115|1 ► नकुलेष्टा भुजङ्गाक्षी छत्राकी सुवहा च सा। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|114|2 ⇢ नाकुली (नाकुली) (स्त्री) ⇒ java devil pepper plant [Rauvolfia serpentina - Bot.]
➠ 2|4|114|2 ⇢ सुरसा (सुरसा) (स्त्री)
➠ 2|4|114|2 ⇢ रास्ना (रास्ना) (स्त्री) ⇒ girdle, ichneumon plant, resin of Guggul tree [Commiphora wightii - Bot.]
➠ 2|4|114|2 ⇢ सुगन्धा (सुगन्धा) (स्त्री) ⇒ sort of lime, type of lime, sacred basil, fragrant grass, ichneumon plant, form of dAkSAyaNI, type of fragrant grass, mango-ginger [Curcuma Zedoaria - Bot]
➠ 2|4|114|2 ⇢ गन्धनाकुली (गन्धनाकुली) (स्त्री)
➠ 2|4|115|1 ⇢ नकुलेष्टा (नकुलेष्टा) (स्त्री) ⇒ kind of medic. plant, liked by the ichneumon
➠ 2|4|115|1 ⇢ भुजङगाक्षी (भुजङ्गाक्षी) (स्त्री)
➠ 2|4|115|1 ⇢ छत्राकी (छत्राकी) (स्त्री)
➠ 2|4|115|1 ⇢ सुवहा (सुवहा) (स्त्री)
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरास्ना, (रस्यते इति । रस आस्वादने +“रास्नासास्नास्थूणावीणाः ।” उणा० ३ । १५ ।इति नप्रत्ययेन साधुः ।) स्वनामख्यातलता-विशेषः । रासन इति हिन्दी भाषा । तत्-पर्य्यायः । नाकुली २ सुरसा ३ सुगन्धा ४ गन्ध-नाकुली ५ नकुलेष्टा ६ भुजङ्गाक्षी ७ छत्राकी ८सुवहा ९ । इत्यमरः ॥
नाकुल्यादिपञ्चकंरास्नायाम् । नकुलेष्टादिचतुष्कं सर्पाक्ष्यामि-त्याहुः । इति तट्टीकायां भरतः ॥
रस्या १०श्रेयसी ११ रसना १२ रसा १३ सुगन्धिमूला १४रसाढ्या १५ अतिरसा १६ द्रोणगन्धिका १७सर्पगन्धा १८ पलङ्कषा १९ । इति जटाधरः ॥
अस्या गुणाः । गुरुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्ण-त्वम् । विषवातास्रकासशोफकम्पोदरश्लेष्मनाशि-त्वम् । पाचनत्वञ्च ।“रास्ना तु त्रिविधा प्रोक्ता मूलं पत्रं तृण-न्तथा ।ज्ञेयौ मूलदलौ श्लिष्टौ तृणा रास्ना तु मध्यमा ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“नाकुली सुरसा रास्ना सुगन्धा गन्धनाकुली ।नकुलेष्टा भुजङ्गाक्षी सर्पाक्षी विषनाशिनी ॥
नाकुली तुवरा तिक्ता कटुकोष्णा विनाशयेत् ।भोगिलूतावृश्चिकाखुविषज्वरकृमिव्रणान् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
रास्ना शोथामवातघ्नी । इति राजवल्लभः ॥
औषधिविशेषः । काँटा आमरुली इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । एलापर्णी २ सुवहा ३ युक्त-रसा ४ । इत्यमरः ॥
अपि च ।“रास्ना युक्तरसा रस्या सुवहा रसना रसा ।एलापर्णी च सुरसा सुस्निग्धा श्रेयसी तथा ॥
रास्नामपाचनी तिक्ता गुरूष्णा कफवातजित् ।शोथश्वाससमीरास्रवातशूलोदरापहा ।काशज्वरविषाशीतिवातिकामयहिध्महृत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(रशना । यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । १ । ३० ।“आदित्यै रास्नासि ।”“हे योक्त्र आदित्यै अदित्या भूम्यास्त्वं रास्रासिरशना असि ॥
” इति तद्भाष्ये महीधरः ॥
रुद्रपत्नीनामन्यतमा । यथा, ब्रह्मवैवर्त्ते । १ ।९ । १३ -- १४ ।“नामानि रुद्रपत्नीनां सावधानं निबोध मे ।कला कलावती काष्ठा कालिका कलहप्रिया ॥
कन्दली भीषणा रास्ना प्रम्लोचा भूषणा शुकी ।एतासां बहवः पुत्त्रा बभूवुः शिवपार्षदाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritरास्ना स्त्री रस--णन् । १ स्वनामख्यातायां लतायाम् (काँटाआमरुल) । तत्पर्य्यायगुणा भावप्र० उक्ता यथा “रास्नायुक्तरसा रस्या सुवहा रसना रसा । एलापर्णी च सु-रसा सुस्निग्धा श्रेयसी तथा । रास्नाऽऽमपाचनी तिक्तागुरूणा कफवातजित् । शोथश्वाससमीरास्नवातशूलोदरा-पहा । कासज्वरविषाशीतिबातिकामयसिध्महृत्” भावप्र० ।३ नाकुल्यां भावप्र० तत्पर्य्यायगुणा उक्ता यथा “नाकुलीसुरसा रास्ना सुगन्धा गन्धनाकुली । नकुलेष्टा भुज-ङ्गाक्षी सर्पाक्षी विषनाशिनी । नाकुली तुवरा तिक्ताकुटुकोष्णा विनाशयेत् । भोगिलूतावृश्चिकाखुविषज्वर-क्रमिव्रणान्” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
