| YouTube Channel

राष्ट्रिय (rASTriya)

 
शब्दसागरः
English
राष्ट्रिय
mfn.
 (-यः-या-यं) Of or belonging to a kingdom, produced or born
in it, &c.
E.
 राष्ट्र a region, घ
aff.
Capeller Eng
English
राष्ट्रि॑य
m.
 successor of a king, pretender
also =
seq.
Yates
English
राष्ट्रिय (यः-या-यं)
a. Of a kingdom.
Wilson
English
राष्ट्रिय
mfn.
 (-यः-या-यं) Of or belonging to a kingdom, produced or
born in it, &c.
E.
 राष्ट्र a region, and घ
aff.
Apte
English
राष्ट्रिय [rāṣṭriya] राष्ट्रीय [rāṣṭrīya], राष्ट्रीय
a.
 [राष्ट्रे भवः घ] Belonging to a kingdom.
यः The ruler of a kingdom, king
as in राष्ट्रिय- श्यालः
Mk.*
 9.
The brother-in-law of a king (queen's brother)
श्रुतं राष्ट्रियमुखाद् यावदङ्गुलीयकदर्शनम्
Ś.*
 6.
An heir-apparent.
An officer in the kingdom
ततः संप्रेषयेद् राष्ट्रे राष्ट्रीयाय च दर्शयेत्
Mb.
 * 12.85.12.
Apte 1890
English
राष्ट्रिय a. [राष्ट्रे भवः घ] Belonging to a kingdom.
यः 1 The ruler of a kingdom, king
as in राष्ट्रियश्यालः Mk. 9.
2 The brother-in-law of a king (queen's brother)
श्रुतं राष्ट्रियमुखाद्यावदंगुलीयकदर्शनम् Ś. 6. (Also राष्ट्रीय).
Monier Williams Cologne
English
राष्ट्रि॑य
mfn.
 relating to or dealing with a kingdom,
Pāṇ.
 iv, 3, 87, Sch.
राष्ट्रि॑य
m.
 an heir-apparent or pretender,
MaitrS.
 (v.l.)
a king's brother-in-law (also -स्याल), Mṛcch.
Śak.
Monier Williams 1872
English
राष्ट्रिय, अस्, आ, अम्, belonging to a kingdom
or country
born in a kingdom
(अस्), m. a king's
brother-in-law (in theatrical language).
Benfey
English
राष्ट्रिय and राष्ट्रीय राष्ट्रीय,
I.
adj.
 Relating to a realm.
II. (राष्-
त्र्ĭय),
m.
 A king's brother-in-law (in
theatrical language), Mṛcch. 66, 23
cf. Böhtl. ad Śāk. 73, 1.
Hindi
Hindi
एक राज्य या देश से संबंधित है, राष्ट्रीय
Apte Hindi
Hindi
राष्ट्रिय
वि* - राष्ट्रे भवः ध
राज्य से स्म्बन्ध रखने वाला
राष्ट्रियः
पुं*
 - -
"राज्य का शासक, राजा"
राष्ट्रियः
पुं*
 - -
राजा ला साला (रानी का भाई)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
राष्ट्रिय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಾಸಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - > "घः" (४-२-९३)
व्युत्पत्तिः - > राष्ट्रे जातः भवो वा
प्रयोगाः - > "राष्ट्रियैः सह तद्राष्ट्रं क्षिप्रमेव विनश्यति"
उल्लेखाः - > मनु० १०-६१
राष्ट्रिय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಟ್ಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಭಾವಮೈದುನ
निष्पत्तिः - > राष्ट्र - "घः"
व्युत्पत्तिः - > राष्ट्रे अधिकृतः
विस्तारः - > "राजश्यालस्तु राष्ट्रियः" - अम०
राष्ट्रिय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ /ದೊರೆ /ಅರಸ
प्रयोगाः - > "ततः सम्प्रेषयेद्राष्ट्रे राष्ट्रियाय च दर्शयेत्"
उल्लेखाः - > भा० शान्ति० ८५-१२
L R Vaidya
English
rAzwriya {% m. %} 1. the ruler of a territory, a king, एष राष्ट्रियश्यालः कुपितो भणति Mrich.ix.
2. a queen’s brother (in theatrical language).
Indian Epigraphical Glossary
English
Rāṣṭriya (IE 8-3
LL
HD), same as Rāṣṭrika, ruler of a
district or province
a provincial governor. Cf. Ep. Ind., Vol.
VIII, p. 43
Pāṇini, IV. 2. 93
Mahābhārata, Śānti-parvan, 85. 12.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 राष्ट्रिय
adjective
राष्ट्रसम्बन्धी।
"अस्माकं राष्ट्रियः ध्वजः त्रिवर्णात्मकः अस्ति।"
Synonyms:
 देशीय, दैशिक, राष्ट्रिय
noun
कस्यापि देशस्य निवासी।
"भारते देशीयानां सौख्यार्थे पञ्चवार्षिक उपक्रमः प्रचाल्यते।"
Synonyms:
 राष्ट्रिय
adjective
राष्ट्रियतासम्बन्धी।
"भवतः राष्ट्रिया धारणा अंशतः योग्या।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
राष्ट्रियो नृपतेः श्यालो दुहिता भर्तृदारिका ॥ ३३३ ॥
-wordlist-
राष्ट्रिय (पुं), नृपतिश्याल (पुं), राजदुहितृ (स्त्री), भर्तृदारिका (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
राष्ट्रियः,
पुं,
 (राष्ट्रेऽधिकृतः । राष्ट्र + “राष्ट्रा-वारपाराद् घखौ ।” ४ । २ । ९३ । इति घः ।यद्वा, राष्ट्रे जातः । “तत्र जातः ।” ४ । ३ ।२५ । इति घः ।) नाट्योक्त्यौ राजश्यालः ।इत्यमरः । १ । ७ । १४ ॥
(राष्ट्राध्यक्षः ।यथा, महाभरते । १२ । ८५ । १२ ।“ततः संप्रेषयेद्राष्ट्रे राष्ट्रियाय च दर्शयेत् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
राष्ट्रिय
पु०
 राष्ट्रे भवः घ । नाट्योक्ता १ राजश्याले । छराष्ट्रीय तत्रार्थे । उभावपि २ राष्ट्रभवे
त्रि०
 ।
Capeller
German
राष्ट्रिय
m.
 Thronfolger
Schwager des
Königs (d.).
Stchoupak
French
राष्ट्रिय-
राष्ट्रीय-
m.
 beau-frère du roi.