| YouTube Channel

राधयन्-न्ती (rAdhayan-ntI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“राध संसिद्धौ”@} 2 ‘राध्नोति संसिद्ध्यर्थे श्नौ राध्येद् वृद्धावकर्मकात्।’ 3 इति देवः।
राधकः-धिका, राधकः-धिका, 4 आरिरात्सकः-प्रतिरित्सकः-त्सिका, राराधकः- धिका
राद्धा-राद्ध्री, राधयिता-त्री, आरिरात्सिता-त्री, राराधिता-त्री
5 राध्नुवन्-ती, राधयन्-न्ती, आरिरात्सन्-प्रतिरित्सन्-न्ती
-- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि दैवादिकक्षुध्यतिवत् 6 ज्ञेयानि।
7 अपरेधिवान्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१३९६)
02
=>
(५-स्वादिः-१२६२। सक। अनि। पर।)
03
=>
(श्लो। १२२)
04
=>
[[१। संसिद्ध्यर्थे रूपमेवम्। धातूनामनेकाथत्वात् हिंसार्थे तु ‘राधो हिंसायां सनीम् वाच्यः’ (वा। ७-४-५४) इति सनि इस्। ‘अत्र लोपोऽभ्यासस्य’ (७-४-५३) इत्यभ्यासलोपः। ‘स्कोः--’ (८-२-२९) इति सकारस्य लोपः। इदमेव वार्तिकं (वा। ७-४-५४) धातोरस्य हिंसार्थत्वे ज्ञापकम्। हिंसार्थे सकर्मकोऽयं धातुः।]]
05
=>
[[२। धातोः सकर्मकत्वे ‘स्वादिभ्यः--’ (३-१-७३) इति श्नुः। अकर्मकत्वे तु ‘राधोऽकर्मकाद् वृद्धावेव’ (ग। सू। दिवादौ) इति श्यनेव।]]
06
=>
(३१५)
07
=>
[[३। कर्तरि लिटः क्वसौ, ‘राधो हिंसायाम्’ (६-४-१२३) इति एत्वाभ्यासलोपौ। अत्रापि धातोर्हिसार्थकत्वस्यानूद्यमानत्वात् धातोरनेकार्थत्वमिति ज्ञेयम्। हिंसाभि- न्नार्थेषु तु रराधिवान् इति क्वसुप्रत्यये रूपमिति ज्ञेयम्।]]