| YouTube Channel

रात्रिजागर (rAtrijAgara)

 
शब्दसागरः
English
रात्रिजागर
mfn.
 (-रः-रा-रं) Keeping watch at night, sitting up at night.
m.
 (-रः) A dog.
E.
 रात्रि night, and जागर who wakes.
Capeller Eng
English
रात्रिजागर
m.
 night-watching.
Yates
English
रात्रि-जागर (रः)
m.
 Adog.
a. Watching.
Wilson
English
रात्रिजागर
mfn.
 (-रः-रा-रं) Keeping watch at night, sitting up at
night.
m.
 (-रः) A dog.
E.
 रात्रि night, and जागर who wakes.
Monier Williams Cologne
English
रात्रि—जागर
m.
 n°-watching,
Ragh.
‘night-watcher’, a dog,
L.
Apte Hindi
Hindi
रात्रिजागरः
पुं*
 रात्रिःजागरः -
"रात को पहरा देना, रात को जागते रहना, रात में बैठे रहना"
रात्रिजागरः
पुं*
 रात्रिःजागरः -
कुत्ता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रात्रिजागर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವುದು
व्युत्पत्तिः - > रात्रौ जागरः
प्रयोगाः - > "आरुरोह कुमुदाकरोपमां रात्रिजागरपरो दिवाशयः"
उल्लेखाः - > रघु० १९-३४
रात्रिजागर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಕ್ಕುರ /ನಾಯಿ
विस्तारः - > "जिह्वापानः पुरोगामी कृतज्ञो रात्रिजागरः" - वैज०
रात्रिजागर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾವಲುಗಾರ
रात्रिजागर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವವನು
निष्पत्तिः - > जागृ (निद्राक्षये) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > रात्रौ जागर्ति
L R Vaidya
English
rAtri(trI)-jAgara {% m. %} 1. wakefulness, night-watching
2. a dog.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
युवाजो वर्करोऽवौ तु मेषोर्णायुहुडोरणाः ।
उरभ्रो मेण्ढको वृष्णिरेडको रोमशो हुडुः ॥ १२७६ ॥
संफालः शृङ्गिणो भेडो मेषी तु कुररी रुजा ।
जालकिन्यविला वेण्यथेडिक्कः शिशुवाहकः ॥ १२७७ ॥
पृष्ठशृङ्गो वनाजः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम् ।
सोढं दूसं मरीसं च कुक्कुरो वक्रवालधिः ॥ १२७८ ॥
अस्थिभुग्भषणः सारमेयः कौलेयकः शुनः ।
शुनिः श्वानो गृहमृगः कुर्कुरो रात्रिजागरः ॥ १२७९ ॥
रसनालिड्रतपराः कीलशायिव्रणान्दुकाः ।
शालावृको मृगदंशः श्वालर्कस्तु स रोगितः ॥ १२८० ॥
-wordlist-
वर्कर (पुं), अवि (पुं), मेष (पुंक्ली), ऊर्णायु (पुं), हुड (पुं), उरण (पुं), उरभ्र (पुं), मेण्ढक (पुं), वृष्णि (पुं), एडक (पुं), रोमश (पुं), हुडु (पुं), सम्फाल (पुं), शृङ्गिण (पुं), भेड (पुं), मेषी (स्त्री), कुररी (स्त्री), रुजा (स्त्री), जालकिनी (स्त्री), अविला (स्त्री), वेणी (स्त्री), ईडिक्क (पुं), शिशुवाहक (पुं), पृष्ठशृङ्ग (पुं), वनाज (पुं), अविदुग्ध (क्ली), अविसोढ (क्ली), अविदूस (क्ली), अविमरीस (क्ली), कुक्कुर (पुं), वक्रवालधि (पुं), अस्थिभुज् (पुं), भषण (पुं), सारमेय (पुं), कौलेयक (पुं), शुन (पुं), शुनि (पुं), श्वान (पुं), गृहमृग (पुं), कुर्कुर (पुं), रात्रिजागर (पुं), रसनालिह् (पुं), रतकील (पुं), रतशायिन् (पुं), रतव्रण (पुं), रतान्दुक (पुं), शालावृक (पुं), मृगदंश (पुं), श्वन् (पुं), अलर्क (पुं)
नाममाला
Sanskrit
कौलेयक, सारमेय, मण्डल, श्वन्, पुरोगति, जिह्वाप, ग्रामशार्दूल, कुक्कुर, रात्रिजागर
कौलेयकः सारमेयो मण्डलः श्वा पुरोगतिः ।
जिह्वापो ग्रामशार्दूलः कुक्कुरो रात्रिजागरः ॥ ९२ ॥
verse 0.1.1.92
page 0047
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रात्रिजागरः,
पुं,
 (रात्रौ जागर्त्तीति । जागृ +अच् ।) कुक्कुरः । इति हेमचन्द्रः ॥
रात्रौजागरणकर्त्तरि, त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रात्रिजागर पुंस्त्री० रात्रौ जागर्त्ति । १ कुक्कुरे हेमच०स्त्रियां ङीप् २ निशाजागरणकर्त्तरि । ७ त० ।३ रात्रौ जागरणे
पु०
 ।
Capeller
German
रात्रिजागर
m.
 Nachtwachen.