| YouTube Channel

राज्यम् (rAjyam)

 
Apte
English
राज्यम् [rājyam], [राज्ञो भावः कर्म वा, राजन्-यत् नलोपः]
Royalty, sovereignty
royal authority
राज्येन किं तद् विपरीतवृत्तेः
R.*
 2.53
4.1.
A kingdom, country, an empire
R.*
 1.58.
Rule, reign, government, administration of a kingdom.
Comp.
 -अङ्गम् a constituent member of the state, a requisite of regal administration
(these are usually said to be seven: स्वाम्यमात्यसुहृत्कोषराष्ट्रदुर्गबलानि च Ak.).
a stronghold.
an army.
अधिकारः authority over a kingdom.
a right to sovereignty.-अधिदेवता the tutelary deity of a kingdom. -अप- हरणम् usurpation. -अभिषेकः inauguration or coronation of a king. -आश्रममुनिः a pious king, the sage living in the hermitage in the form of the kingdom
पप्रच्छ कुशलं राज्ये राज्याश्रममुनिं मुनिः
R.*
 1.58. -उपकरणम् (pl. ) the paraphernalia of government. -करः the tribute paid by a tributary prince. -कर्तृ
m.
an administrator or officer of government.
a king. -खण्डम् a country. -च्युत
a.
 deposed or dethroned. -तन्त्रम् the science of government, system of administration, the government or administration of a kingdom
Mu.*
 1. -द्रव्यम् a requisite of sovereignty.-धुरा, -भारः the yoke or burden of government, the responsibility or administration of government. -परि- क्रिया administration. -भाज् a king. -भङ्गः subversion of sovereignty. -भोगः the possession of sovereignty.-भ्रंशः deposition from kingdom, loss of sovereignty.-लक्ष्मीः, -श्रीः the glory of sovereignty. -लोभः greed of dominion, desire of territorial aggrandizement.-विभूतिः power of royalty. -व्यवहारः administration, government business. -सुखम् the sweets of royalty.-स्थितिः government.
Apte Hindi
Hindi
राज्यम्
नपुं*
 - "राज्ञो भावः कर्म वा, राजन् + यत्, नलोपः"
"राजकीयता, प्रभुसत्ता, राजकीय अधिकार"
राज्यम्
नपुं*
 - -
"राजधानी, राज्य, साम्राज्य"
राज्यम्
नपुं*
 - -
"हकूमत, राज्य, शासन, राज्य का प्रशासन "
राज्यम्
नपुं*
 - "राजन्+यत्, नलोपः"
"राजकीय अधिकार, प्रभुसत्ता"
राज्यम्
नपुं*
 - "राजन्+यत्, नलोपः"
"राजधानी, देश, साम्राज्य"
राज्यम्
नपुं*
 - "राजन्+यत्, नलोपः"
प्रशासन
राज्यम्
नपुं*
 - "राजन्+यत्, नलोपः"
सरकार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 राज्यम्, परमाधिकारः, राज्याधिकारः
noun
* शासकीयमण्डलस्य मन्त्रिणां समूहः यः राज्यस्य व्यवस्थायाः अनुयोगाधीनः अस्ति।
"राज्येन करः वर्धितः।"
Synonyms:
 साम्राज्यम्, अधिराज्यम्, आधिराज्यम्, राज्यम्, आधिपत्यम्
noun
तत् बृहत् राज्यं यस्य छायामण्डले नैके राष्ट्राः सन्ति।
"सम्राट् अशोकस्य साम्राज्यं विस्तृतम् आसीत्।"
Synonyms:
 राज्यम्, देशः, विषयः, राष्ट्रम्
noun
राज्ञा राज्ञ्या वा शासितं क्षेत्रम्।
"मुगलकाले भारतः लघुषु राज्येषु विभाजितः आसीत्।"
Synonyms:
 शासनम्, राज्यम्, नीति, राज्याधिकारः, राज्यधुरा, राजधुरा, राज्यनीति, राज्यपालनम्
noun
राष्ट्रव्यवहारस्य प्रबन्धः सञ्चालनम् च।
"अधुना राष्ट्रस्य शासनं भ्रष्टाचारिणां हस्ते अस्ति।"
Synonyms:
 राज्यम्, प्रान्तः, क्षेत्रम्, मण्डलम्, चक्रम्, देशः, प्रदेशः, निर्गः, राष्ट्रम्, ग्रामशतम्, क्षत्रम्, जनपदः
noun
देशस्य तद्भागः यस्य प्रजायाः भाषा तथा च आचारविचारपद्धतिः भिन्ना स्वतन्त्रा च अस्ति।
"अधुना भारतदेशे नवविंशराज्यानि सन्ति।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: राज्यम्
Root: राज्यम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ big
⇒ many
⇒ high
⇒ loud
⇒ huge
⇒ long
⇒ power
⇒ thick
⇒ gross
⇒ large
⇒ ample
⇒ might
⇒ early
⇒ strong
⇒ lustre
⇒ violent
⇒ eminent
⇒ numerous
⇒ dominion
⇒ abundant
⇒ advanced
⇒ greatness
⇒ important
⇒ extensive
⇒ great thing
⇒ considerate
⇒ greater part
⇒ considerable
⇒ great [eminent]
⇒ important matter
⇒ great i.e. large
⇒ distinguished by
⇒ sacred knowledge
⇒ abounding on rich in
⇒ advanced state or time
⇒ anything great or important
Shloka(s):
3|3|79|1 ► महद्राज्यं चावगीतं जन्ये स्याद्गर्हिते त्रिषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|79|1 ⇢ महत् (महत्) (नपुं) ⇒ big, many, high, loud, huge, long, power, thick, gross, large, ample, might, early, strong, lustre, violent, eminent, numerous, dominion, abundant, advanced, greatness, important, extensive, great thing, considerate, greater part, considerable, great [eminent], important matter, great i.e. large, distinguished by, sacred knowledge, abounding on rich in, advanced state or time, anything great or important
Related word(s):
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः