राज्ञी (rAjJI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 राज्ञी f.
  (-ज्ञी) A queen.  नील्यां,  कांस्ये,  जातीपुष्यवृक्षे,  पित्तलेच ।

Capeller Eng

English

 राज्ञी v. 1 रा॑जन्.

Spoken Sanskrit

English

राज्ञी 	-	 rAjJI 	-	 f.
  	-	 queen
देवी 	-	 devI 	-	 f.
  	-	 queen
ईश्वर 	-	  Izvara 	-	 adj.
  	-	 queen
जाज्ञी 	-	  jAjJI 	-	 f.
  	-	 queen
रानी 	-	  rAnI 	-	 f.
  	-	 queen
नृदेवी 	-	  nRdevI 	-	 f.
  	-	 queen
नृपाङ्गना 	-	  nRpAGganA 	-	 f.
  	-	 queen
नृपत्नी 	-	  nRpatnI 	-	 f.
  	-	 queen
नृपवल्लभा 	-	  nRpavallabhA 	-	 f.
  	-	 queen
राजभार्या 	-	  rAjabhAryA 	-	 f.
  	-	 queen
राजपत्नी 	-	  rAjapatnI 	-	 f.
  	-	 queen
राजस्त्री 	-	  rAjastrI 	-	 f.
  	-	 queen
राजयोषित् 	-	  rAjayoSit 	-	 f.
  	-	 queen
विराज्ञी 	-	  virAjJI 	-	 f.
  	-	 queen
ईश्वरी 	-	  IzvarI 	-	 f.
  	-	 queen
मन्त्रिन् 	-	  mantrin 	-	 m.
  	-	 queen
अन्तःपुर 	-	  antaHpura 	-	 n.
  	-	 queen
एकराज्ञी 	-	  ekarAjJI 	-	 f.
  	-	  only queen
अग्रदेवी 	-	  agradevI 	-	 f.
  	-	  chief queen
सर्पराज्ञी 	-	  sarparAjJI 	-	 f.
  	-	  snake-queen

 
   राज्ञी   rAjJI   f.
   queen   
   राज्ञी  rAjJI  f.
   deep-coloured or yellowish-red brass   
   राज्ञी  rAjJI  f.
   princess  
   राज्ञी  rAjJI  f.
   wife of a king   
   राज्ञी-भोजन  rAjJI-bhojana n.
   bee milk  [ royal jelly ]     
            

 
   राज्ञी  rAjJI f.
   deep-coloured or yellowish-red brass    

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

राज्ञी [rājñī],  1 A queen,  the wife of a king.

Yellowish-red brass.

N.
  of the wife of the sun. 

N.
  of the western quarter
 राज्ञी नाम प्रतीची Ch. Up.*
   3.15.2.

Apte 1890

English

 राज्ञी 1 A queen,  the wife of a king. 
2 Yellowish-red brass. 
3 N. of the wife of the sun. 

Monier Williams Cologne

English

 रा॑ज्ञी a f.
  (See 1. रा॑जन्) a queen,  princess,  the wife of a king,  VS.
  &c.
   &c.
  

 N.
  of the western quarter or that which contains the Soul of the Universe,  ChUp.
    iii,  15,  2 of the wife of the Sun,  Pur.
 

 deep-coloured or yellowish-red brass (consisting of three parts of copper to one of zinc or tin),  L.
 

 राज्ञी b राज्य &c.
   See col. 1.

Monier Williams 1872

English

 राज्ञी,  f. (fem. of राजन्),  a queen,  princess,  the
wife of a king
 epithet of the western quarter of the
Soul of the Universe (see Chāndogya-Upaniṣad III.
15,  2)
 N. of the wife of the Sun
 deep-coloured
or yellowish red brass (consisting of three parts of
copper to one of zinc or tin)
 [cf. Lat. regina
perhaps Goth. raginon.]
—राज्ञी-पद,  अम्,  n. the
rank or dignity of a queen.

 राज्ञी राज्ञी,  राज्य,  &c. See p. 840,  col. 3.

Macdonell

English

 राज्ञी rā́jñ-ī,  f.
  (of rā́jan) queen. 

Benfey

English

 राज्ञी राज्ञी,  see राजन्।

Hindi

(स्त्री) रानी

Apte Hindi

Hindi

राज्ञी
स्त्री*
  - "राजन् +ङीप्,  अकारलोपः" "रानी,  राजा की पत्नी"
"जहल्लक्षणा, दे०"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

राज्ञी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಣಿ /ರಾಜನ ಮಹಿಷಿ /ದೊರೆಯ ಪತ್ನಿ
निष्पत्तिः - > "ङीष्" (४-१-४८)
व्युत्पत्तिः - > राज्ञः स्त्री
प्रयोगाः - > "यानाज्जनः परिजनैरवतार्यमाणा राज्ञीर्नरापनयनाकुलसौविदल्ला"
उल्लेखाः - > माघ० ५-१७
राज्ञी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಹಿತಾಳೆ ಅಥವಾ ಕಂಚು
विस्तारः - > "काञ्चनी कपिला राज्ञी ब्राह्मणी कपिलिहकम्" - वैज०
राज्ञी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿ
विस्तारः - > "राज्ञी राजप्रियायां च भार्यायां भास्करस्य च" - मेदि०

L R Vaidya

English

 rAjYI {% f. %} A queen,  the wife of a king.

Bopp

Latin

 राज्ञी f. (a राजन् rex signo fem. ई,  v. euph. r. 93. et r. 224.)
regina.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Rājñī (IE 8-2
 EI 26
 CII 3
 HD),  a queen
 a title of the
wives of paramount sovereigns and subordinate rulers
 cf. Mahā-
rājñī,  etc. Cf. Ep. Ind.,  Vol. IX,  p. 305.

Lanman

English

 rā́jñī,  f. queen,  princess,  Anglo-Indian
rannee
 ruler. [rā́jan,  1156.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  राज्ञी
noun
 
स्वस्य वर्गे सर्वोत्तमं मत्वा स्त्रीरूपेण साकारितम् वस्तु।
 "दार्जीलिङ्गजलपाईगुड़ी इत्येतयोः मध्ये प्रचलित लघु लोहपथगामिनी पर्वतानां राज्ञी अस्ति।"

Synonyms:
  राज्ञी
noun
 
सूर्यस्य पत्नी।
 "राज्ञ्याः गर्भात् रैवतः जातः।"

Synonyms:
  राज्ञी
noun
 
कश्चित् देशस्य प्रान्तस्य वा स्वामिनी।
 "प्राचीने काले नैकाः राज्ञ्यः आसन्।"

Synonyms:
  सम्राज्ञी,  राज्ञी,  अधीश्वरी,  सम्राज्ञी
noun
 
सम्राजः पत्नी।
 "गान्धारी सम्राज्ञी आसीत्।"

Synonyms:
  राज्ञी,  महिषी
noun
 
राज्ञः पत्नी।
 "दशरथस्य तिस्रः राज्ञ्यः आसीत्।"

Synonyms:
  राज्ञी
noun
 
सूर्यस्य पत्नी ।
 "राज्ञः उल्लेखः पुराणे वर्तते"

Synonyms:
  राज्ञी
noun
 
पश्चिमकोणः ।
 "राज्ञः उल्लेखः छान्दोग्य उपनिषदि वर्तते"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rgyal mo
राज्ञी

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ब्राह्मी तु राज्ञी कपिला ब्रह्मरीतिर्महेश्वरी ॥ १०४८ ॥
-wordlist-
 
ब्राह्मी (स्त्री),  राज्ञी (स्त्री),  कपिला (स्त्री),  ब्रह्मरीति (स्त्री),  महेश्वरी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

राज्ञी
राज्ञी,  देवी
नाट्ये राज्ञी स्मृता देवी कुमारो भर्तृदारकः ॥ ९८ ॥
verse 1.1.1.98
page 0012

पुराणम्

English

राज्ञी / RĀJÑĪ. Second of the three wives of vivasvān. The couple had a son called revata.

Vedic Reference

English

 Rājñī,  ‘queen, ’ is found in the Yajurveda Saṃhitās^1 and in
the Brāhmaṇas.^2
1) Taittirīya Saṃhitā,  iv. 3,  6,  2
 4, 
2,  1
 Maitrāyaṇī Saṃhitā,  ii. 8,  3,  9
Kāṭhaka Saṃhitā,  xvii. 3,  8
 Vājasa-
neyi Saṃhitā,  xiv. 13
 xv. 10.
2) Taittirīya Brāhmaṇa,  ii. 2,  6,  2
iii. 11,  3,  1
 Aitareya Brāhmaṇa,  v. 23, 
2,  etc.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  राज्ञी
Root:  राज्ञी
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ mistress
⇒ noble lady
Shloka(s): 
1|7|13|2 ► देवी कृताभिषेकायामितरासु तु भट्टिनी॥ (नाट्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|7|13|2 ⇢ भट्टिनी (भट्टिनी) (स्त्री)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ बद्धपट्टा_राज्ञी
पति_पत्नीसंबन्धः ➡ राजा
जातिः ➡ मनुष्यः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 राज्ञी,  स्त्री,
   (राज्ञः पत्नी । राजन् + ङीप् । यद्वा, राजते इति । राज + कनिन् । ततः स्त्रियांङोप् ।) राजपत्नी । राणी इति भाषा ॥
(यथ,  रघुः । १ । ५७ ।“तयोर्जगृहतुः पादान् राजा राज्ञी च मागधी ।तौ गुरुर्गुरुपत्नी च प्रीत्या प्रतिननन्दतुः ॥
”)सूर्य्यपत्नी । इति मेदिनी । ञे,  २ ॥
 राजपत्न्यांवर्णनीयानि यथा,  --“देव्यां सौभाग्यलावण्यशीलशृङ्गारमन्मथाः ।त्रपाचातुर्य्यदाक्षिण्यप्रेममानव्रतादयः ॥
वेणीधम्मिल्लसीमन्तभालश्रवणनासिकम् ।कपोलाधरनेत्रभ्रूकटाक्षरदकन्धराः ॥
गण्डबाहुकरोरोजनाभीमध्यवलित्रयम् ।लोमालिश्रोणिजङ्घोरुपादयुग्मनखं क्रमात् ॥
”इति कविकल्पलतायाम् १ स्तवके ३ कुसुमम् ॥
सूर्य्यपत्न्याः प्रमाणान्तरं यथा,  --सूत उवाच ।“विवस्वान् कश्यपात् पूर्व्वमदित्यामभवत् पुरा ।तस्य पत्नीत्रयं तद्वत् संज्ञा राज्ञी प्रभा तथा ॥
रेवतस्य सुता राज्ञी रेवन्तं सुषुवे सुतम् ।प्रभा प्रभावं सुषुवे त्वाष्ट्री संज्ञा तथा मनुम् ॥
यमश्च यमुना चैव यमलौ तु बभूवतुः ॥
”इति मात्स्ये ११ अध्यायः ॥
कांस्यः । इति । हेमचन्द्रः ॥
 नीली इति राज-निर्घण्टः ॥
 * ॥
 (प्रतीची दिक् । यथा, छान्दोग्योपनिषदि । ३ । १५ । २ । “तस्य प्राचीदिक् जुहूर्नाम सहमाना नाम दक्षिणाराज्ञी नाम प्रतीची मुभूता नामोदीचीति ॥
”‘तथा राज्ञी नाम प्रतीची पश्चिमा दिक् राज्ञीराज्ञा वरुणेनाधिष्ठिता सन्ध्यारागयोगाद्वा ।’इति शाङ्करभाष्यम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 राज्ञी स्त्री राज्ञः पत्नी ङीप् स्वयं वा राजते राज--कमिन्ङीप् वा । (राणी) १ राजपत्न्याम् २ खयं राजकर्मकर्त्र्याञ्च३ सूर्य्यपत्न्यं मेदि० ४ कांस्ये हेमच० ।

Capeller

German

 राज्ञी s. 1. राजन्.

Grassman

German

 (rā́jñī),  f.,  Herrscherin [von rā́jan],  enthalten in samrā́jñī.

Burnouf

French

 राज्ञी राज्ञी f.
  Cf.  राज।

Stchoupak

French

 राज्ञी-
 v. राजन्-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.