राजसर्षप (rAjasarSapa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishराजसर्षप - rAjasarSapa - - leaf mustard [ Brassica juncea - Bot. ]
राजसर्षप - rAjasarSapa - - black mustard
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiराजसर्षपः
राजन्-सर्षपः -
काली सरसों
Shabdartha Kaustubha
Kannadaराजसर्षप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿಸಾಸಿವೆ
निष्पत्तिः - > परनिपातः (२-२-३१)
व्युत्पत्तिः - > सर्षपाणां राजा
राजसर्षप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ತ್ರಸರೇಣುಗಳ ಪರಿಮಾಣ
विस्तारः - > ಆರು ಪರಮಾಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಧೂಳಿನ ಕಣವು ತ್ರಸರೇಣು. "त्रसरेणवोऽष्टौ विज्ञेया लिक्षैकापरिणामतः । ता राजसर्षपस्तिस्रस्ते त्रयो गौरसर्षपः ॥" - मनो० ८-१३३
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritक्षवः क्षुताभिजननो राजिका राजसर्षपः ॥ ४१८ ॥
आसुरी कृष्णिका चासौ कुस्तुम्बुरु तु धान्यकम् ।
धन्या धन्याकं धान्याकं मरीचं कृष्णमूषणम् ॥ ४१९ ॥
कोलकं वेल्लजं धार्मपत्तनं यवनप्रियम् ।
क्षव (पुं), क्षुताभिजनन (पुं), राजिका (स्त्री), राजसर्षप (पुं), आसुरी (स्त्री), कृष्णिका (स्त्री), कुस्तुम्बुरु (पुंक्ली), धान्यक (क्ली), धन्या (स्त्री), धन्याक (क्ली), धान्याक (क्ली), मरिच (क्ली), कृष्ण (क्ली), ऊषण (क्ली), कोलक (क्ली), वेल्लज (क्ली), धार्मपत्तन (क्ली), यवनप्रिय (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआसुरी
आसुरी, राजिका, राजसर्षप
आसुरी राजिका चेति कथ्यते राजसर्षपः ॥ ५८१ ॥
verse 2.1.1.581
page 0066
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritराजसर्षपः, (सर्षपाणां राजा श्रेष्ठत्वात् । पर-निपातः ।) सर्षपविशेषः । राजसर्षा इतिभाषा ॥
राइ इति केचित् ॥
तत्पर्य्यायः ।कृष्णिका २ राजिका ३ सूरी ४ मुष्ठकः ५ ।मुष्ठक इत्यत्र व्यष्टक इति वा पाठः । इतिरत्नमाला ॥
क्षवः ६ क्षुताभिजननः ७ ।क्षुताभिजनन इत्यत्र क्षुधाभिजनन इति वापाठः । इति हेमचन्द्रः ॥
कृष्णा ८ तीक्ष्ण-फला ९ राजी १० कृष्णसर्षपाख्या ११ । अस्यगुणाः । तिक्तत्वम् । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । वात-शूलगुल्मकण्डुकुष्ठव्रणनाशित्वम् । पित्तदाह-प्रदत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
(चतुर्व्विंशति-त्रसरेणुपरिमित-परिमाणविशेषः । यथा, मनुः ।८ । १३३ ।“त्रसरेणवोऽष्टौ विज्ञेया लिक्षैका परिमाणतः ।ता राजसर्षपस्तिस्रस्ते त्रयो गौरसर्षपः ॥
”“त्रसेत्यादि । अष्टौ त्रसरेणवो लिक्षैका परि-माणेन ज्ञेया तास्तिस्रो लिक्षा राजसर्षपोज्ञेयः । ते राजसर्षपास्त्रयो गौरसर्षपो ज्ञेयः ॥
”इति तट्टीकायां कुल्लूकः ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
