| YouTube Channel

राका (rAkA)

 
शब्दसागरः
English
राका
f.
 (-का)
1. Full-moon, or the day of full-moon.
2. A girl in whom
menstruation has commenced.
3. Scab, itch.
4. The name of a
river.
E.
 रा to give, (good fortune, ) क Unādi
aff.
Capeller Eng
English
राका॑
f.
 the goddess or the day of full moon
N.
 of a
Rākṣasī & a river.
Yates
English
राका (का) 1.
f.
 Full moon or the
day of full moon
a girl arrived
at puberty
itch, scab
a river.
Wilson
English
राका
f.
 (-का)
1 Full moon, or the day of full moon.
2 A girl in whom menstruation has commenced.
3 Scab, itch.
4 The name of a river.
E.
 रा to give, (good fortune, ) क Uṇādi
aff.
Apte
English
राका [rākā], [रा-क तस्य नेत्वम्
Uṇ.*
 3.4]
The full-moon day, particularly the night
दारिद्र्यं भजते कलानिधिरयं राका- धुना म्लायति
Bv.*
 2.72, 94, 165, 175
3.11
राकायामकलङ्कं चेदमृतांशोर्भवेद्वपुः K.
P.
The goddess presiding over the full-moon day.
A girl in whom menstruation has just commenced.
Itch, scab.
N.
 of the mother of खर and शूर्पणखा.
N.
 of a river
L.
 D. B.
Comp.
 ईशः full moon
दृष्टं वनं कुमुदितं राकेशकररञ्जितम्
Bhāg.*
 1.29.21.
N.
 of Śiva. -चन्द्रः, -पतिः, -रमणः full moon
राकापतिर्जेष्यति
Bv.*
 2.54
राकारमणस्य हन्त साम्राज्यम् 2.15.
Apte 1890
English
राका [रा-क तस्य नेत्वम् Uṇ. 3. 40] 1 The full-moon day, particularly the night
दारिद्र्यं भजते कलानिधिरयं राकाधुना म्लायति Bv. 2. 72, 54, 94, 150, 165, 175
3. 11.
2 The goddess presiding over the full-moon day.
3 A girl in whom menstruation has just commenced.
4 Itch, scab.
5 N. of the mother of खर and शुर्पणखा,
Comp.
ईशः {1} full moon. {2} N. of Śiva.
चंद्रः,
पतिः,
रमणः full moon.
Monier Williams Cologne
English
राका॑
f.
 (Uṇ. iii, 40) the goddess presiding over the actual day of full moon (or regarded as the Full Moon's consort
Anumati is supposed to preside over the previous day),
Jyot.
 (cf.
IW.
 158)
the day of full moon, full moon,
RV.
&c.
&c.
N.
 of a daughter of Aṅgiras and Smṛti,
Pur.
of a daughter of Aṅgiras and Śraddhā, ib.
of the wife of Dhātṛ and mother of Prātṛ, ib.
of a Rākṣasī (the mother of Khara and Śūrpa-ṇakhā),
MBh.
of a daughter of Su-mālin,
R.
of a river,
BhP.
itch, scab,
L.
a girl in whom menstruation has begun,
L.
Monier Williams 1872
English
राका, f. (according to Uṇādi-s. III. 40. fr. rt.
1. रा above), the goddess presiding over the actual
day of full moon (or regarded as the Full Moon's
consort
Anu-mati is supposed to preside over the
previous day)
the day of full moon, full moon
N.
of a daughter of Aṅgiras and Smṛti
of a daughter
of Aṅgiras and Śraddhā
of the wife of Dhātṛ and
mother of Prātṛ
of a Rākṣasī, mother of Khara
and Śūrpa-ṇakhā
of a daughter of Su-mālin
of a
river
itch, scab
a girl in whom menstruation has
just commenced.
—राका-चन्द्र, अस्, m. full moon.
—राका-निशा, f. the night of full moon.
—राका-
पति, इस्, or राका-रमण, अस्, m. ‘husband of
Rākā, ’ full moon.
—राका-विभावरी, f. the night
of full moon.
—राकाविभावरी-जानि, इस्, m. ‘the
consort of the night of Rākā, ’ full moon.
—राका-
शशाङ्क, अस्, or राका-शशिन्, ई, m. full moon.
—राकेन्दीवर-बन्धु (°का-इन्°), उस्, m. full
moon.
—राकेश (°का-ईश), अस्, m. full moon
N.
of Śiva.
Macdonell
English
राका rākā́,
f.
 goddess presiding over the 🞄day of full-moon
day of full-moon
full-moon: 🞄-candra,
m.
 full-moon
-niśā,
f.
 🞄night of full-moon
-pati,
m.
 full-moon
🞄-yajña,
m.
 full-moon sacrifice
-ramaṇa,
m.
 🞄full-moon
-vibhāvarī,
f.
 night of full-moon: 🞄-jāni,
m.
 full-moon
-śaśāṅka, -śaśin, -sudhākara,
m.
 id.
-indīvara-bandhu,
m.
 id.
🞄-indra,
m.
 id..
Benfey
English
राका राका,
f.
1. Full moon, or the
day of full moon, Sah. D. p. 323, 19.
2.
A girl in whom menstruation has com-
menced.
3. Itch.
4. The name of a river.
Apte Hindi
Hindi
राका
स्त्री*
 - रा + क + टाप्
"पूर्णिमा का दिन, विशेषरूप से रात्रि"
राका
स्त्री*
 - -
पूर्णिमा की अधिष्ठात्री देवी
राका
स्त्री*
 - -
वह कन्या जिसे अभी रजोधर्म होना आरभ्ं हुआ है
राका
स्त्री*
 - -
"खुजली, खाज"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
राका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ಣಿಮೆ /ಸಂಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನುಳ್ಳ ತಿಥಿ
निष्पत्तिः - > रा (दाने) - "कः" (उ० ३-४०)
व्युत्पत्तिः - > राति शुभम्
विस्तारः - > "पूर्णे राका निशाकरे" - अम०
राका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹೆಂಗಸು /ಯುವತಿ /ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗಿ
विस्तारः - > "प्राप्तर्तुर्दिक्करी राका युवतिस्तलुनी चरी" - वैज०
राका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನದಿ
राका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನವೆ /ತುರಿ
विस्तारः - > "राका नद्यन्तरे कच्छ्वां नवजातरजःस्त्रियाम् । सम्पूर्णेन्दुतिथौ" - मेदि०
राका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖರ ಮತ್ತು ಶೂರ್ಪಣಕೆಯರ ತಾಯಿ
L R Vaidya
English
rAkA {% f. %} 1. The full-moon day or night, राकायामकलंकं चेदमृतांशोर्भवेद्वपुः K.Pr.x.
2. a irl in whom menstruation has just commenced
3. itch, scab.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
राका *ein eben mannbar gewordenes Mädchen, S II, 196, 3
V 193.
राका doppelsinnig(?), Śambhu, Rājendrakarṇapūra 22. [Z.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 राका
noun
राक्षसीविशेषः।
"कयाचित् कथया अनुसारेण राका खरदूषणयोः माता आसीत्।"
Synonyms:
 कण्डूतिः, कच्छू, कण्डू, खर्जुः, राका, विचर्चिका, सृकण्डुः, कण्डूलभावः, खसः
noun
गात्रघर्षणस्य इच्छा।
"मम पादे कण्डूतिः वर्तते।"
Synonyms:
 दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा च या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Synonyms:
 पूर्णेन्दुः, सकलेन्दुः, पूर्णिमा, राका, कठोरचन्द्रः, अखण्डकलः, पूर्णचन्द्रः
noun
चन्द्रस्य अखण्डरूपम्।
"पूर्णेन्दोः जलस्थं प्रतिबिम्बम् अत्यन्तं मनोहारि वर्तते।"
Synonyms:
 पूर्णिमा, पौर्णिमा, पौर्णमासी, राका, चान्द्री, पूर्णमासी, अनन्ता, चन्द्रमाता, निरञ्जना, ज्योत्स्नी, इन्दुमती, सिता
noun
चान्द्रमासे शुक्लपक्षस्य अन्तिमतिथिः।
"पूर्णिमायाः निशाकरः अतीव रमणीयः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पूर्णिमा पौर्णमासी सा राका पूर्णे निशाकरे ॥ १४९ ॥
-wordlist-
पूर्णिमा (स्त्री), पौर्णमासी (स्त्री), राका (स्त्री)
--source--
राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।
रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥
संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।
ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥
व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।
-wordlist-
राका (स्त्री), स्त्रीधर्म (पुं), पुष्प (क्ली), आर्तव (क्ली), रजस् (क्ली), ऋतु (पुं), सुरत (क्ली), मोहन (क्ली), रत (क्ली), संवेशन (क्ली), सम्प्रयोग (पुं), सम्भोग (पुं), रहस् (क्ली), रति (स्त्री), ग्राम्यधर्म (पुं), निधुवन (क्ली), कामकेलि (स्त्री), पशुक्रिया (स्त्री), व्यवाय (पुं), मैथुन (क्ली), स्त्रीपुंसौ (पुंद्वि), द्वन्द्व (क्ली), मिथुन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
राका
राका, पूर्णमासी
अनुमतिरूने राका सम्पूर्णे पूर्णमासी च ॥ ११२ ॥
verse 1.1.1.112
page 0014
राका
राका, जातरजस्
राका भवेज्जातरजास्तु कन्या,
नश्यत्प्रसूतिः कथिता च भिन्दुः ॥ ४८८ ॥
verse 2.1.1.488
page 0056
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: राका
Root: राका
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ पूर्णचन्द्रयुक्ता शुक्लपक्षपूर्णिमा
पूर्णचन्द्रसहिता पूर्णिमा
Meaning(s):
⇒ Fifteenth day of the first (Śukla) pakṣa
Shloka(s):
2|1|73|1 ► चन्द्रे कलोनेऽनुमतिः सैव राका तु पूरिते। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|73|1 ⇢ राका (राका) (स्त्री) ⇒ Fifteenth day of the first (Śukla) pakṣa ⇒ पूर्णचन्द्रयुक्ता शुक्लपक्षपूर्णिमा
पूर्णचन्द्रसहिता पूर्णिमा
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पूर्णिमा
जातिः ➡ कालः
Tamil
Tamil
ராகா : பூர்ணிமை, அப்போதே புஷ்பவதியான பெண், சொறி சிரங்கு.
Mahabharata
English
Rākā^1, a female Rākshasa. § 525 (Rāmopākhyānap.): III, 274, 15893, 15896 (by Viśravas, mother of Khara and Śūrpanakhā).
Rākā^2 (“the day of the full moon, ” personif.). § 615u (Skanda): IX, 45, 2516 (came to the investiture of Skanda).
पुराणम्
English
राका १ / RĀKĀ I. The presiding devī of the full moon. She too was present at the birth of subrahmaṇya. (śalya Parva, Chapter 45, Verse 14).
Rākādevī was the daughter of aṅgiras, who had by his wife smṛti four daughters called sinīvālī, kuhū, rākā and anumati. (viṣṇu purāṇa. Part 1, Chapter 1).
राका २ / RĀKĀ II. A rākṣasa girl. She served, at the instance of kubera, Maharṣi viśravas, and a son called khara and a daughter, śūrpaṇakhā, were born to her by the maharṣi. (Vana Parva, Chapter 275, Verse 3).
Vedic Reference
English
Rākā in the Rigveda^1 and later^2 denotes the full moon day
as a personification. Cf. Candramās.
1) ii. 32, 4
v. 42, 12.
2) Taittirīya Saṃhitā, i. 8, 8, 1
iii. 4,
9, 1. 6
Kāṭhaka Saṃhitā, xii. 8
Aitareya Brāhmaṇa, iii. 37, 2, 6
47, 4,
etc.
Pañcaviṃśa Brāhmaṇa, xvi. 13, 1.
etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
राका,
स्त्री,
 (रा दाने + “कृदाधारार्च्चिकलिभ्यःकः ।” उणा० ३ । ४० । इति कः । वहुल-वचनादेव न ह्नस्वः ।) नदीविशेषः । (सा चशाल्मलीद्वीपस्थानां नदीनामन्यतमा । यथा, भागवते । ५ । २० । १० ।“तेषु वर्षाद्रयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाताः । सुरसःशतशृङ्गो वामदेवः कुन्दः कुमुदः पुष्पा-वर्षः सहस्रश्रुतिरिति । अनुमती सिनीवालीसरस्वती कुहू रजनी नन्दा राकेति ॥
”)कच्छूरोगः । नवजातरजःस्त्री । (रायते दीयतेदेवेभ्य हविर्यस्याम् । इति निघण्टुटीकायां देव-राजयज्वा । ५ । ५ । २१ ।) सम्पूर्णेन्दुतिथिः ।इति मेदिनी ॥
(यथा, ऋग्वेदे । २ । ३२ । ४ ।“राकामहं सुहवां सुष्टुतीहुवेशृणोतु नः सुभगा बोधतुत्मना ॥
”“संपूर्णचन्द्रा पौर्णमासी राका ।” इति सायणः ॥
राक्षसीविशेषः । सा च खरस्य शूर्पणखायाश्चजननी । यथा, महाभारते । ३ । २७४ । १-८ ।मार्कण्डेय उवाच ।“पुलस्त्यस्य तु यः क्रोधादर्द्धदेहोऽभवन्मुनिः ।विश्रवा नाम सक्रोधः स वैश्रवणमैक्षत ॥
बुबुधे तन्तु सक्रोधं पितरं राक्षमेश्वरः ।कुबेरस्तत्प्रसादार्थं यतते स्म सदा नृप ! ॥
स राजराजो लङ्कायां निवसन्नरवाहनः ।राक्षसीः प्रददौ तिसः पितुर्वै परिचारिकाः ॥
ताः सदा तं महात्मानं सन्तोषयितुमुद्यताः ।ऋषिं भरतशार्दूल ! नृत्यगीतविशारदाः ॥
पुष्पोत्कटा च राका च मालिनी च विशांपते ।अन्योऽन्यस्पर्द्धया राजन् ! श्रेयस्कामाः सुम-ध्यमाः ॥
स तासां भगवांस्तुष्टो महात्मा प्रददौ वरान् ।लोकपालोपमान् पुत्त्रानेकैकस्या यथेप्सितान् ॥
पुष्पोत्कटायां जज्ञाते द्वौ पुत्त्रौ राक्षसेश्वरौ ।कुम्भकर्णदशग्रीवौ बलेनाप्रतिमौ भुवि ॥
मालिनी जनयामास पुत्त्रमेकं विभीषणम् ।राकायां मिथुनं जज्ञे खरः शूर्पणखा तथा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
राका स्त्री रा--क तस्य नेत्त्वम् । १ प्रतिपद्युक्तायां पूर्ण-मास्यां सम्पूर्णेन्दुतिथौ २ नदीभेदे ३ नवजातरजस्कायांमार्य्यां ४ कच्छुरोगे च मेदि० । ५ आङ्किरसः कन्याभेदेकुहूशब्दे २१६२ पृ० दृश्यम् ।
Capeller
German
राका॑
f.
 Vollmondstag u. die Genie dess.
oft °— Vollmond.
Grassman
German
rākā́, f., Bezeichnung einer weiblichen Gottheit, welche ({223, 8}) neben guṅgū́, sinīvālī́, sárasvatī, und ({396, 12}) neben sárasvatī genannt und ({223, 5}) als gabenreich (sahasrapoṣám rárāṇā) dargestellt wird [wol aus rā entsprossen]. [Page1156] Sie wird später als Genie des Vollmondtages aufgefasst (siehe BR.).
-e {223, 5}.
-ā́ {223, 8}
{396, 12}.
-ā́m {223, 4}.
Burnouf
French
राका राका
f.
 la pleine lune, Vd.
Jeune fille réglée.
Gale.
Np. de rivière.
Stchoupak
French
राका-
f.
 (jour de la) pleine lune, aussi personnifiée comme fille
d'Aṅgiras
n.
 de femmes
d'une rivière.
°चन्द्र-
m.
 pleine lune
°पति- °रमण- °शशाङ्क- °शशिन्-
°सुधाकर- °राकेन्द्रराकेश- id.
°निशा-
f.
 nuit de la pleine lune.