| YouTube Channel

रहस्य (rahasya)

 
शब्दसागरः
English
रहस्य
mfn.
(-स्यः-स्या-स्यं) Private, secret, either fit to be concealed or
occuring in secret.
n.
(-स्यं)
1. A secret, a mystery, anything hid-
den, recondite or mysterious.
2. Any esoteric teaching.
f.
(-स्या)
1.
Clandestine.
2. Mysterious.
3. The name of a river, perhaps the
Saraswatī, from its being supposed to flow in an unknown chan-
nel.
E.
रहस् secret, यत्
aff.
Capeller Eng
English
रहस्य
a.
secret, private
n.
a secret, mystical
doctrine, mystery, also
adv.
= रहस्.
Yates
English
रहस्य (स्यः-स्या-स्यं)
a. Private, secret.
n.
A secret, mystery.
f.
River.
Spoken Sanskrit
English
रहस्य - rahasya -
m.
n.
- mystery
रहस्य - rahasya -
n.
- deepmystery
रहस्य - rahasya -
n.
- secret
रहस्य - rahasya -
adj.
- clandestine
रहस्य - rahasya -
adj.
- stealthy
रहस्य - rahasya -
adj.
- private
रहस्य - rahasya -
adj.
- mysterious
रहस्य - rahasya -
adj.
- concealed
रहस्य - rahasya -
n.
- mystical or esoteric teaching
रहस्य - rahasya -
n.
- upaniSad
रहस्य - rahasya -
n.
- any secret doctrine or mystery
रहस्य - rahasya -
n.
- any subtle or recondite point
रहस्य - rahasya -
n.
- full or abridged name of various works
रहस्य - rahasya -
m.
n.
- mystery
गूढ - gUDha -
n.
- deepmystery
रहस्य - rahasya -
n.
- deepmystery
मुद्रा - mudrA -
f.
- mystery
गूढ - gUDha -
n.
- mystery
गुह्य - guhya -
n.
- mystery
निण्य - niNya -
n.
- mystery
पारोक्ष्य - pArokSya -
n.
- mystery
रहस् - rahas -
n.
- mystery
राजगुह्य - rAjaguhya -
n.
- royal mystery
देवरहस्य - devarahasya -
n.
- divine mystery
परमरहस्य - paramarahasya -
n.
- deepest mystery
उपनिषद् - upaniSad -
f.
- words of mystery
गुह्यक - guhyaka -
m.
- mystery tathAgata
तथागतगुक्यक - tathAgatagukyaka -
n.
- tathAgata-mystery
मर्मन् - marman -
n.
- any secret or mystery
गूढ - gUDha -
n.
- secret place or mystery
अग्निरहस्य - agnirahasya -
n.
- mystery of god of fire
उपनिषत्करोति { उपनिषत्कृ } - upaniSatkaroti { upaniSatkR } - verb - treat anything as a mystery
हंसगुह्य - haMsaguhya -
n.
- mystery of the Universal Soul
रहस्य - rahasya -
n.
- any secret doctrine or mystery
रहस्यभेदन - rahasyabhedana -
n.
- disclosure of a secret or mystery
रहस्यधारिन् - rahasyadhArin -
adj.
- initiated into a secret rite or mystery
रहस्यधारिन् - rahasyadhArin -
adj.
- one who is in possession of a secret or mystery
उपनिषद् - upaniSad -
f.
- mystery which underlies or rests underneath the external system of things
रहस्य - rahasya -
n.
- secret
निभृतम् - nibhRtam - adverb - secretly
मन्त्री - mantrI -
f.
- secretary
सचिव - saciva -
m.
- secretary
स्त्राव - strAva -
m.
- secretion
स्त्रावण - strAvaNa -
n.
- secretion
अन्तर्गत - antargata -
adj.
- secret
गुह्य - guhya -
adj.
- secret
सुप्रगुप्त - supragupta -
adj.
- secret
अन्तर्गतगामिन् - antargatagAmin -
adj.
- secret
अपीच्य - apIcya -
adj.
- secret
अप्रकाश - aprakAza -
adj.
- secret
अषडक्षिण - aSaDakSiNa -
adj.
- secret
असम्पृक्त - asampRkta -
adj.
- secret
उपच्छन्न - upacchanna -
adj.
- secret
गभीर - gabhIra -
adj.
- secret
गोपनीय - gopanIya -
adj.
- secret
छन्न - channa -
adj.
- secret
निभृत - nibhRta -
adj.
- secret
निगूढ - nigUDha -
adj.
- secret
रहस्य rahasya
adj.
clandestine
छन्न channa
adj.
clandestine
सनुतर sanutara
adj.
clandestine
सावरण sAvaraNa
adj.
clandestine
सनुतर् sanutar
ind.
clandestinely
उपांशुवध upAMzuvadha
m.
clandestine murder
छद्मगति chadmagati
f.
approaching clandestinely
स्तेय steya
n.
anything clandestine or private
Wilson
English
रहस्य
mfn.
(-स्यः-स्या-स्यं) Private, secret, either fit to be
concealed or occurring in secret.
n.
(-स्यं) A secret, a mystery, any thing
hidden, recondite or mysterious.
f.
(-स्या) The name of a river, perhaps the
Sarasvatī, from its being supposed to flow in an unknown channel.
E.
रहस् secret, and यत्
aff.
Apte
English
रहस्य [rahasya],
a.
[रहसि-भवः यत्]
Secret, private, clandestine
रहस्यं प्रकाशं यद् वृत्तं तस्य धीमतः (कथय)
Rām.*
1. 2.33
रोमाणि रहस्यानि सर्वाण्येव विवर्जयेत्
Ms.*
4.144.
Mysterious.
स्यम् A secret (fig. also)
स्वयं रहस्यभेदः कृतः
V.*
2.
A mystic spell or incantation, the mystery (of a missile)
सरहस्यानि जृम्भकास्त्राणि
U.*
1.
The mystery or secret of conduct, mystery
रहस्यं साधूना- मनुपधि विशुद्धं विजयते
U.*
2.2
सरहस्यो धनुर्वेदः
Bhāg.*
1.7. 44.
A secret or esoteric teaching, a mystic doctrine
भक्तो$सि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम्
Bg.*
4.3
साङ्गोपाङ्गोपनिषदः सरहस्यः प्रदीयताम्
Rām.*
1.55.16.
An upaniṣad
चतुर्भ्यः सरहस्येभ्यो वेदेभ्यो ह्यधिकं यदा
Mb.
* 1.1.272
Ms.*
2. 165. -स्यम्
ind.
Secretely, privately
अनभिख्यातदोषस्तु रहस्यं व्रतमाचरेत्
Y.*
3.3 (where it may be taken as an adj. also).
Comp.
-आख्यायिन्
a.
telling a secret
रहस्याख्यायीव स्वनसि मृदु कर्णान्तिकचरः
Ś.*
1.23. -त्रयम् the three categories of Rāmānuja school -ईश्वर, चित् and अचित् composing the universe. -भेदः, विभेदः disclosure of a secret or mystery.
व्रतम् a secret vow or penance.
the mystic science of obtaining command over magical weapons.
Apte 1890
English
रहस्य a. [रहसि-भवः यत्] 1 Secret, private, clandestine.
2 Mysterious.
स्यं 1 A secret (fig. also)
स्वयं रहस्यभेदः कृतः V. 2.
2 A mystic spell or incantation, the mystery (of a missile)
सरहस्यानि जृंभकास्त्राणि U. 1.
3 The mystery or secret of conduct, mystery
रहस्यं साधूतामनुपधि विशुद्धं विजयते U. 2. 2.
4 A secret or esoteric teaching, a mystic doctrine
भक्तोसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमं Bg. 4. 3.
5 An Upaniṣad
Ms. 2. 165.
स्यं ind. Secretly, privately
Y. 3. 301
(where it may be taken as an adj. also).
Comp.
आख्यायिन् a. telling a secret
रहस्य ख्यायीव स्वनसि मृदु कर्णांतिकचरः Ś. 1. 24.
भेदः,
विभेदः disclosure of a secret or mystery.
व्रतं {1} a secret vow or penance. {2} the mystic science of obtaining command over magical weapons.
Monier Williams Cologne
English
रहस्य
mfn.
secret, private, clandestine, concealed, mysterious,
Vas.
MBh.
&c.
(°स्यानि रोमाणि, hair on the private parts,
Mn.
iv, 144)
रहस्य
n.
a secret, any secret doctrine or mystery, any subtle or recondite point, mystical or esoteric teaching,
Mn.
MBh.
&c.
an Upaniṣad (See स-र्°)
full or abridged
N.
of various works.
Monier Williams 1872
English
रहस्य, अस्, आ, अम्, secret, private, clandestine,
concealed
mysterious
fit to be concealed
(अम्),
n. a secret, any secret doctrine or mystery, anything
hidden or recondite, mystical or esoteric teaching
an Upaniṣad (Manu II. 165)
(अम्), ind. in secret,
secretly, privately
(आ), f., N. of a river
of two
plants, = रास्ना
= पाठा.
—रहस्य-त्रय-सार,
‘essence of the three mystical doctrines, N. of a
treatise by Veṅkata Ācārya (being a short exposition
in verse of the doctrines of the Vedānta according to
Rāmānuja).
—रहस्य-धारिन्, ई, इणी, इ, secret-
possessing, being in possession of a secret or mystery,
initiated into a secret rite or mystery.
—रहस्य-
भेद, अस्, m. or रहस्य-भेदन, अम्, n. or
रहस्य-विभेद, अस्, m. revealing a secret, dis-
closure of a secret or mystery.
—रहस्य-व्रत, अम्,
n. ‘mystical-vow, the mystic science of obtaining
command over magical weapons.
Macdonell
English
रहस्य rahas-ya,
a.
secret (with romāṇi, 🞄hair on the private parts)
n.
secret
mystery, 🞄mystic doctrine
Upaniṣad: -m, ad. in 🞄secret
-dhārin,
a.
being in possessing of or 🞄entrusted with a secret: ṇ-ī,
f.
confidante
🞄-nikṣepa,
m.
entrusted secret
-bheda,
m.
: 🞄-na,
n.
disclosure of a secret
-saṃrakṣaṇa, 🞄n. keeping of a secret.
Benfey
English
रहस्य रहस् + य,
I.
adj.
Secret,
Man. 11, 247
concealed, 4, 144
mysterious.
II.
n.
A secret, Pañc.
129, 2
a mystery, Lass. 20, 20.
III.
f.
या, The name of a river.
--
Comp.
देव-,
n.
a secret of the gods, MBh.
15, 964.
स-,
adj.
magical (as weapons),
Utt. Rāmac. 11, 3.
स-प्रयोग-,
adj.
with the charms or spells for employ-
ing (the magic weapons), Johns. Sel.
4, 22.
Apte Hindi
Hindi
रहस्य
वि* - रहसि भवः- यत्
"गुप्र, निजी, प्रच्छन्न"
रहस्य
वि* - -
भेदाभरा
रहस्यम्
नपुं*
- -
भेद
रहस्यम्
नपुं*
- -
"रहस्य से भरा जादू, मंत्र, (अस्त्रसंबंधी) भेद, गुप्त बात"
रहस्यम्
नपुं*
- -
"आचरण का भेद या रहस्य, गुप्त बात"
रहस्यम्
नपुं*
- -
"गुह्य या गोपनीय शिक्षा, एक रहस्यमय सिद्धान्त "
रहस्यम्
अव्य* - -
"चुपचाप, गुप्तरूप से"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रहस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಟ್ಟು
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-३-५४)
व्युत्पत्तिः - > रहसि भवम्
प्रयोगाः - > "रहस्यं साधूनामनुपधि विशुद्धं विजयते"
उल्लेखाः - > उ० रा० २-२
रहस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಢವಾದ ವಿಷಯ /ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಬಾರದಾದ ವಿಷಯ
प्रयोगाः - > "भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम्"
उल्लेखाः - > गीता० ४-३
रहस्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಹಸ್ಯವಾದ /ಗುಟ್ಟಾದ /ಗೋಪ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "गूढसूचितरहस्यसाहसः सुभ्रुवां प्रववृते परिहासः"
उल्लेखाः - > माघ० १०-१२
रहस्य
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಗುಟ್ಟಾಗಿ /ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ
प्रयोगाः - > "अनभिख्यातदोषस्तु रहस्यं व्रतमाचरेत्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० ३-३००
L R Vaidya
English
rahasya {% (I) a. (f. स्या) %} 1. Secret, clandestine
2. mysterious.
rahasya {% (II) m. %} 1. A secret, रहस्याख्यायीव स्वनसि मृदु कर्णान्तिकचरः Sak.i.
2. the secret of conduct, र्हस्यं साधूनामनुपत्धि व्शुद्धं विजयते Ut.ii.
3. any esoteric teaching, भक्तोऽसि मे सखाचेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् Bg.iv.3.(रहस्यम् is used as an indeclinable in the sense of secretly, privately, अनभिख्यातदोषास्तु रहस्यं व्रतमाचरेत् Yaj.iii.301.)
Bopp
Latin
रहस्य (a praec. s. य) Adj. secretus. Subst. n. secretum. SA.
6. 35.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
रहस्य Sv. Oppert 1164. 4670. 8209. II, 408.
रहस्य dh. an abridgment of some more definite title.
Quoted by Halāyudha in Brāhmaṇasarvasva, by Ka-
malākara in Nirṇayasindhu, by Keśava in Dvaita-
pariśiṣṭa. See Dharmarahasya, Smṛtirahasya, Viṣṇu-
rahasya, Śivarahasya
.--Rahasyaprāyaścitta, a chapter
of a lawbook. Quoted by Halāyudha ibid.
रहस्य alaṃk. Quoted thrice in Alaṃkāraśekhara. Malli-
nātha on Kirātārjunīya 3, 60. 14, 40, on Śiśupāla-
vadha 13, 10.
रहस्य Sv. Gov. Or. Libr. Madras 75.
Indian Epigraphical Glossary
English
Rahasya (IE 8-3
EI 3-6, 23, 27, 30), a private secre-
tary
same as Rāhasika, Rahasy-ādhikṛta, etc.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुह्ये रहस्यं न्यायस्तु देशरूपं समञ्जसम् ७४२
कल्याभ्रेषौ नयो न्याय्यं तूचितं युक्तसांप्रते
लभ्यं प्राप्तं भजमानाभिनीतौपयिकानि ७४३
-wordlist-
गुह्य (क्ली), रहस्य (क्ली), न्याय (पुं), देशरूप (क्ली), समञ्जस (क्ली), कल्प (पुं), अभ्रेष (पुं), नय (पुं), न्याय्य (वा), उचित (वा), युक्त (वा), साम्प्रत (वा), लभ्य (वा), प्राप्त (वा), भजमान (वा), अभिनीत (वा), औपयिक (वा)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वेदान्त
वेदान्त, रहस्य, उपनिषद्
वेदान्तश्च रहस्यं बुधैरुपनिषन्मता
verse 1.1.1.9
page 0002
रहस्य
रहस्य, गुह्य
रहः प्रच्छन्नमेकान्तं निःशलाकमुपह्वरम्
उपांशु विजनं प्रोक्तं रहस्यं गुह्यमुच्यते ७०८
verse 4.1.1.708
page 0082
नाममाला
Sanskrit
रहस्, अनुरहस, उपांशु, रहस्य
रहोऽनुरहसोपांशु रहस्यं भिनत्ति कः
verse 0.1.1.175
page 0084
अमरकोशः
Sanskrit
Word: रहस्यम्
Root: रहस्य
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
private
stealthy
concealed
mysterious
clandestine
Shloka(s):
2|8|23|1 रहश्चोपांशु चालिङ्गे रहस्यं तद्भवे त्रिषु। (क्षत्रियवर्गः)
3|3|93|1 धर्मे रहस्युपनिषत्स्यादृतौ वत्सरे शरत्। (नानार्थवर्गः)
3|3|154|2 रहस्योपस्थयोर्गुह्यं सत्यं शपथतथ्ययोः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|257|1 नामप्राकाश्ययोः प्रादुर्मिथोऽन्योन्यं रहस्यपि। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
2|8|23|1 रहस्यः (रहस्य) (पुं) private, stealthy, concealed, mysterious, clandestine
2|8|23|1 (रहस्य) (स्त्री) private, stealthy, concealed, mysterious, clandestine
2|8|23|1 रहस्यम् (रहस्य) (नपुं) private, stealthy, concealed, mysterious, clandestine
3|3|93|1 उपनिषत् (उपनिषद्) (स्त्री) Upanishads, secret doctrine, words of mystery, esoteric doctrine, mysterious or mystical meaning, class of philosophical writings, sitting down at the feet of another to listen to his words, mystery which underlies or rests underneath the external system of things
3|3|154|2 गुह्यम् (गुह्य) (नपुं) anus, vagina, secret, hidden, mystery, private, mystical, genitals, mysterious, be covered, concealable, to be covered or concealed or hidden or kept secret
3|3|257|1 (मिथः) (अव्य)
Related word(s):
अन्यसंबन्धाः विजनः
जातिः शब्दः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रहस्यं, त्रि, (रहसि भवम् रहस् + दिगादि-न्वात् यत् इत्युज्ज्वलः २१४ ।) गोप-नीयम् रहसि भवम् इति मेदिनी अमरश्च
रहस्यरोमस्पर्शनिषेधो यथा, --“न सर्पशस्त्रैः क्रीडेत स्वानि स्वानि संस्पृशेत् ।रोसाणि रहस्यानि नाशिष्टेन सदा व्रजेत्
”इति कौर्म्मे १५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रहस्य
त्रि०
रहसि भवः यत् गोप्ये “रहस्यमस्याः समहदिति” नैषधम् निर्जनभवे पाठायां रा-स्नायाञ्च स्त्री राजनि० टाप् नदीभेदे स्त्री मेदि०
Capeller
German
रहस्य geheim
n.
adv., auch Geheimnis.
Stchoupak
French
रहस्य-
a. secret, clandestin
nt. secret, doctrine ésotérique (not.
désignation des Up.)
-अम् en secret.
°धारिन्- a. initié à un mystère.
°निक्षेप-
m.
qui a charge d'un secret.
°भेद-
m.
-न- nt. révélation d'un secret, trahison.
°संरक्षण- nt. fait de tenir un secret.
रहस्याख्यायिन्- a. qui rapporte un secret
qui fait des rapports
secrets.
रहस्यालोचना-
f.
considération de choses secrètes.