| YouTube Channel

रस् (ras)

 
शब्दसागरः
English
रस् r. 1st cl. (रसति)
1. To sound.
2. To roar, to cry. r. 10th cl. (रसयति
ते)
1. To taste, to relish.
2. To love, to regard.
Capeller Eng
English
1 रस् रसति रस°ते
pp.
 रसित (q.v. ) roar, howl, cry,
sound. —अभि neigh to (acc. ). आ & वि roar, scream. — Cf.
अनुरसित, आरसित.
2 रस् रसति रस्यति रस॑यति ते taste, relish,
feel, perceive.
Yates
English
रस् रसति 1.
a. To sound. (क) रसयति
10.
a. To taste, relish, love.
Apte
English
रस् [ras], I. 1
P.
 (रसति, रसित)
To roar, yell, cry out, scream
करिव वन्यः परुषं ररास
R.*
 16.78
Śi.*
 3.41.
To sound, make a noise, tinkle, jingle
&c.
राजन्योपनिमन्त्रणाय रसति स्फीतं यशोदुन्दुभिः
Ve.*
 1.25
रसतां निर्भरं नूपुराणाम्
Ratn.*
 1.19
रसतु रसनापि तव घनजघनमण्डले
Gīt.*
 1.
To resound, reverberate.
To
sing.
Ved.
 To praise. -II. 1
U.
 (रसयति-ते, रसित)
To taste, relish
रसती रसना रसान्
Mb.
 * 12.285.19
मृद्वीका रसिता
Bv.*
 4.13
Śi.*
 1.27
Mv.*
 7.3.
To feel, perceive.
To love.
Apte 1890
English
रस् {vI.v} {c1c} P. (रसति, रसित) 1 To roar, yell, cry out, scream
करीव वन्यः परुषं ररास R. 16. 78
Śi. 3. 41.
2 To sound, make a noise, tinkle, jingle &c.
राजन्योपनिमंत्रणाय रसति स्फीतं यशोदुंदुभिः Ve. 1. 25
रसतां निर्भरं नूपुराणां Ratn. 1. 19
रसतु रसनापि तव घन जघनमंडले Gīt. 10
3 To resound, reverberate.
4 To sing.
5 Ved. To praise. {vII.v} {c10c} U. ( रसयतिते, रसित) 1 To taste, relish
मृद्वीका रसिता Bv. 4. 13
Śi. 10. 27.
2 To feel, perceive.
3 To love.
Monier Williams Cologne
English
1. रस् (cf. √ 1. रास्)
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. xvii, 63) रसति (rarely Ā. °ते
pf. ररास, रेसुः,
MBh.
&c.
aor.
 अरासीत्
Gr.
fut. रसिता, रसिष्यति, ib.
inf.
 रसितुम्, ib.),
to roar, yell, cry, sound, reverberate,
ŚBr.
&c.
&c.
to praise,
Naigh.
 iii, 14 :
Caus.
 रासयति (aor. अरीरसत्),
Gr.
 :
Desid.
 रिरसिषति, ib. :
Intens.
 रारस्यते (or रारस्ति,
Gr.
 ), to cry out loudly, scream aloud,
Bhaṭṭ.
2. रस् (rather
Nom.
fr.
 रस below)
cl.
 10.
P.
 (Dhātup. xxxv, 77) रस॑यति (rarely Ā. °ते
ep.
 also रसति and रस्यति), to taste, relish,
ŚBr.
Up.
MBh.
&c.
to feel, perceive, be sensible of
Sāh.
to love,
Dhātup.
 :
Desid.
 रिरसयिषति, to desire to taste,
Śiś.
Monier Williams 1872
English
रस् 1. रस् [cf. rt. 1. रास्], cl. 1. P. (some-
times also A.) रसति (-ते), ररास, र-
सिष्यति, अरासीत् or अरसीत्, रसितुम्, to roar, howl,
bellow, neigh, yell, cry, scream, cry out, sound, make
any sound or noise
to sing
to resound, reverberate
(according to Naigh. III. 14) to praise: Caus. रास-
यति, -यितुम्, Aor. अरीरसत्: Desid. रिरसिषति:
Intens. रारस्यते, रारस्ति, to cry out loudly, scream
aloud
[cf. Goth. razda
Old Germ. rartjan,
rerjan
Angl. Sax. reordian, rarian.]
रस् 2. रस् (perhaps to be regarded as a
Nominal fr. रस below), cl. 1. 4. 10. P.
रसति, रस्यति, रसयति (also रसापयति
in
Ved. occasionally A. रसयते), to taste, relish
to
feel, perceive, be sensible of
to love: Pass. रस्यते:
Desid. रिरसयिषति, to desire to taste.
Macdonell
English
रस् 1. RAS, Ⅰ. P. (Ā.) rasa, roar, yell, cry
🞄resound, reverberate: pp. rasita, uttering 🞄inarticulate sounds
sounding, tinkling. 🞄anu, pp. accompanied with cries, yells, etc. 🞄ā, roar, cry out: pp. crying out. prati, echo. 🞄vi, cry out.
रस् 2. RAS, Ⅰ. P. rasa, Ⅳ. P. rasya, Ⅹ. 🞄P. Ā. rasáya, taste
relish
feel
des. cs. 🞄rirasayiṣa, P. wish to taste.
Benfey
English
1. रस् रस्, i. 1, Par.
1. To
sound, Gīt. 10, 6.
2. To roar, MBh.
3, 14602.
3. To sing, Śiś. 6, 70.
4.
† To praise. Ptcple. of the pf. pass.
रसित, Sounded.
n.
1. The rattling
of thunder, Ghaṭ. 14.
2. Sound. Cf. s.v.
Frequent. रारस्, To cry loudly, Bhaṭṭ.
5, 96. -- With the prep. अनु अनु, अनु-
रसित, Accompanied by howling,
Utt. Rāmac. 45, 2. -- With आ आ, To lament,
Nal. 1, 11. आरसित,
n.
 Cry, Mālav. d. 41.
-- With वि वि, To cry, Bhaṭṭ. 15, 42.
-- Cf. Goth. razda
O.H.G. rartjan
A.S. reordian
O.H.G. rerjan
A.S.
rarian.
2. रस् रस्, i. 10, रसय and रसू-
पय (rather a denomin. derived from
रस), Par.
1. To taste, Śiś. 10, 27.
2. † To love. Desider. रिरसयिष, To
wish to taste, Śiś. 11, 11.
Apte Hindi
Hindi
रस्
"भ्वा* पर* , " - -
"दहाड़ना, हूहू करना, चिल्लना, चीखना"
रस्
"भ्वा* पर* , " - -
"शब्द करना, कोलाहल करना, टनटन करना, झनझन करना"
रस्
"भ्वा* पर* , " - -
"प्रतिध्वनि करना, गूंजना"
रस्
"चुरा* उभ* , , " - -
"चखना, स्वाद लेना"
L R Vaidya
English
ras {% (I) vi. 1P (pp. रसित
pres. रसति) %} 1. To roar, to cry, करीव वन्यः परुषं ररास R.xvi.78
2. to tinkle, to sound, to make noise, रसतु रसनापि तव घनजघनमंडले Git.G.x., Sis.xi.70
3. to resound, to reverberate.
ras {% (II) vt. 10U (pres. रसयति-ते) %} To taste, to relish, Sis.x.27.
Bopp
Latin
1. रस् 1. P. sonare, strepere, vociferari, clamare, ululare.
GITA-GOV. 10. 6.: रसतु रसना
RAGH. 16. 78.: ह्र-
दः…करी ऽव वन्यः परुषं ररास
BHATT. 3. 26.: गो-
मायुशारङ्गगणाश्च…अरासिषुः
14. 9.: रेसुर् ववल्गुश्च
पदातयः. Etiam A. NALOD. 1. 22.: रसमानः स विहङ्ग-
गणः. -- रसित n. fragor. GHAT. 14.: गम्भीरमेघरसित.
c. आ i. q. simpl. NALOD. 1. 11.: अजयद् द्विषताम् पङ्-
क्तिम् आरसमानाम्
3. 14.
c. वि id. BHATT. 15. 42.
2. रस् 10. P. रारयामि (आस्वादे K. आस्वादे स्नेहे V.)
gustare, amare.
Kridanta Forms
Sanskrit
रस् (र꣡सँ꣡ शब्दे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = रसनम्
अनीयर् = रसनीयः - रसनीया
ण्वुल् = रासकः - रासिका
तुमुँन् = रसितुम्
तव्य = रसितव्यः - रसितव्या
तृच् = रसिता - रसित्री
क्त्वा = रसित्वा
ल्यप् = प्ररस्य
क्तवतुँ = रसितवान् - रसितवती
क्त = रसितः - रसिता
शतृँ = रसन् - रसन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 रस्
मूलधातुः:
 रस
धात्वर्थः:
 शब्दे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 रसति
धातुः:
 रस्
मूलधातुः:
 रस
धात्वर्थः:
 आस्वादन-स्नेहनयोः
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 रसयति
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः
Abhyankara Grammar
English
रस् personal ending of the third pers. ( प्रथमपुरुष ) substituted for the affix झि in the first future ( लुट् ): cf. लुट: प्रथमस्य डारौरस: II.4.85.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
रस् °brüllend? H XLIII, 120.
[रस् mit अनु], अनुरसित °n. Widerhall, Uttarar. II, 21b. — Mit वि ° = शतखण्डीभू, S I, 599, 8.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्ज्, अभिगर्ज्, परिगर्ज्, नर्द्, विनर्द्, रुस विरु, संरु, रस्, वाश्, रट्, गज्, हम्भाय, हुङ्कृ, हूङ्कृ, हुङ्कारं कृ, स्तन्
verb
सिंहादीनां प्राणिनाम् मुखात् अट्टशब्दानां जननानुकूलः व्यापार।
"किञ्चित् कालं प्राक् एव सिंहः बहु अगर्जत्।"
Capeller
German
रस्, ^1. रसति, °ते brüllen, heulen, schreien,
tönen. p. p. रसित ertönend, klingend.
(s. auch bes.). आ brüllen, schreien
p. p. आरसित brüllend, schreiend.
रस्, ^2. रसति, रस्यति, रसयति, °ते
schmecken, empfinden.
Burnouf
French
*रस् रस्। रसामि 1
p. ररास
etc. Résonner,
bruire, retentir.
Crier, vociférer, hurler.
Louer, célébrer.
*रस् रस्। रसयामि 10. Goûter.
Aimer.
Stchoupak
French
१ रस्-
{%rasati -te
rarāsa resuḥ
%} 1 रसित- -- hurler, aboyer,
crier, retentir.
२ रस्-
{%rasati rasyati
rasayati
%} 2 रसित- -- goûter, trouver
agréable au goût.