| YouTube Channel

रसनम् (rasanam)

 
Apte
English
रसनम् [rasanam], [रस्-ल्युट्]
Crying, screaming, roaring, sounding, tinkling, noise or sound in general.
Thunder, rumbling or muttering of clouds.
Taste, flavour.
The organ of taste, the tongue
इन्द्रियं रसग्राहकं रसनं जिह्वाग्रवर्ति T. S.
Bg.*
 15.9
न जयेद्रसनं यावज्जितं सर्वं जिते रसे
Bhāg.*
 11.8.21.
Perception, appreciation, sense
सर्वे$पि रसनाद्रसाः S. D.* 244. -नः Phlegm.
Apte Hindi
Hindi
रसनम्
नपुं*
 - रस् + ल्युट्
"क्रन्दन करना, चिघाड़ना, शोर मचाना, टनटन करना, कोलाहल करना"
रसनम्
नपुं*
 - -
"बादलों की गड़गड़ाहट, बादलों की गरज "
रसनम्
नपुं*
 - -
"स्वाद, रस"
रसनम्
नपुं*
 - -
"स्वाद लेने की इन्द्रिय, जिह्वा "
रसनम्
नपुं*
 - -
"प्रत्यक्षीकरण, गुणागुणविवेचन, ज्ञान"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 जिह्वा, रसना, रसज्ञा, रशना, रसिका, रसाला, रसनम्, ललना, तोता, जिह्वः, विस्वासा, मुखचीरी
noun
मुखे वर्तमानः सः मांसपिण्डः यः रसस्य ज्ञानेन्द्रियम् अस्ति तथा च यस्य साहाय्येन उच्चारणं क्रियते।
"उच्चारणसमये जिह्वायाः स्थानं प्रमुखम् अस्ति।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“रस आस्वादनस्नेहनयोः”@} 2 अदन्तः।
‘शब्दे शपि रसेत्, स्नेहास्वादयो रसयेद्रसेः।’ 3 इति देवः।
रसकः सिका, रिरसयिषकः-षिका
रसयिता-त्री, रिरसयिषिता-त्री
4 रसयन्-न्ती, रिरसयिषन्-न्ती
रसयिष्यन्-न्ती-ती, रिरसयिषिष्यन्- न्ती-ती
रसयमानः, रिरसयिषमाणः, रसयिष्यमाणः, रिरसयिषिष्यमाणः, सुरः-सुरसौ-सुरसः
रिरसयिट्-यिषौ-यिषः, रसितम्-तः, रिरसयिषि- तम्-तः-तवान्
5 रसः, विरसः, सुरसः, सुरसी, रिरसयिषुः
रसयि- तव्यम्, रिरसयिषितव्यम्
रसनीयम्, रिरसयिषणीयम्
रस्यम्, रिरसयिष्यम्, ईषद्रसः-दूरसः-सुरसः
रस्यमानः, रिरसयिष्यमाणः, रसः, रिरसयिषः, रसयितुम्, रिरसयिषितुम्
रसना, रिरसयिषा, रसनम्, रिरसयिषणम्, रसयित्वा, रिरसयिषित्वा
6 प्ररसय्य, प्ररिरसयिष्य, रसम् २, रसयित्वा २, रिरसयिषम् २, रिरसयिषित्वा २
इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१३८५)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१९३१। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। १९३)
04
=>
 [[आ। ‘देवौघे हृतदुःखने रसयति व्याकर्षदेनं क्षितौ।।’ धा। का। ३। ६२।]]
05
=>
 [[१। रस्यन्ते आस्वाद्यन्तेऽनेन इति ‘एरच्’ (३-३-५६) इति अचि रूपम्। घञ् वा इति केचित्।]]
06
=>
 [[२। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-१६) इति णेरयादेशः।]]