रसनं (rasanaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte 1890
Englishरसनं [रस्-ल्युट्] 1 Crying, screaming, roaring, sounding, tinkling, noise or sound in general.
2 Thunder, rumbling or muttering of clouds.
3 Taste, flavour.
4 The organ of taste, the tongue
इंद्रियं रसग्राहकं रसनं जिह्वाग्रवर्ति T. S.
Bg. 15. 9.
5 Perception, appreciation, sense
सर्वेऽपि रसनाद्रसाः S. D. 244.
नः Phlegm.
Hindi
Hindiजीभ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरसनं, (रस् + भावे ल्युट् ।) स्वादनम् ।ध्वनिः । इति मेदिनी ॥
(यथा, बृहत्संहिता-याम् । ४६ । ८८ ।“कम्पोद्वर्त्तनवैकृत्यं रसनं दरणं क्षितेः ॥
”)
रसनं, (रस्यते रसयत्यनेन वा । रस +करणे ल्युट् ।) जिह्वा । इति मेदिनी ॥
सा चजलेन्द्रियम् । यथा, --“नित्यतादि प्रथमवत् किन्तु देहमयोनिजम् ।इन्द्रियं रसनं सिन्धुर्हिमादिर्व्विषयो मतः ॥
”इति भाषापरिच्छेदः ॥
“प्रथमवदिति पृथिव्या इवेत्यर्थः । तथा हि जलंद्विविधं नित्यमनित्यश्च । परमानुरूपं नित्यंद्व्यणुकादिकं सर्व्वमनित्यम् । अवयवसमवेतञ्चा-नित्यजलमपि त्रिविधम् । शरीरेन्द्रियविषय-भेदात् । किन्तु पृथिवीतोययोर्यो विशेषस्तमाहकिन्त्विति । अयोनिजमेवेत्यर्थः । जलीयं शरीरंअयोनिजं वरुणलोके प्रसिद्धमिति । इन्द्रियंरसनं जलीयम् । तथा हि रसनं जलीयंगन्धाद्यव्यञ्जकत्वे सति रसव्यञ्जकत्वात् । शक्तु-रसाभिव्यञ्जकोदकवत् । रसनासन्निकर्षे व्यभि-चारवारणाय द्रव्यत्वं हेतौ देयम् । विषयंदर्शयति सिन्धुर्हिमादिरिति । सिन्धुः समुद्रःहिमं तुषारः । आदिना सरित्कासारकरकादिःसर्व्वो ग्राह्यः ।” इति सिद्भान्तमुक्तावली ॥
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.