रम्भ (rambha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रम्भ m.
  (-म्भः)
	 1. A bamboo.
	 2. The name of a monkey.
	 f.
  (-म्भा)
	 1. A
plantain. 
	 2. One of the Apsarās or courtezans of Swarga,  and wife
of NALA-KŪBARA.
	 3. A harlot,  a whore.
	 4. A name of GAURĪ.
	 5.
Lowing,  as of a cow.
 E.
  रमि to sound,  to begin,  &c.,  aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 रम्भ॑ m.
  prop,  support,  staff,  N.
  of an Asura etc.
 f.
 
आ the plantain,  N.
  of an Apsaras etc.

Yates

English

 रम्भ (म्भः) 1.
m.
  A bambu.
f.
  (म्भा) A
plantain
 a harlot
 lowing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

रम्भ 	-	 rambha 	-	 adj.
  	-	  sounding
रम्भ 	-	 rambha 	-	 adj.
  	-	  mooing 
रम्भ 	-	 rambha 	-	 adj.
  	-	  roaring
रम्भ 	-	 rambha 	-	 m.
  	-	  staff
रम्भ 	-	 rambha 	-	 m.
  	-	  bamboo
रम्भ 	-	 rambha 	-	 m.
  	-	  support
रम्भ 	-	 rambha 	-	 m.
  	-	  prop
रम्भ-धातु 	-	 rambha-dhAtu 	-	 m.
  	-	  cylinder metal
रम्भ-तैल 	-	 rambha-taila 	-	 n.
  	-	  cylinder oil
रम्भ-वीक्ष 	-	 rambha-vIkSa 	-	 m.
  	-	  cylindrical lens  [ Ophthalmol. ]
रम्भ-शीर्ष 	-	 rambha-zIrSa 	-	 n.
  	-	  cylinder head  [ Automotive ]
रम्भ-छिद्र 	-	 rambha-chidra 	-	 n.
  	-	  cylinder bore  [ Automotive ]
रम्भ- मितीय 	-	 rambha- mitIya 	-	 adj.
  	-	  cylindro- metric
आरोध - रम्भ 	-	  Arodha - rambha 	-	 m.
  	-	  brake drum  [ Automotive ]
रम्भ-छिन्नक 	-	 rambha-chinnaka 	-	 n.
  	-	  cylindrical frustum  [ Math. ]
रम्भ-, रम्भीय 	-	 rambha-, rambhIya 	-	 adj.
  	-	  cylindrical
रम्भ-, रम्भाकार 	-	 rambha-, rambhAkAra 	-	 adj.
  	-	  cylindrical
रम्भ-पुर- आवरण 	-	 rambha-pura- AvaraNa 	-	 n.
  	-	  cylinder front cover  [ Mach. ]

 
   रम्भ  rambha adj.
   mooing    
   वाश्र  vAzra adj.
   mooing     
   रम्भा  rambhA f.
   mooing    
   बम्भारव  bambhArava m.
   mooing     
   मायु  mAyu m.
   mooing    
   रम्भण  rambhaNa n.
   mooing     
   रम्भित  rambhita n.
   mooing    
   हुङ्कृत  huGkRta n.
   mooing     
   वाश्रा  vAzrA f.
   mooing cow   
   हिङ्क्रिया  hiGkriyA f.
   mooing cry    
   भम्भारव  bhambhArava m.
   mooing of cows   
   रेभण  rebhaNa n.
   mooing of cows    
   अभिवाशत्  abhivAzat adj.
   mooing or roaring towards   
   हम्भा  hambhA f.
   mooing or bellowing of cattle    
   गोरुत  goruta n.
   as far as a cow's mooing may be heard   
   हिङ्  hiG ind.
   mooing sound or cry made by a cow seeking her calf    

Wilson

English

 रम्भ
m.
  (-म्भः)
1 A bambu.
2 The name of a monkey.
f.
  (-म्भा)
1 A plantain. 
2 One of the Apsaras or courtezans of Svarga.
3 A harlot,  a whore.
4 A name of GAURĪ.
5 Lowing,  as of a cow.
E.
  रभि to sound,  to begin,  &c.,  aff.
   अच्.

Apte

English

रम्भः [rambhḥ],  1 Sounding,  roaring &c.
 

A support,  prop.

A stick.

A bamboo.

Dust.

Apte 1890

English

 रंभः 1 Sounding,  roaring &c. 
A support,  prop. 
A stick. 
A bamboo. 
Dust. 

Monier Williams Cologne

English

 1. रम्भ॑ m.
  (for 2. See p.
  868,  col. 2) a prop,  staff,  support,  RV.
   viii,  45,  20

 a bamboo,  L.
 

 N.
  of the fifth Kalpa (q.v.),  Cat.
 

 of the father of the Asura Mahiṣa and brother of Karambha,  ib.

 of a Nāga,  VP.
  

 of a son of Āyu,  Hariv.
 
 Pur.

 of a son of Viviṃśati,  BhP.
  

 of a king of Vajra-rātra,  Kathās.
 

 of a monkey,  R.
 

 1. रम्भ &c.
   See p.
  867,  col. 2.

 2. रम्भ mfn.
   sounding,  roaring,  lowing &c.
   (See गो-र्°)

Monier Williams 1872

English

 1. रम्भ,  अस्,  m. (for 2. see p. 834,  col. 1),  a
prop,  support,  staff,  stick
 a bamboo
 N. of the
fifth Kalpa
 of a son of Āyu
 of a son of Viviṃśati
of a king of Vajra-rātra
 of the father of the Asura
Mahiṣa and brother of Karambha
 of an ape (in
Rāmāyaṇa IV. 39,  20,  &c.)
 (आ),  f. the plantain, 
Musa Sapientum
 a sort of rice
 a kind of metre, 
four times ˘˘˘˘¯¯¯¯
 N. of Gaurī or of Dāk-
ṣāyaṇī in the Malaya mountains
 N. of a celebrated
Apsaras (wife of Nala-kūbara and carried off by
Rāvaṇa
 Rambhā is best known as a beautiful
nymph of Indra's paradise
 she is sometimes regarded
as a form of Lakṣmī,  when she sprang with thirteen
other precious things from the froth of the churned
ocean
 she takes her place in Hindū mythology as
a kind of popular Venus or type of female beauty)
a harlot.
—रम्भा-तृतीया,  f.,  N. of the third day
of the first half of the month Jyaiṣṭha (so called
because Hindū women on this day imitate the
beautiful nymph Rambhā,  who bathed on the same
day with particular ceremonies).
—रम्भाभिसार
(°भा-अभ्°),  अस्,  m. ‘the meeting or assaulting of
Rambhā, ’ N. of a drama.
—रम्भा-व्रत,  अम्, 
n.,  N. of a particular ceremony,  (see above.)
—रम्-
भोरु (°भ-ऊरु),  उस्,  उस् or ऊस्,  उ,  having beautiful
thighs,  (see ऊरु।)

 2. रम्भ,  अस्,  आ,  अम् (for 1. see p. 833,  col. 1), 
sounding,  roaring,  lowing,  &c.
 (आ),  f. a sounding, 
roaring
 the lowing (of cattle).

Macdonell

English

 रम्भ rambh-á,  m.
  staff,  support
 m.
  N. of 🞄various princes
 ā,  f.
  plantain tree (Musa 🞄sapientum)
 courtezan
 N. of an Apsaras: 🞄-uru,  a.
  (ū̆) having thighs like the trunk of 🞄a plantain tree.

Benfey

English

 रम्भ रम्भ, 
 A. i. e. रभ् + अ, 
 I. m.
 
 1. A bambu.
 2. The name of a
monkey.
 II. f.
  भा।
 1. A plantain, 
Lass. 79,  16.
 2. The name of an Ap-
saras,  Vikr. 87,  10.
 3. A name of
Gaurī.
 B. (cf.  रम्भ्),  f.
  भा,  Lowing, 
as of a cow.
 -- Comp.
  गो-रम्भ,  m.
  a
proper name,  Pañc. 26,  22.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಣು /ಬಿದಿರು
रम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ವಾನರ
निष्पत्तिः - > रभि (शब्दे) - "घञ्" (३-३-१९)
विस्तारः - > "रम्भा कदल्यप्सरसोर्ना वेणौ वानरान्तरे" - मेदि०
रम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಳವಳದಿಂದ ಕೂಗುವುದು /ಗರ್ಜಿಸುವುದು /ಅಬ್ಬರಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > रभि (शब्दे) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
विस्तारः - > "स्यादाक्रन्दः पिञ्जरम्भौ" - कल्पद्रु०
रम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂಡ /ಕೋಲು
विस्तारः - > "रम्भस्तु दण्डो दरकरोऽपि च" - कल्पद्रु०

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वैणव
वैणव,  लगुड,  रम्भ,  दण्ड,  यष्टि
वैणवो लगुडो रम्भो दण्डो यष्टिश्च कथ्यते ।
verse 4.1.1.726
page 0084

पुराणम्

English

रम्भ / RAMBHA. An asura. (For details see under karambha).

Vedic Reference

English

 Rambha seems to mean a ‘staff’ or ‘support’ in one passage
of the Rigveda (viii. 45,  20). In another place (ii. 15,  9) a man
is described as Rambhin,  apparently as carrying a staff to
support himself in old age
 Sāyaṇa explains this word as
‘door-keeper’ (like one of the senses of daṇḍin,  ‘staff-bearer, ’
in later Sanskrit).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रम्भः,  पुं,
   (रम्भते रागमूर्च्छनादिकमनेनेति ।रभि + कर्म्मणि घञ् ।) वेणुः । (रम्मते उद्यम-शीलो भवति निरन्तरमुदरभरणायेति भावः ।रभि + अच् ।) वानरविशेषः । इति मेदिनी ।भे,  ७ ॥
 महिषासुरपिता । यथा,  --श्रीऔर्व्व उवाच ।“आराधितो महादेवो रम्भेण सुरवैरिणा ।चिरेण स च सुप्रीतस्तपसा तस्य शङ्करः ॥
अथ तुष्टो महादेवः प्रत्यक्षं रम्भमुक्तवान् ।प्रीतोऽस्मि ते वरं रम्भ वरयस्व यथेप्सितम् ॥
एवमुक्तः प्रत्युवाच रम्भस्तं चन्द्रशेखरम् ।अपुत्त्रोऽहं महादेव यदि ते मय्यनुग्रहः ॥
मम जन्मत्रये पुत्त्रो भवान् भवतु शङ्कर ।एवमुक्तस्तु दैत्येन प्रत्युवाच वृषध्वजः ॥
भवत्वेतद्वाञ्छितं ते भविष्यामि सुतस्तव ।इत्युक्त्वा स महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥
रम्भोऽपि यातः स्वस्थानं हर्षोत्फुल्लविलोचनः ।पथि गच्छन् स रम्भोऽथ ददृशे महिषींशुभाम् ॥
त्रिहायणीं चित्रवर्णां सुन्दरीं ऋतुशालिनीम् ।स तां दृष्ट्वाथ महिषीं रम्भः कामेन मोहितः ॥
दोर्भ्यां गृहीत्वा च तदा चकार सुरतोत्सवम् ।तयोः प्रवृत्ते सुरते सा तदा तस्य तेजसा ॥
दधार महिषी गर्भं तदाभून्महिषासुरः ॥
”इति कालिकापुराणे ५९ अध्यायः ॥
(असौ एव जन्मान्तरे रक्तबीजो जातः ।एतद्विवरणं यथा,  देवीभागवते । ५ । २ । १७-४९ ।व्यास उवाच ।“दनोः पुत्त्रौ महाराज ! विख्यातौ क्षिति-मण्डले ।रम्भश्चैव करम्भश्च द्बावास्तां दानवोत्तमौ ॥
तावपुत्त्रौ महाराज ! पुत्त्रार्थं तेपतुस्तपः ।बहून् वर्षगणान् कामं पुण्ये पञ्चनदे जले ॥
करम्भस्तु जले मग्नश्चकार परमं तपः ।वृक्षं रसालवटं प्राप्य स रम्भोऽग्निमसेवत ॥
पञ्चाग्निसाधनासक्तः स रम्भस्तु यदाभवत् ।ज्ञात्वा शचीपतिर्दुःखमुद्ययौ दानवौ प्रति ॥
गत्वा पञ्चनदे तत्र ग्राहरूपं चकार ह ।वासवस्तु करम्भन्तं तदा जग्राह पादयोः ॥
निजघान च तं दुष्टं करम्भं वृत्रसूदनः ।भ्रातरं निहतं श्रुत्वा रम्भः कोपं परङ्गतः ॥
स्वशीर्षं पावके होतुमैच्छच्छित्वा करेण ह ।केशपाशे गृहीत्वाशु वामेन क्रोधसंयुतः ॥
दक्षिणेन करेणोग्रं गृहीत्वा खड्गमुत्तमम् ।छिनत्ति शीर्षं तत्तावद्बह्निना प्रतिबोधितः ॥
उक्तश्च दैत्य मूर्खोऽसि स्वशीर्षं छेत्तुमिच्छसि ।आत्महत्यातिदुःसाध्या कथं त्वं कर्त्तुमुद्यतः ॥
वरं वरय भद्रं ते यस्ते मनसि वर्त्तते ।मा म्रियस्व मृतेनाद्य किन्ते कार्य्यं भविष्यति ॥
व्यास उवाच ।तच्छ्रुत्वा वचनं रम्भः पावकस्य सुभाषितम् ।ततोऽब्रवीद्बचो रम्भस्त्यक्त्वा केशकलापकम् ॥
यदि तुष्टोऽसि देवेश ! देहि मे वाञ्छितं वरम् ।त्रैलोक्यविजयी पुत्त्रः स्यान्नः परबलार्द्दनः ॥
अजेयः सर्व्वथा स स्याद्देवदामवमानवैः ।कामरूपी महावीर्य्यः सर्व्वलोकाभिवन्दितः ॥
पावकस्तं तथेत्याह भविष्यति तवेप्सितम् ।पुत्त्रस्तव महाभाग ! मरणाद्विरमाधुना ॥
यस्यां चित्तं तु रम्भ ! त्वं प्रमदायां करिष्यसि ।व्यास उवाच ।तस्यां पुत्त्रो महाभाग ! भविष्यति बलाधिकः ॥
इत्युक्तो वह्निना रम्भो वचनं चित्तरञ्जनम् ।श्रुत्वा प्रणम्य प्रययौ वह्निं तं दानवोत्तमः ॥
यक्षैः परिवृतं स्थानं रमनीयं श्रियान्वितम् ।दृष्ट्वा चक्रे तदा भावं महिष्यां दानवोत्तमः ॥
मत्तायां रूपपूर्णायां त्रिहायन्यां च योषितम् ।सा समागाच्च तरसा कामयन्ती मुदान्विता ॥
रम्भोऽपि गमनं चक्रे भवितव्यप्रणोदितः ।सा तु गभवती जाता महिषी तस्य वीर्य्यतः ॥
तां गृहीत्वाथ पातालं प्रविवेश मनोहरम् ।महिषेभ्यश्च तां रक्षन् प्रियामनुमतां किल ॥
कदाचित् महिषश्चान्यः कामार्त्तस्तामुपाद्रवत् ।स्वयमागत्य तं हन्तुं दानवः समुपाद्रवत् ॥
स्वरक्षार्थं समागम्य महिषं समताडयत् ।सोऽपि तं निजघानाशु शृङ्गाभ्यां काममोहितः ॥
ताडितस्तेन तीक्ष्णाभ्यां शृङ्गाभ्यां हृदये भृशम् ।भूमौ पपात तरसा ममार च विमूर्च्छितः ॥
मृते भर्त्तरि सा दीना भयार्त्ता विद्रुता भृशम् ।सा वेगात्तं वटं प्राप्य यक्षाणां शरणं गता ॥
पृष्ठतस्तु गतस्तत्र महिषः कामपीडितः ।कामयानस्तु तां कामी बलवीर्य्यमदोद्धतः ॥
रुदती सा भृशं दीना दृष्टा यक्षैर्भयातुरा ।धावमानञ्च तं वीक्ष्य यक्षास्त्रातुं समाययुः ॥
युद्धं समभवद्घोरं यक्षाणां च हयारिणा ।शरेण ताडितस्तूर्णं पपात धरणीतले ॥
मृतं रम्भं समानीय यक्षास्ते परमं प्रियम् ।चितायां रोपयामासुस्तस्य देहस्य शुद्धये ॥
महिषी सा पतिं दृष्ट्वा चितायां रोपितं तदा ।प्रवेष्टुं सा मतिं चक्रे पतिना सह पावकम् ॥
वार्य्यमाणापि यक्षैः सा प्रविवेश हुताशनम् ।ज्वालामालाकुलं साध्वी पतिमादाय वल्लभम् ॥
महिषस्तु चितामध्यात् समुत्तस्थौ महाबलः ।रम्भोऽप्यन्यद्बपुः कृत्वा निःसृतः पुत्त्रवत्सलः ॥
रक्तबीजोऽप्यसौ जातो महिषोऽपि महाबलः ।अभिषिक्तस्तु राज्येऽसौ हयारिरसुरोत्तमैः ॥
एवं स महिषो जातो रक्तबीजश्च वीर्य्यवान् ।अवध्यस्तु सुरैर्द्दैत्यैर्मानवैश्च नृपोत्तम ! ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रम्भ पु०
  रभि--अच् मुम् । १ रेणौ २ असुरभेदे च मेदि० । स चमहिषासुरजनकः कालिकापु०  । ४ कदल्याम् ५ अप्सरोभेदेस्त्री मेदि० ६ वेश्यायां धरणिः । ७ गवां ध्वनौ हेमच० ।८ गौर्य्याञ्च स्त्री शब्दर० । ९ उत्तरस्यां दिशि निघण्टुः ।

Capeller

German

 रम्भ॑ m.
  Stock,  Stütze
 f.
  आ Pisang,  N.
einer Apsaras.

Grassman

German

 rambhá,  m.,  Stütze [von rambh].
-ám ā́ tvā 〰 ná jívrayas rarabhmá {665, 20}.

Burnouf

French

 रम्भ रम्भ m.
  bambou.
		 Np. d'un singe. -- F. रम्भा
bananier.
		 Courtisane
		 np. d'une Apsaras
		 surnom de Gaurī.
	-- (रम्भ्) mugissement,  beuglement.

Stchoupak

French

 रम्भ-
 m.
  n.
  de divers personnages 
 -आ- f.
  Musa sapientum, 
bananier 
 n.
  d'une Apsaras,  qqf.  indentifiée à Lakṣmī.
°आ-स्तम्भन- nt. changement de Rambhā en une colonne.
रम्भोरु- (f.  -उ- et -ऊ-,  voc. -उ) (aux cuisses analogues
à des rambhā) a. ép. de jolies femmes.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.