| YouTube Channel

रमण (ramaNa)

 
शब्दसागरः
English
रमण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Causing pleasure, pleasing, charming, delightful.
n.
 (-णं)
1. Sporting, playing.
2. Dalliance, amorous sport.
3. Coi-
tion, copulation.
4. The mons veneris.
5. A sort of cucumber.
6.
The hip and the loins.
m.
 (-णः)
1. A name of KĀMA. or love.
2.
A husband.
3. A lover, a gallant.
4. An ass.
5. A testicle.
f.
 (णा or णी)
1. A woman, or an agreeable woman, a wife, a
mistress, &c.
2. A kind of metre, having eleven syllables in the
first and third, and twelve in the second and fourth Pādas of every
stanza.
E.
 रम् to sport, युच् or ल्य ट
aff.
 , fem.
aff.
 , टाप् or ङीष् ।
Capeller Eng
English
रमण
f.
 ई = रम adj. —
m.
 lover, husband
f.
 ई
mistress, wife,
N.
 of a serpent-maid
n.
 joy, pleasure,
esp.
 sensual
pleasure, sexual intercourse.
Yates
English
रमण (नः-णा-णं)
a. Pleasing.
m.
 Kāma
a husband
a lover
an ass.
f.
(णा-णी) A fine woman.
n.
 A cu-
cumber
coition
dalliance.
Spoken Sanskrit
English
रमण ramaNa
adj.
 pleasing
रमण ramaNa
m.
 lover
रमण ramaNa
m.
 testicle
रमण ramaNa
m.
 god of love
रमण ramaNa
m.
 kind of tree related to chinaberry tree [ Melia Bukayun - Bot. ]
रमण ramaNa
m.
 kAmadeva
रमण ramaNa
m.
 ass
रमण ramaNa
m.
 husband
रमण ramaNa mf. charming
रमण ramaNa mf. delightful
रमण ramaNa
n.
 copulation
रमण ramaNa
n.
 dalliance
रमण ramaNa
n.
 pointed gourd [ Trichosanthes Dioeca Roxb - Bot. ]
रमण ramaNa
n.
 hinder parts
रमण ramaNa
n.
 pleasure
रमण ramaNa
n.
 decoying
रमण ramaNa
n.
 joy
रमण ramaNa
n.
 amorous sport
रमण ramaNa
n.
 vagina
रमण ramaNa
n.
 delighting
रमण ramaNa
n.
 sexual union
रमण ramaNa
n.
 gladdening
Wilson
English
रमण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Causing pleasure, pleasing, charming,
delightful.
n.
 (-णं)
1 Sporting, playing.
2 Dalliance, amorous sport.
3 Coition, copulation.
4 The mons veneris.
5 A sort of cucumber.
m.
 (-णः)
1 A name of KĀMA or love.
2 A husband.
3 A lover, a gallant.
4 An ass.
f.
 (-णा or -णी)
1 A woman, or an agreeable woman, a wife, a mistress, &c.
2 A kind of metre, having eleven syllables in the first and third, and twelve
in the second and fourth Pādas of every stanza.
E.
 रम to sport, युच् or ल्युट्
aff.
 , fem.
aff.
 टाप् or ङीष्.
Apte
English
रमण [ramaṇa],
a.
 (-णी
f.
 ) [रमयति-रम्-णिच् ल्यु ल्युट् वा] Pleasing, gratifying, delightful, charming
नन्दनानि मुनीन्द्राणां रमणानि वनौकसाम्
Bk.*
 6.72
Bhāg.*
 5.7.12.
णः A lover, husband
प्रायेणैते रमणविरहेष्वङ्गनानां विनोदाः
Me.*
 89, 39
पप्रच्छ रामां रमणो$भिलाषम्
R.*
 14.27
Ku.*
 4. 21
Śi.*
 9.6.
The god of love.
N.
 of Aruṇa.
An ass.
A testicle.
णम् Sporting.
Dalliance, pastime, amorous sport.
Love, sexual union.
Joy or pleasure in general.
The hip and the loins.
Apte 1890
English
रमण a. (णी f.) [रमयति रम्-णिच् ल्यु ल्युट् वा] Pleasing, gratifying, delightful, charming
Bk. 6. 72.
णः 1 A lover, husband
प्रायेणैते रमणविरहेष्वंगनानां विनोदाः Me. 87, 37
पप्रच्छ रामां रमणोऽभिलाषं R. 14. 27
Ku. 4. 21
Śi. 9. 60.
2 The god of love.
3 N. of Aruṇa.
4 An ass.
5 A testicle.
णं 1 Sporting.
2 Dalliance, pastime, amorous sport.
3 Love, sexual union.
4 Joy or pleasure in general.
5 The hip and the loins.
Monier Williams Cologne
English
रमण mf(ई)n. pleasing, charming, delightful,
BhP.
रमण
m.
 a lover, husband (cf. क्षपा-र्°),
MBh.
Kāv.
&c.
Kāma-deva, the god of love,
L.
an ass,
L.
a testicle,
L.
a tree similar to the Melia Bukayun,
L.
=
 तिन्दुक,
L.
N.
 of Aruṇa or the charioteer of the Sun,
L.
of a mythical son of Manoharā,
MBh.
Hariv.
of a man,
Pravar.
pl.
N.
 of a people (cf. रमठ),
MBh.
रमण
n.
 pleasure, joy,
Subh.
dalliance, amorous sport, sexual union, copulation,
Nir.
Śukas.
decoying (of deer),
Śiś.
 vi, 9 (cf.
Pat.
 on
Pāṇ.
 vi, 4, 24,
Vārtt.
 3)
(ifc. ) gladdening, delighting,
BhP.
the hinder parts, pudenda (= जघन),
L.
the root of Trichosanthes Dioeca,
L.
N.
 of a forest,
Hariv.
of a town,
Divyāv.
Monier Williams 1872
English
रमण, अस्, ई, अम्, causing pleasure, pleasing,
gratifying, delighting, rejoicing, agreeable, delightful,
charming
(अस्), m. a lover, wooer, spouse, husband,
(क्षपा-रमण, the husband of night, the moon)
the god of love or Kāma-deva
an ass
a testicle
a
species of tree (= महा-रिष्ट)
N. of a mythical
son of Mano-harā
of Aruṇa or the charioteer of the
sun
(आस्), m. pl., N. of a people
(आ), f. a charming
woman, a wife, mistress
a kind of metre, four times
˘˘¯
N. of Dākṣāyaṇī in Rāma-tīrtha
(ई), f. a
beautiful young woman, a mistress, wife
Aloe Indica
(= बाला)
a kind of metre, four times ˘˘¯ or four
times ˘˘¯˘˘¯
N. of a female serpent-demon
(अम्), n. sporting, playing, dalliance, amorous sport,
love, sexual pleasure or intercourse
joy or pleasure
in general
the hinder parts, the hip and loins, the
pudenda (= जघन)
the root of Trichosanthes
Diœca
N. of a forest.
—रमण-वसति, इस्, f.
the dwelling-place of a lover.
Benfey
English
रमण रमण, i. e. रम् + अन,
I.
adj.
 Delighting, Bhāg. P. 5, 7, 11.
II.
m.
1. A husband, Megh. 85.
2. A
lover, Vikr. d. 89
Pañc. i. d. 196
Śiś. 9, 60.
3. A name of Kāma.
4.
An ass.
III.
f.
 णी, and णा, A wife, a
mistress.
IV.
n.
1. Sporting.
2.
Dalliance, love, Megh. 38.
3. Coition.
4. The mons veneris.
--
Comp.
पर-,
m.
a paramour, Pañc. i. d. 196.
Apte Hindi
Hindi
रमण
वि* - रम्यति-रम् + णिच् + ल्युट्
"सुहवना, संतोषजनक, आनन्दप्रद, मनोहर "
रमणः
पुं*
 - -
"प्रेमी, पति"
रमणः
पुं*
 - -
कामदेव
रमणः
पुं*
 - -
गधा
रमणः
पुं*
 - -
अंडकोष
रमणम्
नपुं*
 - -
क्रीड़ा करना
रमणम्
नपुं*
 - -
"प्रेमालिंगन, जी बहलाना, केलीक्रीडा"
रमणम्
नपुं*
 - -
"रति, मैथुन"
रमणम्
नपुं*
 - -
"हर्ष, उल्लास"
रमणम्
नपुं*
 - -
"कूल्हा, पुट्ठा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रमण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಿ /ಗಂಡ
निष्पत्तिः - > रमु (क्रीडायाम्) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > रमयति
प्रयोगाः - > "रमणमृजुतया पुरः सखीनामकलितचापलदोषमालिलिङ्ग"
उल्लेखाः - > माघ० ७-४६
रमण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನ್ಮಥ /ಕಾಮ
रमण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರುಣ /ಸೂರ್ಯನ ಸಾರಥಿ
रमण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ದಭ /ಕತ್ತೆ
रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಘನ /ಹೆಂಗಸರ ಸೊಂಟದ ಮುಂಭಾಗ
रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಡವಲದ ಬೇರು
विस्तारः - > "रमणं पुनः । पटोलमूले जघने रमणो रासभे प्रिये" - हेम०
रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೀಡೆ /ಆಟ
रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತೋಷ /ಆನಂದ
रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರತಕ್ರೀಡೆ /ಸಂಭೋಗ
निष्पत्तिः - > रमु (क्रीडायाम्) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "प्रमदमदनमाद्यद्यौवनोद्दामरामारमणरभससखेदस्वेदविच्छेददक्षः"
उल्लेखाः - > माघ० ११-१९
रमण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಮಣೀಯವಾದ /ಸುಂದರವಾದ /ಮನೋಹರವಾದ
L R Vaidya
English
ramaRa {% (I) a. (f. णी) %} Pleasing, delightful, charming, Bt.vi.77.
ramaRa {% (II) m. %} 1. A lover, a husband, प्रायेणैते रमणविरहेष्वंगनानां विनोदाः Megh.ii.24, R.xiv.27
2. the god of love
3. an ass
4. a testicle.
ramaRa {% (III) n. %} 1. Sporting
2. dalliance, amorous sport
3. coition
4. pleasure in general
5. the hip and the loins.
Bopp
Latin
रमण m. (r. रम् s. अन) amator. UR. 64. 3.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Ramaṇa, nt., = next: Divy 〔599.24〕 (prose).
Kridanta Forms
Sanskrit
रम् (र॒मुँ॒ क्रीडायाम् रमँ इति माधवः - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = रमणम्
अनीयर् = रमणीयः - रमणीया
ण्वुल् = रामकः - रामिका
तुमुँन् = रन्तुम्
तव्य = रन्तव्यः - रन्तव्या
तृच् = रन्ता - रन्त्री
क्त्वा = रमित्वा / रत्वा
ल्यप् = प्ररम्य / प्ररत्य
क्तवतुँ = रतवान् - रतवती
क्त = रतः - रता
शानच् = रममाणः - रममाणा
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
रमण n. auch: das Herbeilocken (des Wildes), P. 6, 4, 24, Vārtt. 3
Śiś. 6, 9. — *Hinterbacke, Amit. VI, 10
E 418 (P).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 रमणीय, रम्य, मनोरम, मनोहर, सुभग, हर्षक, नन्दक, प्रीतिद, मोदक, प्रमोदिन्, रमण
adjective
रन्तुं योग्यः।
"सरोवरतीरे उषितम् भारतीय प्रौद्योगिक संस्था पवई इति एकं रमणीयं स्थलम्।"
Synonyms:
 रम्य, रमणीय, आनन्दमय, सुखद, परितोषजनक, मनोरम, मनोहर, सुभग, नन्दक, नन्दन, आनन्दन, आनन्दद, हर्षक, हर्षकर, हर्षण, प्रीतिद, मोदक, प्रमोदिन्, रमण, रामणीयक
adjective
यः आनन्दयति।
"मम यात्रा रम्या आसीत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रेयस्याद्याः पुंसि पत्यौ भर्ता सेक्ता पतिर्वरः ॥ ५१६ ॥
विवोढा रमणो भोक्ता रुच्यो वरयिता धवः ।
-wordlist-
प्रेयस् (पुं), दयित (पुं), कान्त (पुं), प्राणेश (पुं), वल्लभ (पुं), प्रिय (पुं), हृदयेश (पुं), प्राणसम (पुं), प्रेष्ठ (पुं), प्रणयिन् (पुं), भर्तृ (पुं), सेक्तृ (पुं), पति (पुं), वर (पुं), विवोढृ (पुं), रमण (पुं), भोक्तृ (पुं), रुच्य (पुं), वरयितृ (पुं), धव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कान्त
कान्त, कमितृ, पति, वरयितृ, भर्तृ, भोक्तृ, धव, रुच्य, अभीक, वर, अभिक, रमण, प्राणाधिनाथ, अनुग
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो,
रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।
verse 2.1.1.497
page 0057
नाममाला
Sanskrit
कान्त, इष्ट, दयित, प्रीत, प्रिय, कामिन्, कामुक, वल्लभ, असुपति, प्रेयस्, विट, रमण, वर
कान्तेष्टौ दयितः प्रीतः प्रियः कामी च कामुकः ।
वल्लभोऽसुपतिः प्रेयान् विटश्च रमणो वरः ॥ ३७ ॥
verse 0.1.1.37
page 0018
Mahabharata
English
Ramaṇa^1. § 116 (Vasu, pl.): I, 66, 2586 (son of Varcas (or of Varcasvin) and Manoharā).
Ramaṇa^2, pl. (ºāḥ), a people. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 374 (in the north).
पुराणम्
English
रमण म् / RAMAṆA (M). (RAMAṆAKAM). An island near dvārakā where, according to Chapter 38 of the Southern Text of bhārata, there was a forest. It was in this island that vinatā, mother of garuḍa and kadrū, mother of the nāgas lived. garuḍa, after freeing his mother from her slavery evicted the nāgas from this island. (brahmāṇḍa purāṇa, Chapter 17). Following the eviction, many of the prominent nāgas lived in pātāla. But, kāliya, in fear of garuḍa, lived in kālindī. After his suppression by śrī kṛṣṇa kāliya, with his family, as advised by kṛṣṇa returned to Ramaṇakam. (bhāgavata, 10th skandha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रमणं,
क्ली,
 (रमयतीति । रम् + णिच् + ल्युः ।)पटोलमूलम् । इति मेदिनी ॥
जघनम् । इतिहेमचन्द्रः ॥
(रम् + भावे ल्युट् ।) जम्भनम् ।तत्पर्य्यायः । अब्रह्मचर्य्यकम् २ ग्राम्यधर्म्मः ३सुरतम् ४ रतम् ५ संप्रयोगः ६ निधुवनम् ७मैथुनम् ८ रतिः ९ उपसृष्टम् १० धर्षितम् ११क्रीडारत्नम् १२ महासुखम् १३ त्रिभद्रम् १४योगमिथुनम् १५ अभिमानितम् १६ । इतिशब्दरत्नावली ॥
(यथा, माघे । ११ । १९ ।विकच कमलगन्धैरन्धयन् भृङ्गमालाःसुरभितमकरन्दं मन्दमावाति वातः ।प्रमदमदनमाद्याद्यौवनोद्दामरामा-रमणरभसखेदस्वेदविच्छेददक्षः ॥
”)क्रीडनम् । इति रमधात्वर्थदर्शनात् ॥
(रत्यु-त्पादनम् । यथा, भागवते । १० । २ । १३ ।“रामेति लोकरमणाद्बलं बलवदुच्छ्रयात् ॥
”“लोकस्य रमणात् रत्यत्पादनात् ।” इति तत्रस्वामी ॥
वनविशेषः । यथा, हरिवंशे । १५५ । २१ ।“भाति चैत्रवनञ्चैव नन्दनञ्च वनं महत् ।रमणं भावनं चैव वेणुमद्वै समन्ततः ॥
”)
रमणः,
पुं,
 (रमते रमयतीति वा । रम् + णिच्वा + ल्युः ।) पतिः । (यथा, कुमारे । ४ । २१ ।“वचनीयमिदं व्यवस्थितंरमण ! त्वामनुयामि यद्यपि ॥
”रमयति स्त्रीपुरुषाणां अन्तःकरणमिति । रम्+ णिच् + ल्युः ।) कामदेवः । इति मेदिनी ।णे, ७२ ॥
गर्द्दभः । इति हेमचन्द्रः । ३ । १८१ ॥
वृषणः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
महारिष्टः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(धरवसुपुत्त्राणामन्य-तमः । यथा, मात्स्ये । ५ । २४ ।“कल्याणिन्यां ततः प्राणो रमणः शिशिरोऽपि चमनोहरा धरात् पुत्त्रानवापाथ हरेः सुता ॥
”रमणीये, त्रि । यथा, भागवते । ४ । ६ । १० ।“रमणं विहरन्तीनां रमणैः सिद्धयोषिताम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रमण
पु०
 रमयति--रम--णिच् ल्यु । १ कामदेवे २ पत्यौ ।“रमण! त्वामनुयामि यद्यपि” कुमा० । ३ गर्दभे पुंस्त्री०हेमच० स्त्रियां ङीष् । ४ वृषणे शब्दच० ५ महारिष्टे(निम) राजनि० । जम्बुद्वीपान्तर्गते ६ रम्यकनाम्नि वर्षे च ।रम--भावे ल्युट् । ७ सुरते
न०
 । करणे ल्युट् । ८ प-टोलमूले
न०
 मेदि० । ९ जघने
न०
 हेमच० । रम्यते-ऽनया ल्युट् ङीप् । १० नार्य्याम् ११ उत्तसनार्य्याम् स्त्रीमेदि० । १२ बालाख्यवृक्षे च स्त्री शब्दचन्द्रिकाकोषः ।
Capeller
German
रमण,
f.
 ई = vor. Adj.
m.
 Geliebter,
Gatte.
f.
 ई Geliebte, Gattin, junges
Weib.
n.
 Vergnügen, Lust, bes. Wollust.
Stchoupak
French
रमण-
-ई- ag. qui charme, qui réjouit
m.
 amant, époux
nt.
fait de réjouir
d'avoir commerce charnel, coït
d'appâter (le gibier)
f.
jeune et belle femme, maîtresse ou jeune épouse
-क-
m.
n.
 d'un homme
d'un Dvīpa
d'un Varṣa.
°वसति-
f.
 demeure d'un amant.