रन्ध्र (randhra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रन्ध्र n.
  (-न्ध्रं)
	 1. A hole,  a fissure,  a cavity,  a chasm. 
	 2. A fault,  a de-
fect.
 E.
  रम् to sport,  aff.
   क्विप्,  धृ to have or hold,  aff.
   क ।

Capeller Eng

English

 र॑न्ध्र n.
  (m. ) opening,  cleft,  hole,  pit
 defect,  flaw, 
weak part.
  

Yates

English

 रन्ध्र (न्ध्रं) 1.
n.
  A hole
 a defect.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	 hole
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	 cavity
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 m.
  	-	  off spring of a Brahman and a maitrI
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 m.
  	-	  slit
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  split
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  flaw
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  fissure
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  vulva
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  imperfection
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  cavity
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  weak part
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  aperture
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  opening
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  chasm
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  defect
रन्ध्र 	-	 randhra 	-	 n.
  	-	  fault
ख / रन्ध्र 	-	  kha / randhra 	-	 n.
  	-	  aperture

Wilson

English

 रन्ध्र
n.
  (-न्ध्रं)
1 A hole,  a fissure,  a cavity,  a chasm. 
2 A fault,  a defect.
E.
  रम to sport,  aff.
   क्विप्,  धृ to have or hold,  aff.
   क.

Apte

English

रन्ध्रम् [randhram],  [Uṇ.*  2.28]

A hole,  an aperture,  a cavity,  an opening,  a chasm,  fissure
 रन्ध्रोष्विवालक्ष्यनभःप्रदेशा R.*
  13.56
15.82
 नासाग्ररन्ध्रम् Māl.
 1.1
 क्रौञ्चरन्ध्रम् Me.*
  59.

(a) A weak or vulnerable point,  assailable point
 रन्ध्रोपनिपातिनो$नर्थाः Ś.*
  6
 रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.*
  12.11
15.17
17.61
 रन्ध्रं च प्रकृतीनाम् Kau. A.
 1.16. (b) A defect,  fault,  an imperfection. 

A symbolical expression for the number 'nine'. (there being nine openings in the human body).

The vulva. 

N.
  of the 8th astrological mansion
 Bri. S.

A mischief
 रन्ध्रदर्शनासहैः Dk.*
  2.7. -Comp -अन्वेषिन्,  -अनुसारिन् a.
  searching or watching for weak points
 रन्ध्रानुसारी विषमः कृतान्तः Mk.*
  8.27. -आगतम् a disease which attacks the throat of horses
 रन्ध्रागत- मथाश्वानां शिखोद्भेदश्च बर्हिणाम् Mb.
 *  12.283.54. -गुप्तिः concealing one's weak points. -प्रहारिन् a.
  attacking (one) in his weak points. -बभ्रुः a rat. -वंशः a hollow bamboo.

Apte 1890

English

 रंध्रं 1 A hole,  an aperture,  a cavity,  an opening,  a chasm,  fissure
 रंध्रेष्विवालक्ष्यनभःप्रदेशा R. 13. 56. 15. 82
 नासाग्ररंध्रं Māl. 1. 1 क्रौंचरंध्रं Me. 57. 
2 (a) A weak or vulnerable point,  assailable point
 रंध्रोपनिपातिनोऽनर्थाः Ś. 6
 रंध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R. 12. 11
 15. 17,  17. 61. (b) A defect,  fault,  an imperfection. 
3 A symbolical expression for the number ‘nine’,  (there being nine openings in the human body). 
Comp. 
अन्वेषिन्,  
अनुसारिन् a. searching or watching for weak points
 Mk. 8. 27. 
आगतं a disease which attacks the throat of horses. 
प्रहारिन् a. attacking (one) in his weak points. 
बभ्रुः a cat. 
वंशः a hollow bamboo. 

Monier Williams Cologne

English

 र॑न्ध्र n.
  rarely m.
  (prob. fr.
  √ रद्) a slit,  split,  opening,  aperture,  hole,  chasm,  fissure,  cavity,  RV.
   &c.
   &c.
   (nine openings are reckoned in the human body cf.
   under ख
 and sometimes a tenth in the skull,  as in the fontanel of an infant)

 the vulva,  BhP.
  

 a partic.  part of a horse's head,  VarBṛS.
 
 Śiś.
  (cf.   उप-र्°)

 a defect,  fault,  flaw,  imperfection,  weak part,  Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
   (cf.   छिद्र)

 N.
  of the 8th astrological mansion,  VarBṛS.
 

 of the number ‘nine’ (cf.   above),  MW.
  

 र॑न्ध्र m.
  N.
  of a son of Manu Bhautya,  VP.
   (v.l. ब्रध्न)

 the off spring of a Brāhman and a Maitrī,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 रन्ध्र रन्ध्र,  अम्,  n. (rarely also अस्,  m.
said to be fr. rt. रध्,  probably connected with rt.
रद्),  a slit,  split,  opening,  fissure,  aperture,  hole, 
chasm,  vent,  cavity,  (nine openings are usually
reckoned in the human body,  viz. two in the nose, 
eyes,  and ears respectively,  one in the mouth,  urethra, 
and anus,  and there is an imaginary tenth opening
in the skull)
 a symbolical expression for the number
nine
 N. of a particular part of a horse's head
 a
defect,  fault,  flaw,  imperfection,  weak part,  assailable
point
 N. of the eighth astrological mansion.
—रन्-
ध्र-कण्ट,  अस्,  m. a species of plant (= जाल-
वर्वूरक).
—रन्ध्र-प्रहारिन्,  ई,  इणी,  इ,  attack-
ing the weak places (of an enemy).
—रन्ध्र-
बभ्रु,  उस्,  m. a rat.
—रन्ध्र-वंश,  अस्,  m. a
hollow bamboo.
—रन्ध्रागत (°र-आग्°),  अम्,  n.
a disease which attacks the throat of horses.
—रन्-
ध्रानुसारिन् (°र-अन्°) or रन्ध्रान्वेषिन् (°र-
अन्°),  ई,  इणी,  इ,  looking out for flaws,  picking holes, 
seeking for weak or assailable points
 [cf. छिद्रान्-
वेषिन्।]
—रन्ध्रान्वेषण (°र-अन्°),  अम्,  n.
the act of seeking for weak places,  picking holes, 
searching for flaws.
—रन्ध्रापेक्षिन् (°र-अप्°),  ई, 
इणी,  इ,  watching for weak or assailable places,  spying
out holes,  looking out for an assailable point.

Macdonell

English

 रन्ध्र rándh-ra,  n.
  opening,  fissure,  chasm,  🞄hole
 cavity
 aperture of the body (of which 🞄ten are assumed,  including a supposed one 🞄in the skull)
 defect,  imperfection
 weak or 🞄vulnerable point: -prahārin,  a.
  striking at 🞄the vulnerable points (of an enemy)
 -anveṣin,  -anusārin,  a.
  watching for weak points.

Benfey

English

 रन्ध्र रन्ध्र,  i. e. रध्,  Caus.,  + र, 
n.
 
 1. A hole,  a fissure,  Pañc. ii. d. 42
(cf.  also
 3.).
 2. A cavity,  Śiś. 4,  61.
 3. A fault,  a defect,  a weak point, 
Pañc. 182,  2.
 -- Comp.
 
कर्ण-,  m.
  n.
  the
auditory passage,  Bhāg. P. 3,  13,  35.
नीरन्ध्र,  i. e.
निस्-,  adj.
  without an
interstice,  Utt. Rāmac. 143,  2.

Apte Hindi

Hindi

रन्ध्रम्
नपुं*
   - "रध् + रक्,  नुमागमः"
"विवर,  छेद,  गर्त,  मुँह खाई,  दरार"

रन्ध्रम्
नपुं*
   - -
"बलहीन स्थान,  वह जगह जहाँ आक्तमण किया जा सके"

रन्ध्रम्
नपुं*
   - -
"त्रुटि,  दोष,  कमी"

रन्ध्रम्
नपुं*
   - " रध्+रक्, नुमागमः"
छिद्र

रन्ध्रम्
नपुं*
   - " रध्+रक्, नुमागमः"
जन्मकुंडली में लग्न से आठवाँ घर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಡಿ /ಬಿಲ /ವಿವರ /ತೂತು
निष्पत्तिः - > रध (हिंसासंराद्ध्योः) - "रक्" बाहु० ।
प्रयोगाः - > १) "अधिगम्य च रन्ध्रमन्तरा जनयन् मण्डलभेदमन्यतः" २) "एवमुक्ते तदा साध्व्या रन्ध्रात्सद्योभवाद्भुवः"
उल्लेखाः - > माघ० १६-७३,  रघु० १५-८२
रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೋನಿ /ಸ್ತ್ರೀಯರ ಜನನೇಂದ್ರಿಯ
रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೌರ್ಬಲ್ಯ /ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ
प्रयोगाः - > "आवृणोदात्मनो रन्ध्रं रध्रेषु प्रहरन् रिपून्"
उल्लेखाः - > रघु० १७-६१
रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಕೇತ
रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೂಷಣೆ /ನಿಂದೆ
विस्तारः - > "रन्ध्रं तु दूषणे छिद्रे" - मेदि०
रन्ध्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಗ್ನದಿಂದ ಎಂಟನೆಯ ಸ್ಥಾನ

L R Vaidya

English

 raMDra {% n. %} 1. A hole,  an aperture,  an opening,  a cavity,  हंसद्वारं भृगुपतियशोवर्त्म यत्क्रौंचरंध्रम् Megh.i.57,  R.xv.82
 2. a defect,  a weak poiut,  a fault,  an imperfection,  रंध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.xii.11.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

०,  अनन्त,  अन्तरिक्ष,  अभ्र,  अम्बर,  अम्बुद,  असत्,  आकाश,  खं,  ख,  गगन,  छिद्र,  जलद,  जलधर,  जलधरपथ,  दिव,  नग्न,  नभ,  पयोद,  पयोधर,  पुष्कर,  पूर्ण,  पृथु,  पृथुल,  बिन्दु,  मेघ,  रन्ध्र,  वरीय,  विन्दु,  वियत्,  विष्णुपद,  विष्णुपाद,  विहायस्,  वृहत्,  व्योम,  शून्य

९,  अङ्क,  अन्तर,  अम्बुजासन,  उपेन्द्र,  ऋद्धि,  कपाट,  कवाट,  कवि,  कूप,  केशव,  क्षत, खग,  खचर,  खेगामी,  खेचर,  गम्भीर,  गाम्भीर,  गो,  ग्रह,  छिद्र,  तामिस्र,  तार्क्ष्यध्वज,  दिविसद्,  दुर्गा,  द्वार,  नन्द,  नभोग,  नव,  निधान,  निधि,  पट,  पदार्थ,  बल,  बिल,  मिति,  यन्त्र,  रत्न,  रन्ध्र,  लब्ध,  लब्धि,  वट,  विल,  विवर,  शुषिर,  सुषिर,  हरि

Bopp

Latin

 रन्ध्र (fortasse a r. रध्,  insertâ nasali,  suff. र) n. cava,  ca-
verna,  fissura. MEGH. 43. 58. P. 14.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अन्तर्
अ
अन्तर्,  रन्ध्र,  वस्त्र,  विना,  मध्य,  व्यवधान,  अन्तरात्मन्,  बहिर्योग,  काश,  विशेष,  अवसर
रन्ध्रे वस्त्रे विना मध्ये व्यवधानेऽन्तरात्मनि ।
बहिर्योगे च काशे च विशेषेऽवसरेऽन्तरः ॥ ३४ ॥
verse 1.1.1.34
page 0003

Indian Epigraphical Glossary

English

 randhra (IE 7-1-2
 EI 25),  ‘nine’
 used in the sense of
‘cypher’ in a few late works.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khung bu
१) अवधि २) कूप ३) गर्त ४) गुहा ५) बिल ६) रन्ध्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
रन्ध्रं बिलं निर्व्यथनं कुहरं शुषिरं शुषिः ॥ १३६३ ॥
छिद्रं रोपं विवरं च निम्नं रोकं वपान्तरम् ।
-wordlist-
 
रन्ध्र (क्ली),  बिल (क्ली),  निर्व्यथन (क्ली),  कुहर (क्ली),  शुषिर (क्ली),  शुषि (स्त्री),  छिद्र (क्ली),  रोप (क्ली),  विवर (क्ली),  निम्न (क्ली),  रोक (क्ली),  वपा (स्त्री),  अन्तर (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निम्न
निम्न,  अगाध,  गर्त,  श्वभ्र,  शुषिर,  वपा,  बिल,  विवर,  अन्तर,  अवटु,  छिद्र,  निर्व्यथन,  रन्ध्र,  रोक,  कुहर,  दर
निम्नमगाधो गर्तः श्वभ्रं शुषिरं वपा बिलं विवरम् ।
अन्तरमवटुच्छिद्रं निर्व्यथनं रन्ध्ररोककुहरदराः ॥ ६२४ ॥
verse 3.1.1.624
page 0071

सन्धि
सन्धि,  संश्लेष,  रन्ध्र
मुनिकुक्कुटयोर्दक्षः सन्धिः संश्लेषरन्ध्रयोः ॥ ८३५ ॥
verse 5.1.1.835
page 0096

नाममाला

Sanskrit

शुषिर,  विवर,  रन्ध्र,  छिद्र
शुषिरं विवरं रन्ध्रं छिद्रं गर्ता च गह्वरम् ।
verse 0.1.1.190
page 0089

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: रन्ध्रः
Root: रन्ध्र
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Person whose father is a Brāhman and whose mother is a Maitri
Shloka(s):
3|5|7|1 ► भृज्जकण्ठी तु सौधातं शनकी तु बहिर्गरम्। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|7|1 ⇢ रन्ध्रः (रन्ध्र) (पुं) ⇒ Person whose father is a Brāhman and whose mother is a Maitri ⇒ 
Related word(s):
isa_k ➡ ब्राह्मणपुत्राः स्यु: नानायोषित्समु्द्भवाः
    

Vedic Reference

English

 Randhra seems,  in the phrase Ukṣṇo Randhra occurring in
one passage of the Rigveda (viii. 7,  26),  to be the name of a
place,  but the sense is very doubtful. In the Pañcaviṃśa
Brāhmaṇa (xiii. 9,  13) Ukṣṇo randhra is the name of a man.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रन्ध्र न०
  रम--क्विप् धृ--मूल० क कर्म० । १ छिद्रे २ दूषणे मेदि०ज्योतिषोक्ते ३ लग्नतोऽष्टमस्थाने च ।

Capeller

German

 र॑न्ध्र n.
  (m. ) Öffnung,  Spalte,  Loch
 Blöße, 
Schwäche,  Mangel.

Grassman

German

 rándhra,  n.,  Höhle [von einem dem griech. λανϑάνω verwandten randh].
-am ukṣṇás {627, 26}.

Burnouf

French

 रन्ध्र रन्ध्र n.
  fente,  fissure,  trou,  ca verne,  antre.
Défaut,  vice.
रन्ध्रबभ्रु m.
  rat.

Stchoupak

French

 रन्ध्र-
 nt. ouverture,  trou,  fente,  not. ouverture de corps humain 
narine 
 vagin 
 portion de la tête du cheval 
 défaut,  point faible.
°प्रहारिन्- a. qui attaque aux points faibles.
रन्ध्रागत- nt. n.
  d'une maladie du cheval.
रन्ध्रानुसारिन्- a. qui vise aux points faibles.
रन्ध्रोपनिपातिन्- a. (adversité) qui fait irruption aux points faibles.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.