| YouTube Channel

रथी (rathI)

 
Capeller Eng
English
रथी॑
a.
&
m.
= रथि॑न्
as
m.
also guide, ruler, lord
i.g.
Spoken Sanskrit
English
रथी rathI
adj.
carried on a wagon
रथी rathI
adj.
forming a cart-load
रथी rathI
adj.
going or fighting in a chariot
रथी rathI
adj.
belonging to a chariot
रथी rathI
f.
small carriage or wagon
रथी rathI
f.
cart
रथी rathI
m.
charioteer
Apte
English
रथी [rathī],
Ved.
Riding in a chariot.
Furnished with a carriage.
A coachman.
A guide, leader.
Apte 1890
English
रथी a. Ved. 1 Riding in a chariot.
2 Furnished with a carriage.
3 A coachman.
4 A guide, leader.
Monier Williams Cologne
English
र॑थी a (ई),
f.
a small carriage or waggon, cart,
Śiś.
रथी॑ b
mfn.
(nom. sg.
m.
and
f.
रथी॑स्
acc.
sg. रथ्य॑म्
pl.
रथ्य॑स्) going or fighting in a chariot (as
subst.
=
a carriage-driver, charioteer, car-fighter, champion, hero, leader, lord),
RV.
AitBr.
carried on a waggon, forming a cart-load,
RV.
belonging to a chariot, ib.
Monier Williams 1872
English
रथी (a Vedic word formed fr. रथ, and used
as both adj. and subst.
रथ्यम् acc. sing., रथ्यस्
acc. pl.), one going by chariot, one who is furnished
with a chariot or carriage
forming a cart-load, as
much as a cart will carry, carried on a waggon, be-
longing to a chariot
a carriage-driver, coachman,
charioteer, a warrior who fights from a chariot
a
guide, leader, master, lord.
—रथी-तम, अस्, m.,
Ved. chief or best of charioteers, (Sāy. = अतिशयेन
रथिन् or अतिशयेन रंहितृ।)
—रथी-तर, अस्,
आ, अम्, a better or superior charioteer
(अस्), m., N.
of a preceptor
(आस्), m. pl. his descendants.
Macdonell
English
रथी 1. rath-ī,
f.
small carriage, car.
रथी 2. rath-ī́,
a.
(V.) driving in or belonging 🞄to a chariot
m.
(V.) charioteer
carfighter
🞄leader
lord.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रथी, स्यन्दनारोह
noun
रथे आरूढः योद्धा।
"युद्धकाले रथस्य चक्रं पृथग्भूतं यः रथिनः मृत्योः कारणम् अभवत्।"
Synonyms:
योद्धा, योधः, योधेयः, युयुधानः, प्रहारी, भटः, सुभटः, वीरः, रथी, स्यन्दनारोहः, रणपण्डितः, विक्रीन्तः, जाजी, जजः
noun
यः युद्धं करोति।
"योद्धृणां कृते रणे मरणं वरम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रथी, [न्]
पुं,
(रथोऽस्यास्तीति रथ् + इनिः ।)रथस्वामी राजादिः तत्पर्य्यायः रथिकः २रथिनः इत्यमरः ७६
रथा-रोही रधी रथिरः इति हेमचन्द्रः
रथस्वामी साराक्षः इति शब्दरत्ना-वली
स्यन्दनारोहः इति जटाधरः
(यथा, रघुः ३७ ।“पत्तिः पदातिं रथिनं रथेश-स्तुरङ्गसादी तुरगाधिरूढम्
”)
Grassman
German
rathī́, a., m., f. [von rátha], 1〉 a., im Wagen fahrend, den Wagen lenkend
2〉 a., im Wagen gefahren, den Wagen füllend
3〉 a., zum Wagen gehörig, den Wagen ziehend
4〉 m. f., Wagenlenker, Wagenlenkerin
5〉 m. f., Wagenross
6〉 m., Wagenkämpfer
7〉 m., Lenker der Rosse [G]
8〉 m., Lenker, Leiter, Besorger, Versorger mit Gen.
9〉 m., der im Wagen Güter [G.] herbeifährt oder davonträgt. Vgl. á-rathī.
-ī́s [N. s. m.] 4〉 {25, 3}
von Agni {237, 6}
{311, 2}
{684, 1}
vom Soma {776, 10}. 8〉 adhvarā́ṇaam {44, 2}
{631, 2}
ṛtásya {236, 8}
{306, 2}
{496, 1}
ádbhutasya {77, 3}. 9〉 vā́riāṇaam {446, 3}
rāyás {489, 9}.
-ī́s [N. s. f.] 4〉 {415, 17} (ū́rmiā)
{928, 2} abhūt mudgalā́nī.
-íam 2〉 rayím {490, 15}. 3〉 áśvam {712, 7}
{487, 2}. 2〉 hárīṇaam {849, 1}. 8〉 adhvarā́ṇaam {448, 2}
yajñásya {918, 1}
dákṣasya {728, 2}. 9〉 rayīṇā́m {521, 5}. [Page1141]
-íā [I.] 4〉 bildlich {270, 6}
{611, 1}.
-íe [D.] 8〉 yajñā́nām {664, 27}.
-iā [V. du.] 4〉 aśvinā {34, 7}
{430, 1}
{503, 7}.
-íā [N., A. du.] 1〉 vīrā́ {230, 2}. 4〉 aśvínā {157, 6}
{182, 2}
{429, 5}
{230, 3}
(mitrā́váruṇā) {645, 2}. 5〉 in Vergleichen {555, 1} (ádrī)
{267, 2} (vípāt śutudrī́).
-ias [V. p.] 4〉 {572, 21}. 8〉 ṛtásya {582, 12}
{692, 3}.
-ías [N. p. m.] 3〉 áśvāsas {148, 3}
ácvās {240, 8}. 4〉 {667, 5}
{904, 5}
{956, 7}. 5〉 {917, 7} yáthā pṛ́thak. 6〉 {441, 8}
{312, 21} = {352, 4} (sadāsā́s). 8〉 ṛtásya {639, 35}
nas tanū́nām {492, 6}. 9〉 rāyás {215, 15}
{408, 13}.
-ías [N. p. f.] 3〉 dhénās {537, 3}.
-ī́s [N. p. f.] 4〉 ā́ tvā gíras iva ásthus {704, 1}.
-ías [A. p. m.] 2〉 vā́jān {121, 14}. 8〉 ṛtásya {492, 9}.
-ī́s [A. p. f.] 2〉 íṣas {264, 11}.
-ī́naam 6〉 rathī́tamas {665, 7}
rathī́tamam {11, 1}.
-ī́taras 6〉 nákis tuát {84, 6}.
-ī́tamas 1〉 {778, 26} (sómas). 6〉 índras {486, 15}
{497, 2}. _{497, 3} (oder pūṣā́)
{665, 7}
{670, 12}.
-ī́tamam 6〉 (índram) {11, 1}
{708, 7}
(pūṣáṇam) {496, 2}.
-ī́tamā [du.] 1〉 āśvínā {22, 2}
{182, 2}.