| YouTube Channel

रञ्जनी (raJjanI)

 
Apte
English
रञ्जनी [rañjanī], 1 The Indigo plant.
Turmeric.
Red arsenic.
Saffron.
(In music) A particular Śruti.
Monier Williams Cologne
English
रञ्जनी
f.
 prob. friendly salutation,
Buddh.
the indigo plant,
L.
Nyctanthes Arbor Tristis,
L.
turmeric,
L.
saffron,
L.
a kind of fragrant perfume,
L.
red arsenic,
L.
(in music) a partic. Śruti,
Saṃgīt.
Apte Hindi
Hindi
रञ्जनी
स्त्री*
 - रंजन + ङीप्
नील का पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रञ्जनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > रञ्ज (रागे) - कर० "ल्युट्" (३-३-११५)
व्युत्पत्तिः - > रज्यते अनया
विस्तारः - > "रञ्जनी श्रीफली तुत्था द्रोणी दोला च नीलिनी" - अम०
रञ्जनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿದ್ರೆ /ಅರಿಶಿನ
रञ्जनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಜಿಷ್ಠೆ
रञ्जनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ್ಯ /ಹೆಂಡ
विस्तारः - > "शुण्डारोचनिकानीलीमञ्जिष्ठासु च रञ्जनी" - मेदि०
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 जतुकालता, जतुका, जतुकारी, जननी, चक्रवर्तिनी, तिर्यक्फला, निशान्धा, बहुपुत्री, सुपुत्रिका, राजवृक्षा, जनेष्टा, कपिकच्छुफलोपमा, रञ्जनी, सूक्ष्मवल्ली, भ्रमरी, कृष्णवल्लिका, विज्जुलिका, कृष्णरुहा, ग्रन्थपर्णी, सुवर्चिका, तरुवल्ली, दीर्घफला
noun
लताविशेषः।
"जतुकालतायाः पर्णानि भेषजरूपेण उपयुज्यन्ते।"
Synonyms:
 पर्पटी, रञ्जनी, कृष्णा, जतुका, जननी, जनी, जतुकृष्णा, संस्पर्शा, जतुकृत्, चक्रवर्तिनी
noun
पिष्टकभेदः, उत्तरभारतदेशभवसुगन्धीद्रव्यम् (आयुर्वेदे अस्य विषव्रणकण्डूकफपित्तास्रकुष्ठनाशित्वादयः गुणाः प्रोक्ताः)
"श्राद्धविधौ ब्राह्मणेन ललाटे पर्पट्याः तिलकं परिधृतः"
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
"हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
"समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रञ्जनी,
स्त्री,
 (रञ्जन + ङीष् ।) शुण्डारोचनिका ।नीली । (अस्याः पर्य्यायो यथा, --“नीली तु नीलिनी तूली कालदोला च नीलिका ।रञ्जनी श्रीफली तुच्छा ग्रामीणा मधुपर्णिका ॥
क्लीतका कालकेशी च नीलपुष्पा च सा स्मृता ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)मञ्जिष्ठा । इति मेदिनी । ने, ११५ ॥
शेफा-लिका । इति शब्दचन्द्रिका ॥
हरिद्रा ।(अस्याः पर्य्यायो यथा, --“हरिद्रा पीतिका गौरी काञ्चनी रजनी निशा ।मेहघ्नी रञ्जनी पीता वर्णिनी रात्रिनामिका ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)पर्प्पटी । इति राजनिर्घण्टः ॥