रङ्गावतारक (raGgAvatAraka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English रङ्गावतारक raGgAvatAraka actor
रङ्गावतारक raGgAvatAraka stage-player
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiरङ्गावतारकः
रङ्गः- अवतारकः -
"अभिनेता, नाटक का पात्र"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritशैलूषो भरतः सर्वकेशी भरतपुत्रकः ।
धात्रीपुत्रो रङ्गाजायाजीवो रङ्गावतारकः ॥ ३२८ ॥
नटः कृशाश्वी शैलाली चारणस्तु कुशीलवः ।
शैलूष (पुं), भरत (पुं), सर्वकेशिन् (पुं), भरतपुत्रक (पुं), धात्रीपुत्र (पुं), रङ्गाजीव (पुं), जायाजीव (पुं), रङ्गावतारक (पुं), नट (पुं), कृशाश्विन् (पुं), शैलालिन् (पुं), चारण (पुं), कुशीलव (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरङ्गावतारकः, (रङ्गे सङ्गीतभवने अवतर-तीति । तॄ + ण्वुल् । यद्बा रङ्गं नृत्यादिकमव-तारयतीति । तॄ + णिच् + ण्वुल् ।) रङ्गाव-तारी । तत्पपर्य्यायः । शैलूषः २ भरतः ३ सर्व्व-वेशी ४ भरतपुत्त्रकः ५ धात्रीपुत्त्रः ६ रङ्ग-जीवः ७ जायाजीवः ८ नटः ९ कृशाश्वी १०शैलाली ११ । इति हेमचन्द्रः ॥
नृत्यगीतस्थानेगीतवाद्यादिना तदनुगुणतया प्रसङ्गी । इतिप्रायश्चित्तविवेकः ॥
नटगायनव्यतिरिक्तरङ्गाव-तरणजीवी । इति कुल्लूकभट्टः ॥
तस्यान्नभक्षण-प्रायश्चित्तं यथा, --“मत्तक्रुद्धातुराणाञ्च न भुञ्जीत कदाचन ।केशकीटावपन्नञ्च पदा स्पृष्टञ्च कामतः ॥
”इत्युपक्रम्य, --“कर्म्मारस्य निषादस्य रङ्गावतारकस्य च ।सुवर्णकर्त्तुर्व्वेणस्य शस्त्रविक्रयिणस्तथा ॥
”इत्याद्युक्त्वा, --“य एतेऽन्ये त्वभोज्यान्नाः क्रमशः परिकीर्त्तिताः ।तेषान्त्वगस्थिरोमाणि वदन्त्यन्नं मनीषिणः ॥
भुक्त्वातोऽन्यतमस्यान्नममत्या क्षपणं त्र्यहम् ।मत्या भुक्त्वा चरेत् कृच्छ्रं रेतोविण्मूत्रमेव च ॥
”इति मानवे ४ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritरङ्गावतारक रङ्गे नाट्यस्थानेऽवतरति वेशान्तरपरि-ग्रहेण अव + तॄ--ण्वुल् । १ नटे शैलूषे जटा० । णिनि ।उक्तार्थे हेमच० । तदन्नभोजननिषेधो मनुनोक्तो यथा“कर्मारस्य निषादस्य रङ्गावतारकस्य च । सुवर्णकर्त्तु-र्वेणस्य शस्त्रविक्रयिणस्तथा । त एतेऽन्ये त्वभोज्यान्नाःक्रमशः परिकीर्त्तिताः । तेषान्त्रगस्थिरोमाणि वदन्त्यन्नंमनीषिणः । भुक्त्वातोऽन्यतमस्यान्नममत्या क्षपणं त्र्यहम् ।मत्या भुक्त्वा चरेत् कृच्छ्रं रेतोविण्मूत्रमेव च” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.