रघुः (raghuH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiरघुः
- "लंघति ज्ञानसीमानं प्राप्नति- लंघ् + कु, न लोपः लस्य रः"
"एक प्रसिद्ध सूर्यवंशी राजा, दिलीप का पुत्र और अज का पिता"
रघुः
- -
"सूर्यवंश का एक प्रतापी राजा, दिलीप का पुत्र और अज का पिता"
Wordnet
Sanskrit रघुः
इक्ष्वाकुवंशीयः राजा यः रामस्य पूर्वजः आसीत्।
"रघुः महाप्रतापवान् आसीत् अतः तस्य नाम्ना वंशः ख्यातः अभवत्।"
Tamil
Tamilரகு4: : சூரிய வம்சத்தின் ஒரு அரசன்.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरघुः, (लङ्घति ज्ञानसीमां प्राप्नोतीति । लङ्घि+ “लङ्घिबंह्योर्नलोपश्च ।” उणा० १ । ३० ।इति कुः नलोपश्च । “बालमूललघ्वसुराल-मङ्गुलीनां वा लो रत्वमापद्यते इति वक्त्यवम् ।”८ । २ । १८ । इति काशिकोक्त्या लस्य रत्वम् ।इत्युज्ज्वलदत्तः ।) सूर्य्यवंशीयदिलीपराजपुत्त्रः ।स तु अयोध्याधिपतिः । श्रीरामचन्द्रस्य प्रपिता-महः । यथा, रघुः । ३ । १८ ।“स जातकर्म्मण्यखिले तपस्विनातपोवनादेत्य पुरोधसा कृते ।दिलीपसूनुर्म्मणिराकरोद्भवःप्रयुक्तसंस्कार इवाधिकं बभौ ॥
”तन्नामव्युत्पत्तिर्यथा, --“श्रुतस्य यायादयमन्तमर्भक-स्तथा परेषां युधि चेति पार्थिवः ।अवेक्ष्य धातोर्गमनार्थमर्थ-वि-च्चकार नाम्ना रघुमात्मसम्भवम् ॥
”इति रघुवंशे महाकाव्ये । ३ । २१ ॥
(अस्य पिता दिलीपः माता सुदक्षिणा । अयंहि अश्वमेधयज्ञदीक्षितस्य पितुर्यज्ञीयाश्वरक्षणेनियुक्तस्तदश्वहारिणं देवराजं जितवान् । अथबहुकालं राज्यसुखमनुभूय विश्वजिन्नामाध्वरेसर्व्वं वित्तं ब्राह्मणसात् कृतवानपि गुरुदक्षिणा-र्थिना वरतन्तुशिष्येण कौत्सेनाभ्यर्थितः कुबेरंविजित्य धनान्यादाय तस्मै प्रदत्तवान् । अथस्वपुत्त्रमजं यौवराज्येऽभिषिच्य विगतविषयाभि-लाषो योगसमाधिना भगवत्-सायुज्यमाप्तवान् ।तथा च रघुवंशे । ८ सर्गे ।“अथ वीक्ष्य रघुः प्रतिष्ठितंप्रकृतिष्वात्मजमात्मवत्तथा ।विषयेषु विनाशधर्म्मसुत्रिदिवस्थेष्वपि निःस्पृहोऽभवत् ॥
”“अथ काश्चिदजव्यपेक्षयागमयित्वा समदर्शनः समाः ।तमसः परमापदव्ययंपुरुषं योगसभाधिना रघुः ॥
” * ॥
भीमादिवदेकदेशग्रहणे रघुवंशकाव्यम् । यथा, “रघुरपि काव्यं तदपि च पाठ्यम्तस्य च टीका सापि च पाठ्या ॥
”एवं “रघोः काव्यं पदे पदे ॥
” एतावुद्भटौ ॥
अपि च ।“रञ्जयतीति । राजा प्रभुः । तेन ‘राजाप्रकृतिरञ्जनात् ।’ इति रघुः ।” इति उणादि-वृत्तौ उज्ज्वलदत्तः । १ । १५६ ॥
* ॥
रघु-वंशीयमात्रम् । तत्र बहुवचनान्तः । यथा, रघुवंशे । १ । ९ ।“रघूणामन्वयं वक्ष्ये तनुवाग्विभवोऽपि सन् ॥
”लङ्घति द्रुतं गच्छतीति । शीघ्रगामिनि, त्रि ।यथा, ऋग्वेदे । ५ । ३० । १४ ।“अत्यो न वाजी रघुरज्यमानः ॥
”“रघुः शीघ्रगामी ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.