रक्षा (rakSA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	 protection
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	 care
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	 defence
जीवन रक्षा संस्था 	-	 jIvanarakSAsaMsthA 	-	 f.
  	-	 lifeinsurancecorporation
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  sentinel
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  guard
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  sort of bracelet or amulet
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  act of protecting or guarding
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  protection
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  piece of thread or silk bound round the wrist on particular occasions
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  tutelary divinity
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  any mysterious token used as a charm
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  preservation
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  upkeep
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  watch
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  any preservative
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  security
रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	  ashes

रक्षा 	-	 rakSA 	-	 f.
  	-	 defence
प्रतिरक्षा 	-	  pratirakSA 	-	 f.
  	-	 defence  [ Milit. ]
प्रतिकृति 	-	  pratikRti 	-	 f.
  	-	 defence  [ defense - Am.  ]
अभ्युपपत्ति 	-	  abhyupapatti 	-	 f.
  	-	 defence
निषिद्धि 	-	  niSiddhi 	-	 f.
  	-	 defence
दा 	-	  dA 	-	 f.
  	-	 defence
विघात 	-	  vighAta 	-	 m.
  	-	 defence
प्रतिवाद 	-	  prativAda 	-	 m.
  	-	 defence  [ Law ]
प्रतिविघात 	-	  prativighAta 	-	 m.
  	-	 defence
आवार 	-	  AvAra 	-	 m.
  	-	 defence
उत्तर 	-	  uttara 	-	 n.
  	-	 defence
त्राण 	-	  trANa 	-	 n.
  	-	 defence
त्रात्र 	-	  trAtra 	-	 n.
  	-	 defence
पान 	-	  pAna 	-	 n.
  	-	 defence
परिपाण 	-	  paripANa 	-	 n.
  	-	 defence
वर्मन् 	-	  varman 	-	 n.
  	-	 defence
वरूथ 	-	  varUtha 	-	 n.
  	-	 defence
अनाश्रय 	-	  anAzraya 	-	 adj.
  	-	 defenceless
अशरण 	-	  azaraNa 	-	 adj.
  	-	 defenceless
अस्त्रहीन 	-	  astrahIna 	-	 adj.
  	-	 defenceless

रक्षा 	-	  rakSA 	-	 f.
  	-	 upkeep
रक्षण 	-	  rakSaNa 	-	 n.
  	-	 upkeep

Apte

English

रक्षा [rakṣā],  [रक्ष्-भावे अ टाप्]

Protection,  preservation
 guarding
 मयि सृष्टिर्हि लोकानां रक्षा युष्मास्ववस्थिता Ku.*
  2.28
 Ś.*
  2.15
 R.*
  2.4, 8
 Me.*
  45.

Care,  security.

A guard,  watch.

An amulet or mystical object used as a charm,  any preservative
 as in रक्षाकरण्ड q. v.  below.

A tutelary deity.

Ashes.

A piece of silk or thread fastened round the wrist on particular occasions,  especially on the full-moon day of Śrāvaṇa,  as an amulet or preservative
 (रक्षी also in this sense).

Lac.

Comp.
  अधिकृतः one who is entrusted with protection or superintendence,  a superintendent or governor
 Ms.*
  7.123
9.272.

a magistrate.

the chief police-officer.

अपेक्षकः a porter
 doorkeeper.

a guard of the women's apartments.

a catamite.

an actor. -करण्डः,  -करण्डकम् a preservative casket,  an amulet,  a magical or charmed casket
 अहो रक्षाकरण्डकमस्य मणिबन्धे न दृश्यते Ś.*
  7. -गृहम् a lying-in chamber
 रक्षागृहगता दीपाः प्रत्यादिष्टा इवाभवन् R.*
  1.68.-पट्टोलिका a cluster of amulets. -पत्रः a species of birch tree. -परिघः a protective bar. -पालः,  -पुरुषः a watchman,  guard,  police. -प्रतिसरः an amulet
 दत्तरक्षाप्रति- सरामन्वालम्भनशोभनाम् Mb.
 *  3.39.4. -प्रदीपः a lamp kept burning as a sort of protection against evil spirits.-भूषणम्,  -मणिः,  -रत्नम् an ornament of jewel worn as an amulet or preservative against evil spirits.-मङ्गलम् a ceremony performed for protection (against evil spirits &c.
 ). -महौषधिः a sovereign preservative remedy. -सूत्रम् a carrying-girth.

Apte 1890

English

 रक्षा [रक्ष्-भावे अ टाप्] 1 Protection,  preservation
 guarding
 मयि सृष्टिर्हि लोकानां रक्षा युष्मास्ववस्थिता Ku. 2. 28
 Ś. 2. 14
 R. 2. 4,  8
 Me. 43. 
2 Care,  security. 
3 A guard,  watch. 
4 An amulet or mystical object used as a charm,  any preservative: as in रक्षाकरंड q. v. below. 
5 A tutelary deity. 
6 Ashes. 
7 A piece of silk or thread fastened round the wrist on particular occasions,  especially on the full-moon day of Śrāvaṇa,  as an amulet or preservative
 (रक्षी also in this sense). 
8 Lac. 
Comp. 
अधिकृतः {1} one who is entrusted with protection or superintendence,  a superintendent or governor. {2} a magistrate. {3} the chief policeofficer. 
अपेक्षकः {1} a porter
 doorkeeper. {2} a guard of the women's apartments. {3} a catamite. {4} an actor. 
करंडः,  
करंडकं a preservative casket,  an amulet,  a magical or charmed casket
 अहो रक्षाकरंडकमस्य मणिबंधे न दृश्यते Ś. 7 
गृहं a lyingin chamber
 रक्षागृहगता दीपाः प्रत्यादिष्टा इवाभवन् R. 10. 68. 
पत्रः a species of birch tree. 
पालः,  
पुरुषः a watchman,  guard,  police. 
प्रदीपः a lamp kept burning,  as a sort of protection against evil spirits. 
भूषणं,  
मणिः,  रत्नं an ornament or jewel worn as an amulet or preservative against evil spirits. 
मंगलं a ceremony performed for protection (against evil spirits &c). 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 रक्षा f.
  the act of protecting or guarding,  protection,  care,  preservation,  security,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 a guard,  watch,  sentinel,  Mṛcch.
 Kām.
  

 any preservative,  (esp.  ) a sort of bracelet or amulet,  any mysterious token used as a charm,  BhP.
  
 Suśr.

 a tutelary divinity (cf.   महा-र्°)

 ashes (used as a preservative),  L.
 

 a piece of thread or silk bound round the wrist on partic.  occasions (esp.   on the full moon of Śrāvaṇa,  either as an amulet and preservative against misfortune,  or as a symbol of mutual dependence,  or as a mark of respect),  MW.
  

Monier Williams 1872

English

 रक्षा,  f. guard,  protection,  &c.
 see रक्ष, 
col. 1
 (for रक्षा = राक्षा,  lac,  see राक्षा।)

Macdonell

English

 रक्षा rakṣ-ā,  f.
  protection,  deliverance,  🞄preservation,  of (—° very common
 rarely —° 🞄= from,  e. g. cold,  or on,  e. g. a journey)
 🞄guard,  sentinel
 preservative,  amulet,  mystical 🞄object: -karaṇḍaka,  n.
  magical preservative 🞄casket
 -gṛha,  n.
  lying-in chamber
 🞄[Page249-1] 🞄-adhikṛta,  pp. entrusted with the protection 🞄(of the country etc.)
 m.
  appointed 🞄guardian
 -adhipati,  m.
  head-constable
 🞄-parigha,  m.
  protective bolt
 -puruṣa,  🞄m.  guard,  watchman
 -pradīpa,  m.
  protective 🞄lamp (kept burning to keep off demons)
 🞄-abhyadhikṛta,  m.
  police official
 -maṅgala,  🞄n.  protective ceremony (against evil spirits)
 🞄-maṇi,  m.
  jewel used as a preservative (against 🞄demons)
 also fig. of a king
 -mahauṣadhi,  🞄f.  sovran preservative herb (against demons)
 🞄-ratna,  n.
  preservative jewel (against demons): 🞄-pradipa,  m.
  preservative jewel lamp 🞄(the gems in which serve as a protective light 🞄against demons): -vat,  a.
  enjoying,  protection,  🞄protected by (in. )
 -sarṣapa,  m.
  mustard 🞄seed as a preservative against demons.

Hindi

सुरक्षा

Apte Hindi

Hindi

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्- भावे अ + टाप्
"वचाव,  संधारण"

रक्षा
स्त्री*
  - -
"देखभाल,  सुरक्षा "

रक्षा
स्त्री*
  - -
"चौकसी,  पहरा "

रक्षा
स्त्री*
  - -
"ताबीज या गण्डा,  परिरक्षी"

रक्षा
स्त्री*
  - -
अभिभावक देवता

रक्षा
स्त्री*
  - -
"भस्म,  राख"

रक्षा
स्त्री*
  - -
"रक्षाबन्धन,  पहुँची (विशेषकर श्रावण पूर्णिमा के दिन कलाई में बांधी जाने वाली रेशम या सूत की डोरी) ताबीज या गण्डे के रूप में"

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
"बचाना, रखना"

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
"सावधानी, सुरक्षा"

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
चौकीदारी

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
रक्षा ताबीज

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
भस्म

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
"रक्षाबन्धन, पहुँची"

रक्षा
स्त्री*
  - रक्ष्+अ+टाप्
लाख

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಣೆ /ಕಾಪಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > रक्ष (पालने) - "अः" (३-३-१०२)
प्रयोगाः - > "रक्षापदेशान्मुनिहोमधेनोर्वन्यान् विनेष्यन्निव दुष्टसत्त्वात्"
उल्लेखाः - > रघु० २-८
रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾವಲು /ಕಾಯುವುದು
रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಸ್ಮ /ವಿಭೂತಿ
विस्तारः - > "स्त्रियां रक्षा विभूतिः स्यात्" - कल्पद्रु०
रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಗು /ಯಾವಕ
विस्तारः - > "रक्षा जतुरक्षणयोः" - मेदि०
रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಂತ್ರ /ಕಾಪು
प्रयोगाः - > "अहो रक्षाकरण्डकमस्य मणिबन्धे न दृश्यते"
उल्लेखाः - > शाकु० ७
रक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಕಣ /ಯಾವ ವಿಧವಾದ ಕೆಡಕೂ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಧರಿಸಿರುವ ಮಂತ್ರಿಸಿದ ಒಂದು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಾಧನ

L R Vaidya

English

 rakzA {% f. %} 1. The act of guarding,  preservation,  मयि सृष्टिर्हि लोकानां रक्षा युष्मास्ववस्थिता K.S.ii.28,  R.ii.4
a guard,  a watch
a tutelary deity
ashes
a preservative,  an amulet used as a charm,  (also रक्षिका in this sense),  अहो रक्षाकरंडकमस्य मणिबंधे न दृश्यते Sak.vii.
a piece of thread-silk bound round the wrist on the full-moon day of Śrāvaṇa and on some other occasions as a preservative
 (also read रक्षी in this sense).

Bopp

Latin

 रक्षा f. (r. रक्ष् s. आ) i. q. रक्षण. N. 14. 17. M. 26. HIT. 50.
6.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 rakṣā,  a set of magic formulas personified as a tutelary deity
 five such: Dharmas 〔5〕 Pratisarā,  Sāhasrapramardanī,  Mārīcī,  Mantrānusariṇī,  Śītavatī
 the same,  often preceded by Mahā-,  in various places in Sādh,  see the names
 pañcarakṣā- Sādh 〔413.6〕
 mahā-pañcarakṣā 〔402.13〕
 see also,  especially,  Sādh 〔401.10 ff.〕
 〔405.1 ff.〕 Instead of Śītavatī occurs (Mahā-)sitavatī. See Lévi,  JA 1915,  〔1.19〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 rakṣā (EI 17),  confirmation of a former grant.

Lanman

English

 rakṣā,  f. protection
 watch. [√1rakṣ, 
1149.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 रक्षा *Asche,  S I,  380,  3 v.u. (Ko.)
 423,  15 (Ko.).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  रक्षा
noun
 
वनस्पत्यादीन् दग्ध्वा प्राप्तं भस्म।
 "कर्दलीपत्रस्य रक्षा मधुनि मिलित्वा अदनात् कासः उपशमति।"

Synonyms:
  रक्षा,  रक्षासूत्रम्
noun
 
तत् मङ्गलं सूत्रं यत् रक्षाबन्धस्य उत्सवे करमूले बध्यते।
 "गीता स्वभ्रातरं रक्षां बध्नाति।"

Synonyms:
  रक्षा,  रक्षणं,  संवर्धनम्
noun
 
कस्यापि वस्तुनः कार्यस्य वा निरीक्षणं कृत्वा तस्य सम्यक् रूपेण स्थापनम् अथवा पालनम्।
 "सम्यक्तया संवर्धनेन वस्तूनि अधिककालपर्यन्तं सुरक्षितानि भवन्ति।"

Synonyms:
  रक्षणम्,  रक्षा
noun
 
विपत्ति-आक्रमण-हानि-नाशादिभ्यः त्राणम्।
 "आपत्काले आत्मनः रक्षणाय सः भगवन्तम् आह्वयत्।"

Synonyms:
  रक्षणम्,  रक्षा,  रक्ष्णम्,  पालनम्,  त्राणम्,  गुप्तिः,  गोपनम्,  अवनम्
noun
 
कस्य अपि वस्तुनः तथा च व्यक्तेः च अन्येभ्यः त्राणार्थे रक्षकाणां नियोजनम्।
 "रक्षकः रक्षणे जागरुकः अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyabs byed
रक्षा

bsrung ba
रक्षा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
समिदिन्धनमेधेध्मतर्पणैधांसि भस्म तु ॥ ८२७ ॥
स्याद्भूतिर्भसितं रक्षा क्षारः पात्रं स्रुवादिकम् ।
-wordlist-
 
समिध् (स्त्री),  इन्धन (क्ली),  एध (स्त्री),  इध्म (क्ली),  तर्पण (क्ली),  एधस् (क्ली),  भस्मन् (क्ली),  भूति (स्त्री),  भसित (क्ली),  रक्षा (स्त्री),  क्षार (पुं),  पात्र (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

भूति
भूति,  भसित,  भस्मन्,  क्षार,  रक्षा
भूतिर्भसितं भस्म क्षारं रक्षा च निर्दिष्टा ॥ ६९ ॥
verse 1.1.1.69
page 0009

Tamil

ரக்ஷா : தாயத்து,  முடிக்கயிறு,  விபூதி.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रक्षा,  स्त्री,
   (रक्षणमिति । रक्ष + “गुरोश्च हलः ।”३ । ३ । १०३ । इति अः । स्त्रियां टाप् ।)रक्षणम् । (यथा,  कुमारे । २ । २८ ।“मयि सृष्टिर्हि लोकानां रक्षा युष्मास्ववस्थिता ॥
”)जतु । इति मेदिनी । षे,  २३ ॥
 भस्म । इतिशब्दरत्नावली ॥
 यशोदाकृता रक्षा यथा,  --“रक्षां विदधिरे सम्यक् गोपुच्छभ्रमणादिभिः ।गोमूत्रेण स्नापयित्वा पुनर्गोरजसार्भकम् ॥
रक्षां च चक्रुः शकृता द्बादशाङ्गेषु नामभिः ।गोप्यः संस्पृष्टसलिला अङ्गेषु करयोः पृथक् ॥
न्यस्यात्मन्यथ बालस्य बीजन्यासमकुर्व्वत ॥
अव्यादजोऽङ्घ्रिमणिमांस्तव जान्वथोरूयज्ञोऽच्युतः कटितटं जठरं हयास्यः ।हृत् केशवस्त्वदुर ईश इनस्तु कण्ठंविष्णुर्भुजं मुखमुरुक्रम ईश्वरः कम् ॥
चक्र्यग्रतः सहगदो हरिरस्तु पश्चात्त्वत्पार्श्वयोर्धनुरसी मधुहा जनश्च ।कोणेषु शंख उरुगाय उपर्य्युपेन्द्र-स्तार्क्षः क्षितौ हलधरः पुरुषः समन्तात् ॥
इन्द्रियाणि हृषीकेशः प्राणान् नारायणोऽवतु ।श्वेतद्बीपपतिश्चित्तं मनो योगेश्वरोऽवतु ॥
पृश्निगर्भस्तु ते बुद्धिमात्मानं भगवान् परः ।क्रीडन्तं पातु गोविन्दः शयानं पातु माधवः ॥
व्रजन्तमव्याद्वैकुण्ठ आसीनं त्वां श्रियः पतिः ।भुञ्जानं यज्ञभुक् पातु सर्व्वग्रहभयङ्करः ॥
डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहाः ॥
भूतमातृपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायकाः ॥
कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादयः ।उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुहः ॥
स्वप्नदृष्टमहोत्पाता वृद्धबालग्रहाश्च ये ।सर्व्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरवः ॥
”इति श्रीभागवते १० स्कन्धे ६ अध्यायः ॥
 * ॥
अथ पौर्णमास्यां रक्षाबन्धनम् । राखीबाँधाइति भाषा । यथा,  --“पौर्णमास्यां हरे रक्षाबन्धनं विधिपूर्व्वकम् ।व्रजराजकुमारत्वात् केचिदिच्छन्ति साधवः ॥
”तत्र भद्रादिसद्भावे तामतिक्रम्यैव कुर्य्यात् ।तथा च स्मृत्यन्तरे ।“भद्रायां द्वे न कर्त्तव्ये श्रावणी फाल्गुनी तथा ।श्रावणी नृपतिं हन्ति ग्रामान् दहति फाल-गुनीति ॥
”विधिश्च भविष्योत्तरे ।“उपाकर्म्मदिने प्रोक्तमृषीणाञ्चैव तर्पणम् ।ततोऽपराह्णसमये रक्षापोटलिकां शुभाम् ॥
कारयेदक्षतैः शस्तैः सिद्धार्थैर्हेमभूषिताम् ।वस्त्रैर्व्विचित्रैः कार्पासैः क्षौमैर्व्वा मलवर्ज्जितैः ।विचित्रं ग्रथितं सूत्रं स्थापयेद्भाजनोपरि ॥
उपलगृहमध्ये दण्डचतुष्के न्यसेच्छुभं पीठम् ।तत्रोपविशेद्राजा सामात्यः सपुरोहितः ससुहृत् ॥
तदनु पुरोधा नृपते रक्षां बध्नीत मन्त्रेण ।येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः ।तेन त्वां प्रतिबध्रामि रक्षे मा चल मा चल ॥
”वैदिकश्च । यदा वघ्न दाक्षपणा हित्ययःशतानीका मनष्य माना तन्मया बध्नामिशतं शारदाया युष्मन् जरदिष्टिर्यथा सम् ।“ब्राह्मणैः क्षत्त्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चान्यैश्च मानवैः ।कर्त्तव्यो रक्षणाचारो विप्रान् शंपूज्य शक्तितः ॥
अनेन विधिना यस्तु रक्षिकाबन्धमाचरेत् ।स सर्व्वदोषरहितः सुखं संवत्सरं वसेदिति ॥
”अथ तद्दिननिर्णयार्थं उपाकर्म्मदिननिर्णयःक्रियते । यदाह स्मृत्यन्तरे ।“उपाकर्म्म तु कुर्व्वन्ति ते सामऋग्यजुर्व्विदः ।ग्रहसंक्रान्तियुक्तेषु हस्तश्रवणपर्व्वसु ॥
”तथा च । सामवेदिनां भाद्रस्य हस्तानक्षत्रंऋग्वेदिनां श्रावणस्य श्रवणनक्षत्रं यजुर्व्वेदिनांश्रावणी पूर्णिमोपाकर्म्मकालः । उपक्रमकण्डिका-कीर्त्तनरूपं कर्म्म उपाकर्म्म । अत्र करणाभावेभाद्रे श्रावणेऽपि विधेयम् ।“अवृष्ट्योषधयस्तस्मिन् मासे न हि भवन्ति तेत् ।तदा भाद्रपदे मासि श्रावणेऽपि तदिष्यते ॥
”इति बह्वृच्परिशिष्टवचनात् ॥
श्रावणपञ्चम्यनुकल्पः । तदाह गर्गः ।“यदि स्यात् श्रावणं पर्व्व ग्रहसंक्रान्तिदूषितम् ।स्यादुपाकरणं शुक्लपञ्चम्यां श्रावणस्य च ॥
” इति ॥
अत्र भूतविद्धा पूर्णिमा च निषिद्धा । तथा चकालिकापूराणे ।“चतुर्द्दश्यां समुत्पन्नावसुरौ मधुकैटभौ ।वेदान् स्वीकुर्व्वतः पद्मयोनेस्तौ जघ्नतुः श्रुतीः ॥
हत्वा तावसुरौ देवः पातालतलवासिनौ ।आहृत्य ताः श्रुतीस्तस्मै ददौ लोकगुरुः स्वयम् ॥
संप्राप्तवान् श्रुतीर्ब्रह्मा पर्व्वण्यौदयिके पुनः ।अतो भूतयुते तस्मिन्नोपाकरणमिष्यते ।आसुरं वर्ज्जयेत् कालं वेदाहरणशङ्कयेति ॥
”व्यासोऽपि ।“श्रवणेन तु यत् कर्म्म उत्तराषाढसंयुतम् ।संवत्सरकृतोऽध्यायस्तत्क्षणादेव नश्यति ॥
धनिष्ठासंयतं कुर्य्याच्छ्रावणं कर्म्म यद्भवेत् ।तत् कर्म्म सफलं विद्यादुपाकरणसंज्ञकमिति ॥
”इति श्रीहरिभक्तिविलासे ५१ विलासः ॥
(रक्षाकर्म्म यथा । उदकुम्भाच्चापो गृहीत्वाप्रोक्षयन् रक्षाकर्म्म कुर्य्यात् तद्बक्ष्यामः ।“कृत्यानां प्रतिघातार्थं तथा रक्षोभयस्य च ।रक्षाकर्म्म करिष्यामि ब्रह्मा तदनुमन्यताम् ॥
नागाः पिशाचा गन्धर्व्वाः पितरो यक्षराक्षसाः ।अभिद्रवन्ति ये ये त्वां ब्रह्माद्या घ्नन्तु तान् सदा ॥
पृथिव्यामन्तरीक्षे च ये चरन्ति निशाचराः ।दिक्षु वास्तुनिवासाश्च पान्तु त्वान्ते नमस्कृताः ॥
पान्तु त्वां मुनयो ब्राह्म्या दिव्या राजर्षयस्तथा ।पर्व्वताश्चैव नद्यश्च सर्व्वाः सर्व्वेऽपि सागराः ॥
अग्नी रक्षतु ते जिह्वां प्राणान् वायुस्तथैव च ।सोमो व्यानमपानन्ते पर्जन्यः परिरक्षतु ॥
उदानं विद्युतः पान्तु समानं स्तनयित्नवः ।बलमिन्द्रो बलपतिर्मंनुर्मन्ये मतिन्तथा ॥
कामांस्ते पान्तु गन्धर्व्वाः सत्त्वमिन्द्रोऽभिरक्षतु ।प्रज्ञान्ते वरुणो राजा समुद्रो नाभिमण्डलम् ॥
चक्षुः सूर्य्यो दिशः श्रोत्रे चन्द्रमाः पातु ते मनः ।नक्षत्राणि सदा रूपं छायां पान्तु निशास्तव ॥
रेतस्त्वाप्याययन्त्वापो रोमाण्योषधयस्तथा ।आकाशं खानि ते पातु देहन्तव वसुन्धरा ॥
वैश्वानरः शिरः पातु विष्णुस्तव पराक्रमम् ।पौरुषं पुरुषश्रेष्ठो ब्रह्मात्मानं ध्रुवो भ्रुवौ ॥
एता देहे विशेषेण तव नित्या हि देवताः ।एतास्त्वां सततं पान्तु दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥
स्वस्ति ते भगवान् ब्रह्म स्वस्ति देवाश्च कुर्व्वताम् ।स्वस्ति ते चन्द्रसूर्य्यौ च स्वस्ति नारदपर्व्वतौ ॥
स्वस्त्यग्निश्चैव वायुश्च स्वस्ति देवाः सहेन्द्रगाः ।पितामहकृता रक्षा स्वस्त्यायुर्वर्द्धतां तव ॥
ईतयस्ते प्रशाम्यन्तु सदा भव गतव्यथः ॥
”इति स्वाहा ॥
एतैर्वेदात्मकैर्मन्त्रैः कृत्या व्याधिविनाशनैः ।मयैवं कृतरक्षस्त्वं दीर्घर्मायुरवाप्नुहि ॥
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रक्षा स्त्री रक्ष--भावे अ टाप् । १ रक्षणे २ तदर्थे रक्षसूत्रे च“रक्ष०! मा चल मा चल” रक्षाबन्धमन्त्रः । रक्षतिरक्ष अच् टाप् । ३ जतुनि मेदि० । ४ भस्मनि च स्त्रीशब्दर० । ५ रक्षके त्रि०
  ।

Stchoupak

French

 रक्षा-
 f.
  garde,  protection 
 sentinelle 
 amulette 
 -वन्त्- a.
gardé.
°गण्डक- m.
  sorte d'amulette.
°गृह- nt. chambre de l'accouchée.
°परिघ- m.
  verrou de sûreté.
°पाल-पुरुष- m.
  garde.
°प्रतिसर- m.
  -आ- f.
  amulette.
°प्रदीप- m.
  (et °रत्न-प्रदीप-) lampe (qu'on fait brûler) pour
protéger (des mauvais esprits).
°प्रसङ्ग- m.
  ifc. fait d'être préparé à la garde de.
°मङ्गल- nt. cérémonie pour protéger (des mauvais esprits).
°मणि- m.
  joyau servant à protéger (des mauvais esprits) 
 °रत्न-
nt. id.
°महौषधि- f.
  panacée servant à protéger (des mauvais esprits).
°सर्षप- m.
  graine de moutarde servant à protéger (etc.).
रक्षाधिकार- a. et m.
  chargé de la police 
 रक्षाधिकृत-
रक्षाभ्यधिकृत- a. v. et m.
  id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.