| YouTube Channel

रक्तार्शस् (raktArzas)

 
Monier Williams Cologne
English
रक्तार्शस्
n.
a form of hemorrhoids,
Bhpr.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रक्तार्शस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ತ ಸೋರುವ ಮಲವ್ಯಾಧಿ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रक्तार्शस्
न०
अर्शरोगभेदे तल्लक्षणं भावप्र० उक्तं यथा“रक्तोल्वणा गुदे कीलाः पित्ताकृतिसमन्विताः वट-प्ररोहसदृशा गुञ्जाविद्रुमसन्निभाः तेऽत्यर्थं दुष्टमुष्णञ्चगाढविड्भिः प्रपीडिताः स्रवन्वि सहसा रक्तंतस्य चातिप्रवृत्तितः भेकाभः पीड्यते दु खैः शोणि-तक्षरसम्भवैः हीनवर्णवलोत्साहो हतौजाः कलुषै-न्द्रियः विट् श्यावं कठिनं रूक्षमधोवायुर्न वर्त्तते ।तनु चारुणवर्णञ्च फेनिलञ्चासृगर्शसम् कठ्यूरुगुद-शूलञ्च दौर्बल्यं यदि वाऽधिकम् तत्रानुबन्धो वातस्यहेतुर्यदि रूक्षणम् शिथिलं श्वेतपीतञ्च विट्स्निग्धं गुरु शीतलम् यद्यर्शसां घनञ्चासृक् तत्तुसत् पाण्डु पिच्छिलम् गुदं सपिच्छं स्तिमितं गुरुस्निग्धञ्च कारणम् श्लेष्मानुबन्धो विज्ञेयस्तत्र रक्तार्शसांबुधैः गुदे कीला अर्शांसि पित्ताकृतिसदृशाः दुःखै-रोगैः त्वक्पारुष्याम्बुशीतप्रार्थनादिभिः कलुषेन्द्रियःव्याकुलसर्वेन्द्रियः रक्तजस्यापि वातोल्वणस्य लक्षण-माह तत्र रक्तार्शसि अनुबन्धः उल्वणत्वम् रूक्षणंरूक्षयतीति रूक्षणं रूक्षं द्रव्यम् पित्तोल्वणस्य लक्षणम्“रक्तोल्वणा गुदे कीलाः पित्ताकृतिसमन्विताः” इत्यादि-नैवोक्तम् रक्तपित्तयोः समानलिङ्गत्वात् कफोल्वणस्यलक्षणमाह सपिच्छं पिच्छिलार्द्रं स्तिमितमार्द्र-चर्मावगुण्ठितमिव”