| YouTube Channel

रक्तः (raktaH)

 
Hindi
Hindi
संलग्न
Apte Hindi
Hindi
रक्तः
पुं*
 - -
लाल रंग
रक्तः
पुं*
 - -
कुसुम्भ
रक्तः
पुं*
 - रञ्ज्+क्त
लाल रंग
रक्तः
पुं*
 - रञ्ज्+क्त
मंगल ग्रह
रक्तः
पुं*
 - रञ्ज्+क्त
शिव
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 बन्धूकः, बन्धुजीवकः, रक्तकः, बन्धूजीवकः, बन्धुकः, बन्धुः, बन्धुलः, बन्धुजीवः, बन्धूलिः, बन्धुरः, रक्तः, माध्याह्निकः, ओष्ठपुष्पः, अर्कवल्लभः, मध्यन्दिनः, रक्तपुष्पः, रागपुष्पः, हरिप्रियः
noun
क्षुपकविशेषः।
"बन्धूकस्य शुक्लवर्णीयं सुगन्धितं पुष्पं भवति।"
Synonyms:
 रक्तः, रक्ता, रक्तम्, रक्तवर्णीयः, रक्तवर्णीया, रक्तवर्णीयम्, लोहितः, लोहिता, लोहिताहिनी, लोहितम्, रक्तवर्णः, रक्तवर्णा, रक्तवर्णम्, लोहितवर्णम्, रोहितः, रोहिता, रोहिताहिनी, शोणितः, शोणिता, शोणितम्, शोणः, शोणा, शोणम्, शोणी, सिन्दूरवर्णः, कषायः, कषाया, कषायम्, मञ्जिष्ठः, मञ्जिष्ठी, मञ्जिष्ठम्, अरुणः, अरुणा, अरुणम्, पाटलः, पाटला, पाटलम्
adjective
वस्तूनां रक्तगुणत्वद्योतनार्थे उपयुज्यमानं विशेषणम्।
"रक्ते गुणे तत्वं रक्तम् इति उच्यते।"
Synonyms:
 शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
noun
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
Synonyms:
 रक्तः, रक्ता, रक्तम्, लोहितः, लोहिता, लोहिताहिनी, लोहितम्, रक्तवर्णः, रक्तवर्णा, रक्तवर्णम्, लोहितवर्णम्, रोहितः, रोहिता, रोहिताहिनी, शोणितः, शोणिता, शोणितम्, शोणः, शोणा, शोणम्, शोणी, सिन्दूरवर्णः, कषायः, कषाया, कषायम्, मञ्जिष्ठः, मञ्जिष्ठी, मञ्जिष्ठम्, अरुणः, अरुणा, अरुणम्, पाटलः, पाटला, पाटलम्
noun
वर्णविशेषः, रक्तस्य वर्णः इव वर्णः।
"इमं प्रकोष्ठं रक्तेन वर्णेन वर्णय।"
Tamil
Tamil
ரக்த: : ரக்தவர்ணம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रक्तः,
पुं,
 लोहितवर्णः । इत्यमरः । १ । ५ । १५ ॥
कुसुम्भः । हिज्जलः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(बन्धूकः ॥
तत्पर्य्यायो यथा, --“बन्धूको बन्धुजीवश्च रक्तो माध्याह्निकोऽपिच ॥
”इति भावप्रकाशष्य पूर्व्वखण्डे प्रथभे भागे ॥
)
रक्तः, त्रि, अनुरक्तः । नील्यादिरञ्जितः । लोहितः ।इति मेदिनी । ते, ४८ ॥
क्रीडारतः । इतिधरणिः ॥
* ॥
रक्तवर्णवस्तुनि यथा, --“शोणानि भौमतीक्ष्णांशुताम्रकुङ्कुमतक्षकाः ।गुञ्जेन्द्रगोपखद्योतविद्युत्कुञ्जरबिन्दवः ॥
दृगन्ताधरजिह्वासृङ्मांससिन्दूरधातवः ।हिङ्गुलं कुक्कुटशिखा तेजः सारसमस्तकम् ॥
माणिक्यं हंसचञ्च्वङ्घ्री शुकमर्कटयोर्मुखम् ।चकोरकोकिलपारावतनेत्रनखाग्नयः ॥
कुसुम्भकिंशुकाशोकजवाबन्धूकपाटलाः ।कमलं दाडिमीपुष्पं विम्बकिम्पाकपल्लवौ ॥
ताम्बूलरागो मञ्जिष्ठालक्तकं रक्तचन्दनम् ।त्रेता नखक्षतक्षेत्रधर्म्मरौद्ररसादयः ॥
” * ॥
रक्तनीलवाचकानि यथा, --“लोहितनीलौ पुष्करहरिविद्रुमकमलकृष्ण-रत्नानि ।सिन्दूरभूषणोत्पलधनञ्जयाम्भोजिनीदलानि ॥
”यथा । पुष्करं पद्माकाशयोः । हरिः सूर्य्य-कृष्णयोः । विद्रुमः प्रवालविशिष्टवृक्षयोः ।कमलं पद्मपाणीयामलयोः कृष्णरत्नं कौस्तु-भेन्द्रनीलयोः । सिन्दूरभूषणं सिन्दूरालङ्कार-गजयोः । उत्पलमुत्कृष्टमांसेन्दीवरयोः । धन-ञ्जयोऽग्निपार्थयोः । अम्भोजिनीदलं पद्मपत्रपु-टकिन्योः ।“कमलाधिपपद्मेशौ नागजित्कान्तसूर्य्यभूः ।रत्नाकरवरश्रीकः सदाधिकमलद्युतिः ॥
”कमलाधिपपद्मेशौ सूर्य्यकृष्णौ । नागजित्गरुडो नागस्पर्द्धी च । कान्तः कमनीयः कंजलं तस्यान्तश्च । सूर्य्यभूः सूर्य्योद्भवो यमश्च ।“सदा सिन्दूरमुज्जेता कलयन् कमलश्रियम् ।स्फुटशोभनताम्रश्रीर्व्वराहस्वामिदीधितिः ॥
एवं सुसम्पन्नखप्रभः विदूरमणिदीधितिः ।प्रबालप्रबलच्छायः कलभानुमितच्छविः ॥
” * ॥
रक्तश्वेतवाचकानि यथा, --“रक्तश्वेतौ हरिशुचिपुष्करशतपत्रसूर्य्यका-न्ताब्जः ।नवहंसमहापद्मार्कसोदराः कमलकीलाले ॥
”हरिञ्चन्द्रसूर्य्ययोः । शुचिः श्वेतवैश्वानरयोः ।पुष्करं जलपद्मयोः । शतपत्रं हंसपद्मयोः । सूर्य्य-कान्तः स्फटिके सूर्य्यवत्कान्ते च । अब्जः शङ्खाम्बु-जयोः । नवहंसः नवहंसे प्रत्यग्रसूर्य्ये च । महा-पद्मः श्वेतनागे पद्मे च । अर्कः स्फटिकसूर्य्ययोः ।कमलं जलाम्बुजयोः । कीलालं जलरक्तयोः ।“सुहृद्रत्नादिभिर्भानो रत्नेनाग्ने रदांशुकैः ।जलेभ्यो जन्मशोभाभिः सरोजकुमुदारिभिः ॥
”भानोः परस्मात् सुहृद्रत्नादिभिः ॥
* ॥
सितरक्तौ यथा । रविमित्रं चन्द्रः रवितुल्यश्च ।भानुरत्नं सूर्य्यकान्तः रविपद्मरागौ च । अग्नि-रत्नं सूर्य्यकान्तोऽग्निपद्मरागौ च । रदांशुकंदन्तवस्त्रे अधरश्च । जलजशोभा जलजा चासौशोभा चेति पक्षे पद्मकान्तिः । एवं सरोजारि-शोभा सरोजस्पर्द्धिशोभा पक्षे सरोजारिश्चन्द्रः ।कुमुदारिशोभा कुमुदस्पर्द्धिशोभा पक्षे कुमु-दारिरादित्यः । इति कविकल्पलतायाम् २श्लेषस्तवके उद्दिष्टवर्णनं नाम १ कुसुमम् ॥