योजन (yojana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 योजन n.
  (-नं)
	 1. GOD,  the SUPREME BEING,  the soul of the world.
	 2. A
measure of distance equal to four Krosas,  which at 8000 cubits
or 4000 yards to the Krosa or Kos,  will be exactly nine miles
other computations make the Yojana but about five miles,  or
even no more than four miles and a half. 
	 3. Joining,  union, 
junction,  yoking.
	 4. Application,  preparation. 
	 5. Construction, 
putting together of the sense of a passage.
	 6. Instigation,  excit-
ing.
	 7. Concentration of the mind.
	 f.
  (-ना)
	 1. Union,  connection. 
2. Grammatical construction. 
 E.
  युज् to join,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 यो॑जन n.
  harnessing,  yoke,  team,  drive,  course,  way, 
stage (a cert.
   measure of distance)
 direction,  instruction,  collection
or concentration of the mind
 arrangement,  preparation,  conjunction, 
combination (also f.
  आ).

Yates

English

 योजन (नं) 1.
n.
  God
 4 kros
 joining.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	 addition
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  mental concentration
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  yoking
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  about nine miles
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  application
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  course
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  matching
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  abstraction
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  harnessing
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  adjustment
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  path
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  connection
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  directing the thoughts to one point
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  that which is yoked or harnessed
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  adaptation
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  instigation
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  distance of about 7.2 kilometers
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  Supreme Spirit of the Universe
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  team
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  alignment
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  stimulation
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  joining
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  measure of distance
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  finger
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  vehicle
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
  	-	  customisation  [ br. ]
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  use
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  building
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  arrangement
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  junction
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  preparation
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  union
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  erecting
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  combination
योजन 	-	 yojana 	-	 n.
 f.
  	-	  constructing

योजन 	-	  yojana 	-	 n.
  	-	  stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]
अश्वबुध्य 	-	  azvabudhya 	-	 adj.
  	-	 horses
प्रुषितप्सु 	-	  pruSitapsu 	-	 adj.
  	-	  piebald  [ as horses ]
अभियुङ्क्ते  { अभियुज् } 	-	  abhiyuGkte  { abhiyuj } 	-	 verb 	-	  harness  [ horses to a carriage ]
अश्वपादत्र 	-	  azvapAdatra 	-	 n.
  	-	 horseshoe
सृजति 	-	  sRjati 	-	 verb 	-	  let loose  [ horses,  etc ]
हयारि 	-	  hayAri 	-	 m.
  	-	 horses-foe
सहय 	-	  sahaya 	-	 adj.
  	-	  with horses
साश्व 	-	  sAzva 	-	 adj.
  	-	  with horses
धारित 	-	  dhArita 	-	 n.
  	-	 horses trot
हयद्विषत् 	-	  hayadviSat 	-	 m.
  	-	 horses-hater
हयशिशु 	-	  hayazizu 	-	 m.
  	-	  young horses
अश्वद 	-	  azvada 	-	 adj.
  	-	  giving horses
हयज्ञ 	-	  hayajJa 	-	 m.
  	-	 horses-dealer
हयमार 	-	  hayamAra 	-	 m.
  	-	 horses-killer
हयमारक 	-	  hayamAraka 	-	 m.
  	-	 horses-killer
हयशिरस् 	-	  hayaziras 	-	 n.
  	-	 horses's head
अश्वीयति  { अश्वीय } 	-	  azvIyati  { azvIya } 	-	 verb 	-	  desire horses
अश्ववत् 	-	  azvavat 	-	 adj.
  	-	  rich in horses
अश्वहय 	-	  azvahaya 	-	 adj.
  	-	  driving horses

योजन 	-	  yojana 	-	 n.
  	-	  stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]
संनाह 	-	  saMnAha 	-	 m.
  	-	 harness
भाण्ड 	-	  bhANDa 	-	 n.
  	-	 harness
प्रयोक्त्र 	-	  prayoktra 	-	 n.
  	-	 harness
अभियुङ्क्ते  { अभियुज् } 	-	  abhiyuGkte  { abhiyuj } 	-	 verb 	-	 harness  [ horses to a carriage ]
पुआयुनक्ति  { उपायुज् } 	-	  puAyunakti  { upAyuj } 	-	 verb 	-	 harness
नियुनक्ति  { नियुज् } 	-	  niyunakti  { niyuj } 	-	 verb 	-	 harness
नियुङ्क्ते  { नियुज् } 	-	  niyuGkte  { niyuj } 	-	 verb 	-	 harness
यौति  { यु } 	-	  yauti  { yu } 	-	 verb 	-	 harness
सम्प्रय्न्ङ्क्ते  { सम्प्रयुज् } 	-	  sampraynGkte  { samprayuj } 	-	 verb 	-	 harness
सम्प्रयुनक्ति  { सम्प्रयुज् } 	-	  samprayunakti  { samprayuj } 	-	 verb 	-	 harness
योजयति  { युज् } 	-	  yojayati  { yuj } 	-	 verb caus. 	-	 harness
नियोजयति  { नियुज् } 	-	  niyojayati  { niyuj } 	-	 verb caus. 	-	 harness
संयोजयति  { संयुज् } 	-	  saMyojayati  { saMyuj } 	-	 verb caus. 	-	 harness
संसज्जते  { संसञ्ज् } 	-	  saMsajjate  { saMsaJj } 	-	 verb pass. 	-	 harness
संसोज्यते  { संसञ्ज् } 	-	  saMsojyate  { saMsaJj } 	-	 verb pass. 	-	 harness
प्रयुक्त 	-	  prayukta 	-	 adj.
  	-	 harnessed
योजित 	-	  yojita 	-	 adj.
  	-	 harnessed
सम्प्रयुक्त 	-	  samprayukta 	-	 adj.
  	-	 harnessed
संसक्तयुग 	-	  saMsaktayuga 	-	 adj.
  	-	 harnessed

 
   योजन  yojana n.
   stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]  
   योग  yoga m.
   harnessing    
   योजन  yojana n.
   harnessing   
   अश्वयुज्  azvayuj adj.
   harnessing horses   
   उपयोजन  upayojana n.
   act of harnessing   
   हरियोजन  hariyojana n.
   harnessing of the bay horses     
            

 
   योजन  yojana n.
   yoking   
   प्रातर्युज्  prAtaryuj adj.
   yoking early   
   योग  yoga m.
   act of yoking   
   रथयुज्  rathayuj adj.
   yoking or yoked to a chariots     
            

 
   योजन  yojana n.
   customisation  [ br. ]

 
   योजन  yojana n.
   distance of about 7.2 kilometers   
   मारक-क्षमता  mAraka-kSamatA f.
   range of a missile or a destructive weapon  [ e.g.,  300 kilometers ]     
            

 
   योजन  yojana n.
   alignment

 
   योजन  yojana n.
   stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]  
   अनुसञ्चरति  { अनुसंचर् }  anusaJcarati  { anusaMcar } verb  traverse    
   प्रक्रामति  { प्रक्रम् }  prakrAmati  { prakram } verb  traverse   
   प्रक्रमते  { प्रक्रम् }  prakramate  { prakram } verb  traverse    
   विचरति  { विचर् }  vicarati  { vicar } verb  traverse   
   विक्रमते  { विक्रम् }  vikramate  { vikram } verb  traverse    
   विक्रामति  { विक्रम् }  vikrAmati  { vikram } verb  traverse   
   विमाति  { विमा }  vimAti  { vimA } verb  traverse    
   विमिमीते  { विमा }  vimimIte  { vimA } verb  traverse   
   वितरति  { वितॄ }  vitarati  { vitRR } verb  traverse    
   वितिरति  { वितॄ }  vitirati  { vitRR } verb  traverse   
   सञ्चरति  { संचर् }  saJcarati  { saMcar } verb  traverse    
   व्येति  { वी }  vyeti  { vI } verb  traverse   
   तरति  { तॄ }  tarati  { tRR } verb 1  traverse    
   अतितरति  { अति- तॄ }  atitarati  { ati- tRR } verb 1  traverse   
   सरति  { सृ }  sarati  { sR } verb 1  traverse    
   सिसर्ति  { सृ }  sisarti  { sR } verb 1  traverse   
   लङ्घते  { लन्घ् }  laGghate  { langh } verb 1 Atm  traverse    
   वियाति  { वि- या }  viyAti  { vi- yA } verb 2 Par  traverse   
   विमीते  { वि- मा }  vimIte  { vi- mA } verb 3  traverse        

 
   योजन  yojana n.
   stage  [ distance traversed in one harnessing of coach's horses ]  
   पारमित  pAramita adj.
   traversed    
   लङ्घित  laGghita adj.
   traversed   
   सम्भुक्त  sambhukta adj.
   traversed    
   उत्तीर्ण  uttIrNa adj.
   traversed   
   परमित  paramita adj.
  ppp.  traversed    
   उत्तीर्ण  uttIrNa ppp.  traversed   
   सुगम  sugama adj.
   easy to be traversed    
   अगम्यरूप  agamyarUpa adj.
   difficult to be traversed   
   सुगन्त्व  sugantva adj.
   easily passed or traversed    
   लङ्घनीय  laGghanIya adj.
   to be crossed or traversed   
   सुगम्य  sugamya adj.
   easily traversed or passed   
   सुतीर्थ  sutIrtha adj.
   easily crossed or traversed   
   सुप्रैतु  supraitu adj.
   easy to be gone through or traversed    
   सुखगम  sukhagama adj.
   easy to be traversed or travelled over  
   सुखगम्य  sukhagamya adj.
   easy to be traversed or travelled over   
   पक्षभुक्ति  pakSabhukti f.
   course traversed by the sun in a fortnight  
   दुर्गम  durgama adj.
   difficult to be traversed or travelled over   
   लङ्घ्य  laGghya adj.
   to be lept or passed over or crossed or traversed   
   सुदुर्गम  sudurgama adj.
   very difficult to be traversed or crossed or sailed over   
   सुदुर्गम्य  sudurgamya adj.
   very difficult to be traversed or crossed or sailed over  
   भुक्तासव  bhuktAsava m.
   equivalent in respirations of the part of the sign traversed      
            

Wilson

English

 योजन
n.
  (-नं)
1 GOD,  the SUPREME BEIṄG,  the soul of the world.
2 A measure of distance equal to four Krośas,  which at 8000 cubits or
4000 yards to the Krośa or Kos,  will be exactly nine miles
 other
computations make the Yojana but about five miles,  or even no more than
four miles and a half. 
2 Joining,  union,  junction. 
E.
  युज to join,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

योजनम् [yōjanam],  [युज्-भावादौ ल्युट्]

Joining,  uniting,  yoking.

Applying,  fixing.

Preparation,  arrangement.

Grammatical construction,  construing the sense of a passage.

A measure of distance equal to fourKrośas or eight or nine miles
 स्याद् योजनं क्रोशचतुष्टयेन
 प्रथममगमदह्ला योजने योजनेशः Līlā.
 न योजनशतं दूरं बाह्यमानस्य तृष्णया H.*
  1.146.

Exciting,  instigation. 

Concentration of the mind,  abstraction (=  योग q. v. ).

Erecting,  constructing (also योजना in this sense).

Ved.
  Effort,  exertion. 

A road,  way.

The Supreme Spirit of the universe.

A finger.

ना Junction,  union,  connection. 

Grammatical construction. 

Use,  application. 

Comp.
  गन्धा musk.

N.
  of Satyavatī,  mother of Vyāsa. 

of Sītā.

Apte 1890

English

 योजनं [युज्-भावादौ ल्युट्] 1 Joining,  uniting,  yoking. 
2 Applying,  fixing. 
3 Preparation,  arrangement. 
4 Grammatical construction,  construing the sense of a passage. 
5 A measure of distance equal to four Krośas or eight or nine miles
 न योजनशतं दूंरं वाह्यमानस्य तृष्णया H. 1. 146. 
6 Exciting,  instigation. 
7 Concentration of the mind,  abstraction (= योग q. v.). 
8 Erecting,  constructing (also योजना in this sense). 
9 Ved. Effort,  exertion. 
10 A road,  way. 
ना 1 Junction,  union,  connection. 
2 Grammatical construction. 
Comp. 
गंधा {1} musk. {2} N. of Satyavatī,  mother of Vyāsa. {3} of Sītā. 

Monier Williams Cologne

English

 योजन a &c.
   See pp.  858,  cols. 1,  2.

 यो॑जन b n.
  joining,  yoking,  harnessing,  PārGṛ.
 
 Hariv.
 

 that which is yoked or harnessed,  a team,  vehicle (also applied to the hymns and prayers addressed to the gods),  RV.
  

 course,  path,  ib.

 (sometimes m.
 
 ifc.  f(आ). ) a stage or Yojana (i.e. a distance traversed in one harnessing or without unyoking
 esp.
   a partic.  measure of distance,  sometimes regarded as equal to 4 or 5 English miles,  but more correctly =
  4 Krośas or about 9 miles
 according to other calculations =
  2 1/2 English miles,  and according to some =
  8 Krośas),  RV.
   &c.
   &c.
  

 instigation,  stimulation,  Sāh.
 

 mental concentration,  abstraction,  directing the thoughts to one point (=  योग),  Up.
  

 the Supreme Spirit of the Universe (=  परमात्मन्),  L.
 

 a finger,  L.
 

 यो॑जन nf (आ). use,  application,  arrangement,  preparation,  RV.
  
 KātyŚr.
  
 MBh.
  
 Sāh.

 erecting,  constructing,  building,  Rājat.
 
 Kathās.

 junction,  union,  combination,  Sāh.
 
 Vedāntas.

Monier Williams 1872

English

 योजन,  योजयितृ,  योजितृ,  योज्य,  &c. See
p. 823,  cols. 2,  3.

 योजन,  अम्,  n. the act of joining,  junction,  har-
nessing,  yoking
 that which is yoked or harnessed
(as ‘a yoke of oxen, ’ ‘pair or team of horses, ’ ‘a
vehicle or its trappings
’ so explained by some in
Ṛg-veda VI. 62,  6,  &c.,  but in Ṛg-veda I. 88,  5.
योजनम् is explained to mean ‘a means for inducing
the gods to yoke their horses, ’ i. e. a hymn)
 a stage
or distance gone in one harnessing or without un-
yoking
 a particular measure of distance sometimes
regarded as about equal to an European league (i. e.
4 or 5 English miles,  but more correctly = 4 Krośas
or about 9 miles
 according to other calculations =
2(1/2) English miles,  and according to some = 8 Krośas)
a way,  course,  road (Ved.)
 a line,  row (Ved.?)
the act of applying,  application,  fixing,  arranging, 
preparing,  preparation,  (आहार-य्°,  preparation of
food)
 erecting,  constructing,  (in these senses some-
times आ,  f.)
 application of the sense of a passage, 
the putting together of the sense,  construction (in
gram.)
 application of effort,  exertion (Ved.,  Sāy. =
उद्योग)
 the act of inciting or exciting,  instigation
application of the thoughts,  concentration of the
mind,  abstraction,  directing the thoughts to one
point (= योग)
 the Supreme Being or Soul of the
Universe
 (आ),  f. union,  connection
 grammatical
construction.
—योजन-गन्ध,  अस्,  आ,  अम्,  whose
scent or fragrance extends for a Yojana,  diffusing
perfume to the distance of a Yojana
 (आ),  f. musk
epithet of Satya-vatī the mother of Vyāsa
 of Sītā.
—योजन-गन्धिका,  f. epithet of Satya-vatī.
—यो-
जन-पर्णी,  f. Bengal madder,  Rubia Munjista (=
मञ्जिष्ठा).
—योजन-वल्लिका or योजन-वल्ली, 
f. = योजन-पर्णी,  col. 2.
—योजन-शत,  अम्,  n.
a hundred Yojanas.

Macdonell

English

 योजन yój-ana,  n.
  yoking
 team,  vehicle 🞄(RV.,  rare)
 path (V.)
 yojana (distance 🞄driven at a yoking or stretch),  a measure of 🞄distance equal to four krośas or about nine 🞄English miles
 preparation,  arrangement 🞄(also ā,  f.
 )
 instigation
 erection
 mental 🞄concentration
 union,  combination,  with (in.  🞄or —°): ā,  f.
  grammatical construction
 🞄-gandha,  a.
  whose odour extends for a yojana: 🞄ā,  f.
  ep. of Satyavatī (mother of Vyāsa)
 🞄-bāhu,  a.
  having arms a yojana in length,  🞄excessively long-armed
 m.
  ep. of Rāvaṇa
 🞄-śata,  n.
  a hundred yojanas.

Benfey

English

 योजन योजन,  i. e. युज् + अन,  n.
 
 1.
Joining.
 2. A means for inducing (the
gods) to yoke (their horses and to
come),  Chr. 294,  5 = Rigv. i. 88,  5.
 3.
A line,  row,  Chr. 294,  3 = Rigv. i. 92,  3.
 4. The Supreme Being.
 5. A measure
of distance of about five or nine miles, 
Pañc. 226,  9.
 -- Comp.
  आ-योजन + म्, 
adv. the length of a Yojana, 
Johns. Sel. 41,  41. वाण- n.
  a quiver,  Pañc.
MS. Berol. 139,  6. सप्तयोजनी,  i. e.
सप्तन्-योजन + ई,  f.
  an extent of seven
Yojanas,  Rājat. 5,  103.

Apte Hindi

Hindi

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"जोड़ना,  मिलाना,  जोतना "

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"प्रयोग करना,  स्थिर करना"

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"तैयारी,  व्यवस्था"

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"व्याकरणसम्मत रचना,  शब्दान्वय"

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
आठ यानौ मील अथवा चार कोस की दूरी की माप

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"उत्तेजित करना,  भड़काना "

योजनम्
नपुं*
   - युज् भावादौ ल्युट्
"मन का संकेन्द्रीकरण,  भाव (= योग)"

योजनम्
नपुं*
   - युज्+ल्युट्
"जोड़ना, मिलाना"

योजनम्
नपुं*
   - युज्+ल्युट्
तत्परता व्यवस्था

योजनम्
नपुं*
   - युज्+ल्युट्
परमात्मा

योजनम्
नपुं*
   - युज्+ल्युट्
अंगुली

योजनम्
नपुं*
   - युज्+ल्युट्
चार कोस की दूरी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎತ್ತಿನ ಕತ್ತಿಗೆ ನೊಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟುವುದು
निष्पत्तिः - > युजिर् (योगे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇರಿಸುವಿಕೆ /ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಧನ /ಸೇರಿಸುವ ಸಲಕರಣೆ
निष्पत्तिः - > युजिर् (योगे) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಕ್ರೋಶಗಳ ದೂರದ ಅಳತೆ /ಎಂಟು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರ
प्रयोगाः - > १) "योजनानि परिरम्भणेऽन्तरं रोमहर्षजमपि स्म बोधतः" २) "न योजनशतं दूरं बाध्यमानस्य तृष्णता । सन्तुष्टस्य करप्राप्तेऽप्यर्थे भवति नादरः ॥"
उल्लेखाः - > नैष० १८-११३,  हितो० १-१४८
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೋಗ
विस्तारः - > "योजनं परमात्मनि । चतुष्कोश्यां च योगे" - मेदि०
योजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏರ್ಪಾಡು /ವ್ಯವಸ್ಥೆ

L R Vaidya

English

 yojana {% n. %} 1. Junction,  yoking
a measure of distance equal to 8 or 9 miles,  M.xi.75
application,  preparation
construction,  putting together of the sense of a passage
instigation,  exciting
abstraction,  concentration of the mind.

Bopp

Latin

 योजन n. (r. युज् s. अन) distantia aequans undecim millia-
ria anglica,  secundum alios quatuor vel quinque millia-
ria anglica.

Indian Epigraphical Glossary

English

 yojana (CII 1,  4),  name of a measure of distance
 a dis-
tance of about nine miles.

Kridanta Forms

Sanskrit

युज् (यु॒जँ॒ समाधौ - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् =  योजनम्
अनीयर् =  योजनीयः - योजनीया
ण्वुल् =  योजकः - योजिका
तुमुँन् =  योक्तुम्
तव्य =  योक्तव्यः - योक्तव्या
तृच् =  योक्ता - योक्त्री
क्त्वा =  युक्त्वा
ल्यप् =  प्रयुज्य
क्तवतुँ =  युक्तवान् - युक्तवती
क्त =  युक्तः - युक्ता
शानच् =  युज्यमानः - युज्यमाना

युज् (यु॒जिँ॑र् योगे - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् =  योजनम्
अनीयर् =  योजनीयः - योजनीया
ण्वुल् =  योजकः - योजिका
तुमुँन् =  योक्तुम्
तव्य =  योक्तव्यः - योक्तव्या
तृच् =  योक्ता - योक्त्री
क्त्वा =  युक्त्वा
ल्यप् =  प्रयुज्य
क्तवतुँ =  युक्तवान् - युक्तवती
क्त =  युक्तः - युक्ता
शतृँ =  युञ्जन् - युञ्जती
शानच् =  युञ्जानः - युञ्जाना

युज् (यु꣡जँ꣡ संयमने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  योजनम्
अनीयर् =  योजनीयः - योजनीया
ण्वुल् =  योजकः - योजिका
तुमुँन् =  योजयितुम् / योजितुम्
तव्य =  योजयितव्यः / योजितव्यः - योजयितव्या / योजितव्या
तृच् =  योजयिता / योजिता - योजयित्री / योजित्री
क्त्वा =  योजयित्वा / योजित्वा / युजित्वा
ल्यप् =  प्रयोज्य / प्रयुज्य
क्तवतुँ =  योजितवान् / युजितवान् - योजितवती / युजितवती
क्त =  योजितः / युजितः - योजिता / युजिता
शतृँ =  योजयन् / योजन् - योजयन्ती / योजन्ती
शानच् =  योजयमानः / योजमानः - योजयमाना / योजमाना

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चतुर्विंशत्यङ्गुलानां हस्तो दण्डश्चतुष्करः ।
तत्सहस्रं तु गव्यूतं क्रोशस्तौ द्वौ तु गोरुतम् ॥ ८८७ ॥
गव्या गव्यूतगव्यूती चतुष्कोशं तु योजनम् ।
-wordlist-
 
अङ्गुल (पुं),  हस्त (पुं),  दण्ड (पुं),  गव्यूत (क्ली),  क्रोश (पुं),  गोरुत (क्ली),  गव्या (स्त्री),  गव्यूत (क्ली),  गव्यूति (पुंस्त्री),  योजन (क्ली)

Vedic Reference

English

 Yojana occurs frequently in the Rigveda^1 and later^2 as a
measure of distance, ^3 but there is no reference defining its real
length. Later it is reckoned at four Krośas,  or about nine
miles.^4
1) i. 123,  8
 ii. 16,  3
 x. 78,  7
 86,  20, 
etc.
2) Av. iv. 26,  1
 Maitrāyaṇī Saṃhitā, 
ii. 9,  9
 iii. 8,  4
 Taittirīya Brāhmaṇa, 
ii. 4,  2,  7,  etc. Cf. Zimmer,  Altindisches
Leben,  363,  who finds in Rv. i. 123,  8, 
yojana as a division of time equivalent
to the Muhūrta. But this is most
improbable.
3) That is,  the distance driven in
one ‘harnessing’ (without unyoking), 
a ‘stage.’
4) Sometimes calculated at 8 krośas,  or 18 miles. The estimate of 2(1/2) miles
is also found.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 योजनं,  क्ली,
   (युज्यते मनो यस्मिन्निति । युज् +ल्युट् ।) परमात्मा । चतुःक्रोशी । योगः । इतिमेदिनी । ने,  ११३ ॥
 * ॥
 (यथा,  हरि-वंशे । १४६ । १३ ।“गान्धारकन्या वहने नृपाणांरथे तथा योजनमूर्ज्जितानाम् ॥
”)चतुःक्रोश्यर्थे यथा,  --“द्वादशाङ्गुलिकः शङ्कुस्तद्द्बयन्तु शयः स्मृतः ।तच्चतुष्कं धनुः प्रोक्तं क्रोशो धनुःसहस्रिकः ॥
तच्चतुष्कं योजनं स्यादित्यादि मानशास्त्रम् ॥
एतन्मते षोडशसहस्रहस्तैर्य्योजनं भवति ।द्बात्रिंशत्सहस्रहस्तैरपि योजनम् । यथा,  --यवोदरैरङ्गुलमष्टसंख्यै-र्हस्तोऽङ्गुलैः षड्गुणितैश्चतुर्भिः ।हस्तैश्चतुर्भिर्भवतीह दण्डःक्रोशः सहस्रद्वितयेन तेषाम् ।स्याद्योजनं क्रोशचतुष्टयेनतथा कराणां दशकेन वंशः ॥
”इति लीलावती ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 योजन न०
  युज--भावादौ ल्युट् । १ संयोगे णिच्--ल्युट् ।२ संयोगकरणे । ३ चतुर्षु क्रोशेषु । “स्याद् योजनं क्रोश-चतुष्टयेन” “प्रथममगमदह्ना योजने योजनेशः” इति चलीला० । ४ परमात्मनि च मेदि० । ५ अङ्गुलौ निघ० ।युज--णिच्--युच् । यस्यार्थस्य यत्रान्वयः तद्वाचक-शब्दस्य तद्वाचकशब्देन ६ आसत्तिसम्पादने स्त्री ।

Capeller

German

 यो॑जन n.
  das Anschirren,  Gespann,  Fahrt, 
Bahn,  ein best. Wegmaß
 (auch f.
 )
Anordnung,  Bereitung,  Verbindung mit
(Instr. o.) —°).

Grassman

German

 yójana,  n. [von yuj],  1〉 Gespann
 2〉 bildlich werden die Lieder,  die zu den Göttern gehen,  als Gespanne dargestellt
 3〉 Strecke Weges,  wie sie mit einer Anspannung zurückgelegt wird,  in einem Zuge durchlaufene Bahn oder Fahrt
 4〉 insbesondere mit Zahlwörtern verknüpft. — Vgl. dáśa-,  hári-yojana (Bd. 1).
-am 1〉 asya (agnés) áśvāvat 〰 bṛhát {681, 6}
 asya {191, 10}(?). — 2〉 {88, 5}. — 3〉 {408, 5} (sū́rias ná)
 {719, 1} vidānā́s asya 〰.
-ena 3〉 samanéna 〰 {92, 3}.
-āni 3〉 {904, 7} (mamire). — 4〉 triṃśátam {123, 8}.
-ā 2〉 imā́ juṣasva 〰 {699, 3}. — 3〉 {814, 3} (ví mimīte). — 4〉 trī {35, 8}
 purú {207, 3}
 káti {912, 20}.
-ebhis 1〉 arenúbhis patatríbhis {503, 6} (ūhathus).
-eṣu 4〉 triṣú {164, 9}.

Burnouf

French

 योजन योजन n.
  (युज् au c.) jonction
		 action
d'atteler.
		 Mesure itinéraire [estimée de 6 à 18 kilomètres].
		 Qqf.  l'être absolu,  objet du yoga.
योजनगन्धा f.
  musc.
		 Sītā
		 Satyavatī,  mère de
Vyāsa.
योजनपर्णी f.
  rubia manjith.
योजनवल्लि f.
  mms.

Stchoupak

French

 योजन-
 nt. (m. ) n.
  d'une mesure d'itinéraire (valant dans une partie
des cas 2 milles géographiques 
 d'après certains = 4 krośa) 
 (aussi -आ-
f.
 ) emploi,  usage 
 construction (aussi au sens gramm. ) 
 -इक- a. ifc. long
de (tant de) yojana.
°गन्धा- f.
  Satyavatī,  mère de Vyāsa.
°बाहु- m.
  Rāvaṇa.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.