| YouTube Channel

योग्या (yogyA)

 
Monier Williams Cologne
English
योग्या॑ (आ॑),
f.
 preparation, contrivance,
RV.
exercise, practice, (esp. ) bodily exercise, gymnastics, drill,
MBh.
Kāv.
Suśr.
(pl. ) the straps with which horses are attached to the yoke of a carriage, traces (?),
RV.
 iii, 3, 6
the earth,
L.
N.
 of Bharaṇī,
L.
of the wife of Sūrya,
L.
Apte Hindi
Hindi
योग्या
स्त्री*
 - -
"अभ्यास, व्यवहार"
योग्या
स्त्री*
 - -
"सैनिक कवायद, अभ्यास"
योग्या
स्त्री*
 - योग्य+टाप्
एक देवी का नाम
योग्या
स्त्री*
 - योग्य+टाप्
पृथ्वी
योग्या
स्त्री*
 - योग्य+टाप्
सूर्य की पत्नी का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
योग्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭ್ಯಾಸ
योग्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿ
योग्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಣ್ಯ
योग्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ
विस्तारः - > "योग्यं क्लीबेऽपूपयानचन्दनाभ्यासवाचकम् । प्रवीणोपायवच्छक्तयोगार्हेष्वप्ययं त्रिषु ॥" - नानार्थर० । "योग्यः प्रवीणयोगार्होपायिशक्तेषु वाच्यवत् । क्लीबमृद्ध्यौषधे पुष्ये ना स्त्र्यब्यासार्कयोषितोः" - मेदि० । "योग्याभ्यासः क्षमा पुण्ये" - वैज० ।
L R Vaidya
English
yogya {% (I) a. (f. ग्या) %} 1. Useful, fit, appropriate, R.vi.29
2. fit for, capable of
3. fit for Yoga or religious meditation.
yogyA {% f. %} Exercise, practice, सूच्यतेऽस्य धनुर्योग्या प्रकोष्ठकिणमालया B.R.iii.1, R.viii.19.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पात्रः, पात्रम्, पात्रा, अर्हः, अर्हा, अर्हम्, पात्रम्, पात्रः, पात्रा, योग्यः, योग्यम्, योग्या, गुणी, गुणिनी, गुणि
adjective
प्राप्तुम् अथ वा स्वीकर्तुं योग्यः।
"पात्राय एव ब्राह्मणाय दानं देयम्।"
Synonyms:
 अर्हः, अर्हा, अर्हम्, योग्यः, योग्यम्, योग्या, उचितः, उचितम्, उचिता, युक्तम्, युक्ता, युक्तः, साधु
adjective
कस्यचित् मतेन यत् तस्याम् अवस्थायां भवनीयम् एव अस्ति तत्।
"तस्मान् न अर्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् सबान्धवान्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
खुरली तु श्रमो योग्याभ्यासस्तद्भूः खलूरिका ।
-wordlist-
खुरली (स्त्री), श्रम (पुं), योग्या (स्त्री), अभ्यास (पुं), खलूरिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अभ्यास
अभ्यास, योग्या
अभ्यासः कथ्यते योग्या श्रमस्थानं खलूरिका ॥ ४७० ॥
verse 2.1.1.470
page 0054
नाममाला
Sanskrit
योग्या, गुणनिका, अभ्यास
योग्या गुणनिकाभ्यासः स्यादभीक्ष्णं मुहुर्मुहुः ॥ १८५ ॥
verse 0.1.1.185
page 0088
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
योग्या,
स्त्री,
 (योग्य + टाप् ।) अभ्यासः । (यथा, रघुः । ८ । १९ ।“अपरः प्रणिधानयोग्ययामरुतः पञ्च शरीरगोचरान् ॥
”“अपरो रघुः प्रणिधानयोग्यया समाध्य-भ्यासेन ।” इति मल्लिनाथः ॥
) अर्कयोषित् ।इति मेदिनी । ये, ४९ ॥
शस्त्रा भ्यासः । तत्-पर्य्यायः । खुरली २ श्रमः ३ अभ्यासः ४ ।तद्भूः खलूरिका । इति हेमचन्द्रः । ३ । ४५२ ॥
(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने ९ अध्याये ।“अथातो योग्यासूत्रीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ।अधिगतसर्व्वशास्त्रार्थमपि शिष्यं योग्याङ्कार-येत् । छेद्यादिषु स्नेहादिषु च कर्म्मपथमुप-दिशेत् । सुबहुश्रुतोऽप्यकृतयोग्यः कर्म्मस्वयोग्योभवति । तत्र पुष्पफलालावूकालिन्दकत्रपुषै-र्व्वारुककर्कारुकप्रभृतिषु छेद्यविशेषान् दर्शये-दुत्कर्त्तनपरिकर्त्तनानि चोपदिशेत् । दृतिवस्ति-प्रसेकप्रभृतिषूदकपङ्कपूर्णेषु भेद्ययोग्याम् ।सरोम्नि चर्म्मण्यातते लेख्यस्य । मृतपशुसिरा-सूत्पलनालेषु च वेध्यस्य । घुणोपहतकाष्ठवेणु-नलनालीशुष्कालावुमुखेव्वे ष्यस्य । पनसविम्बी-विल्वफलमज्जमृतपशुदन्तेष्वाहार्य्यस्य । मधु-च्छिष्टोपलिप्ते शाल्मलीफलके विस्राव्यस्य । सूक्ष्म-घनवस्त्रान्तयोर्मृदुचर्म्मान्तयोश्च सीव्यस्य । पुस्त-मयपुरुषाङ्गप्रत्यङ्गविशेषेषु बन्धयोग्याम् । मृदु-मांसपेशीषूत्पलनालेषु च कर्णसन्धिबन्धयोग्याम् ।मृदुषु मांसखण्डेष्वग्निक्षारयोग्याम् । उदक-पूर्णघटपार्श्वस्रोतस्यलावूमुखादिषु च नेत्रप्रणि-धानवस्तिव्रणवस्तिपीडनयोग्यामिति । भवत-श्चात्र ।एवमादिषु मेधावी योग्यार्हेषु यथाविधि ।द्रव्येषु योग्यां कुर्व्वाणो न प्रमुह्यति कर्म्मसु ॥
तस्मात् कौशलमन्विच्छन् शस्त्ररक्षाग्निकर्म्मसु ।यस्य यत्रेह साधर्म्म्यं तत्र योग्यां समा-चरेत् ॥
”(युवती । यथा, --“निदाघशरदोर्बाला प्रौडा वर्षावसन्तयोः ।हेमन्ते शिशिरे योग्या न वृद्धा क्वापि शस्यते ॥
”योग्या युवती । इति राजवल्लभः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
योग्या स्त्री योगमर्हति यत् युज--ण्यत् वा कुत्वम् । १ अभ्यासेसूर्य्यस्त्रियाञ्च मेदि० ३ शास्त्राभ्यासे हेमच० ।
Grassman
German
(yogyā́), yogiā́, f. [von yuj], 1〉 Strang, Seil (zum Anschirren der Rosse)
2〉 Werk (des Sängers, Dichters).
-ā́s [A. p.] 2〉 {586, 4} yád 〰 aśnávaithe ṛ́ṣīṇām
{879, 11} sumánās 〰 abhí siṣāsánis vanate kārás íd jítim.
-ā́bhis 1〉 ṛtásya keśínā 〰 ghṛtasnúvā róhitā dhurí dhiṣva {240, 6}.