युध् (yudh)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 युध् (औ) औयुध् r. 4th cl. (युध्यते) To fight,  to contend in battle,  to slay.

 युध् f.
  (युत् or युद्) War,  battle.
 E.
  युध् to fight,  aff.
   क्विप् or टाप् also युध्य.

Capeller Eng

English

 1 युध् यु॑ध्यते यु॑ध्य°ति योधति pp.
   युद्ध॑
(q.v. ) fight,  combat,  contend with (instr.   ±सह or समम्) for or
about (loc. )
 fight (tr.  w.
  acc.
 ),  vanquish. C.
  योध॑यति,  °ते
cause to fight,  fight (tr. ),  defend.  D.
 
यु॑युत्सति,  °ते wish to fight with (instr.   or acc.
 ). — अभि fight
(acc.  or instr.
  ),  vanquish,  win by fighting.  आ fight (tr. ). उद् rise
against (dat.  ). नि fight with (सह or साकम्). प्र (begin to)
fight,  attack (acc. ). C.
  cause to open the fight.  मंप्र (begin to)
fight.  प्रति fight against,  vanquish,  be a match for (acc. ). C.
  the
same. सम् fight together,  fight with (acc.  or instr.
   ±सार्धम्). —
Cf.  प्रयुद्ध,  प्रतियुद्ध.

 2 यु॑ध् m.
  warrior
 f.
  fight,  battle.

Yates

English

 युध् (य,  ङ,  औ) युध्यते 4.
d. To fight.

 युध् (ट्,  त्) 5.
f.
  War.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  contest
युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  struggle
युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  combat
युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  battle
युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  fight
युध् 	-	 yudh 	-	 f.
  	-	  war
युध् 	-	 yudh 	-	 m.
  	-	  fighter
युध् 	-	 yudh 	-	 m.
  	-	  hero
युध् 	-	 yudh 	-	 m.
  	-	  warrior
योधति  { युध् } 	-	  yodhati  { yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  fight against
योधति  { युध् } 	-	  yodhati  { yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  battle
आयोधति  { आ- युध् } 	-	  Ayodhati  { A- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  fight against
आयोधति  { आ- युध् } 	-	  Ayodhati  { A- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  battle
योध्यते  { युध् } 	-	  yodhyate  { yudh } 	-	 verb 1,  4 + instr. 	-	  fight with
योध्यते  { युध् } 	-	  yodhyate  { yudh } 	-	 verb 1,  4 + loc. 	-	  fight for
युध्यते  { युध् } 	-	 yudhyate  { yudh } 	-	 verb 4 	-	  fight
युध्यते  { युध् } 	-	 yudhyate  { yudh } 	-	 verb 4 ,  1 	-	  struggle against
उद्योधति  { उद्- युध् } 	-	  udyodhati  { ud- yudh } 	-	 verb 1 	-	  bubble up  [ water ]
उद्योधति  { उद्- युध् } 	-	  udyodhati  { ud- yudh } 	-	 verb 1 	-	  surge up  [ hatred ]
अभियोधति  { अभि- युध् } 	-	  abhiyodhati  { abhi- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  fight against
अभियोधति  { अभि- युध् } 	-	  abhiyodhati  { abhi- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  battle
प्रतियोधति  { प्रति- युध् } 	-	  pratiyodhati  { prati- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  fight against
प्रतियोधति  { प्रति- युध् } 	-	  pratiyodhati  { prati- yudh } 	-	 verb 1,  4 	-	  battle
प्रतियुध्यते  { प्रति- युध् } 	-	  pratiyudhyate  { prati- yudh } 	-	 verb 	-	  fight
प्रतियुध्यते 	  { प्रति- युध् } 	-	  pratiyudhyate 	  { prati- yudh } 	-	 verb 4 	-	  fight against

युध् 	-	  yudh 	-	 f.
  	-	 combat
अनीक 	-	  anIka 	-	 m.
  	-	 combat
प्रतिघात 	-	  pratighAta 	-	 m.
  	-	 combat
आजि 	-	  Aji 	-	 m.
  	-	 combat
छुप 	-	  chupa 	-	 m.
  	-	 combat
प्रतिघ 	-	  pratigha 	-	 m.
  	-	 combat
सङ्ग्राम 	-	  saGgrAma 	-	 m.
  	-	 combat
संव्याध 	-	  saMvyAdha 	-	 m.
  	-	 combat
अभिमर 	-	  abhimara 	-	 m.
  	-	 combat
सङ्गर 	-	  saGgara 	-	 m.
  	-	 combat
सङ्घात 	-	  saGghAta 	-	 m.
  	-	 combat
युद्ध 	-	  yuddha 	-	 n.
  	-	 combat
आहरण 	-	  AharaNa 	-	 n.
  	-	 combat
आस्कन्दन 	-	  Askandana 	-	 n.
  	-	 combat
पौष 	-	  pauSa 	-	 n.
  	-	 combat
प्रहरण 	-	  praharaNa 	-	 n.
  	-	 combat
रण 	-	  raNa 	-	 n.
  	-	 combat
संयुध्यते  { संयुध् } 	-	  saMyudhyate  { saMyudh } 	-	 verb 	-	 combat
प्रयोधयति  { प्रयुध् } 	-	  prayodhayati  { prayudh } 	-	 verb caus. 	-	 combat
प्रयोद्धृ 	-	  prayoddhR 	-	 adj.
  	-	 combatant

Wilson

English

 युध्
f.
  (-युत् or -युट्) War,  battle.
E.
  युध to fight,  aff.
   क्विप्.

Apte

English

युध् [yudh],  4 Ā. (युध्यते,  युद्ध)

To fight,  struggle,  contend with,  wage war
 योत्स्यमानानवेक्षे$हं य एते$त्र समागताः Bg.*
  1.23
 Bk.*
  5.11.

To conquer or overcome in fight.Caus.   (योधयति-ते)

To cause to fight.

To oppose or encounter in fight with
 सा बाणवर्षिणं रामं योधयित्वा सुरद्विषाम् R.*
  12.5.

To vanquish,  conquer. -Desid. (युयुत्सते) To wish to fight. -With नि to wrestle,  box. -प्रति to encounter in fight,  oppose.

युध् [yudh],  f.
  War,  battle,  fight,  contest
 निघातयिष्यन् युधि यातुधानान् Bk.*
  2.21
 सदसि वाक्पटुता युधि विक्रमः Bh.*
  2.63
 Mb.
 *  5.23.2. m.
   A hero,  soldier.

Apte 1890

English

 युध् {c4c} A. (युध्यते,  युद्ध) 1 To fight,  struggle,  contend with,  wage war
 Bg. 1. 23
 Bk. 5. 101. 
2 To conquer or overcome in fight. 
Caus. (योधयति-ते) 1 To cause to fight. 
2 To oppose or encounter in fight with
 R. 12. 50. 
3 To vanquish,  conquer. 
Desid. (युयुत्सते) To wish to fight. 
WITH नि to wrestle,  box. 
प्रति to encounter in fight,  oppose. 

 युध् f. War,  battle,  fight,  contest
 निघातयिष्यन्युधि यातुधानान् Bk. 2. 21
 सदसि वाक्पटुता युधि विक्रमः Bh. 2. 63. 
m. A hero,  soldier. 

Monier Williams Cologne

English

 1. युध् cl.
  4. Ā. (Dhātup.   xxvi,  64) यु॑ध्यते (rarely P.
  °ति
 cl.
  1. P.
  योधति,  AV.
  
 Br.
 
 Impv.
  यो॑त्सि,  RV.
  
 pf.  युयो॑ध,  युयुधे॑,  RV.
   &c.
   &c.
  
 aor.
  Ved.
   योधि,  योधत्,  योधान॑
 अयोधीत्,  योधिषत्
 युत्स्महि
 ep.
   योत्सीस्
 Class.
  अयुद्ध
 fut. योद्धा,  MBh.
  
 योत्स्यति,  °ते,  Br.
  &c.
  
 inf.
   युधे॑ or युध॑ये,  RV.
  
 युधम्,  Br.
 
 योद्धुम्,  MBh.
  
 ind.
 p.
  -युद्ध्वी,  RV.
  
 -युध्य,  MBh.
  ), 
to fight,  wage war,  oppose or (rarely) overcome in battle
to fight with (instr.,  also with सह,  समम्) or for (loc.  ) or against (acc.  ),  RV.
   &c.
   &c.
  
 (यु॑ध्यति),  to go,  Naigh.
  ii,  14
to move,  fluctuate (as waves),  MaitrS.
  (cf.   Pat.
  on Pāṇ.
  iii,  1,  85) :
Pass.
  युध्यते,  to be fought (also impers.
 ),  Hit.
  (v.l.) :
Caus.
  योध॑यति (Pāṇ.  i,  3,  86
 mc.  also °ते
 aor.
  अयूयुधत्,  MBh.
  
 Pass.
  योध्यते,  ib.), 
to cause to fight,  lead to war,  engage in battle,  RV.
   &c.
   &c.
  
to oppose or overcome in war,  be a match for (acc.  ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
to defend,  MBh.
   iii,  639 :
Desid.
  यु॑युत्सति,  °ते (P.  in Class.
  only mc. ),  to be desirous or anxious to fight,  wish to fight with (instr.),  RV.
   &c.
   &c.
  :
Caus.
  of Desid.
  युयुत्सयति,  to make desirous of fighting,  Bhaṭṭ.
  :
Intens.
  योयुध्यते,  योयोद्धि (cf.   यवीयु॑ध्) Gr.
 

 युध् [cf.   Zd. yud
 Gk. ὑσ-μίνη.]

 2. युध् m.
  a fighter,  warrior,  hero,  MBh.
  
 Hariv.
 

 यु॑ध् f.
  war,  fight,  combat,  struggle,  contest,  RV.
  
 &c.
  

Monier Williams 1872

English

 युध् 1. युध्,  cl. 4. A. P. (in Post-Vedic
literature usually A. except where the metre
requires P.) युध्यते (-ति),  युयुधे (3rd pl. P.
युयुधुः),  योत्स्यते (योत्स्यति),  अयुद्ध (अयो-
धीत्),  योद्धुम् (Ved. Inf. युधये),  to fight, 
combat,  oppose in battle (with acc.)
 to overcome
in battle,  conquer,  vanquish (with acc.)
 to fight or
contend with (with inst. or inst. with सह,  e. g.
शत्रुभिः or शत्रुभिः सह युध्यते,  he fights
with enemies)
 to fight for or about (with loc., 
Ved.)
 to wage war,  fight,  engage in battle or war
(according to Naigh. II. 14) to go (P.): Pass. यु-
ध्यते,  to be fought: Caus. P. योधयति (rarely
A. -ते),  -यितुम्,  Aor. अयूयुधत्,  to cause to fight, 
make to fight with (with inst.)
 to order to fight
to make war upon,  attack,  fight against,  oppose
 to
overcome in battle,  vanquish,  conquer
 to defend:
Pass. of Caus. योध्यते,  to be made to fight,  &c.:
Desid. युयुत्सति,  -ते (in ep. often P. on account
of the metre),  to be desirous or anxious to fight
 to
wish to conquer
 to prepare to fight: Caus. of
Desid. युयुत्सयति,  to make desirous of fighting, 
make eager for battle: Intens. योयुध्यते,  योयोद्-
धि
 [cf. Zend yud: Gr. ὑσ-μλιην,  ὑσ-μίν: Hib.
iodhna,  ‘spears,  arms’ (= आ-युध)
 iodnach, 
‘valiant
’ iodhlan,  ‘a hero:’ (perhaps also) Angl.
Sax. gudh: (perhaps) Old Germ. gund,  ‘battle.’]

 2. युध्,  त्,  त्,  त्,  warring,  fighting
 a fighter,  war-
rior,  soldier,  hero,  champion
 (त्),  f. war,  fight, 
battle,  combat,  conflict,  struggle,  contest.
—युत्-
कार,  अस्,  ई,  अम्,  Ved. making war,  waging war, 
fighting,  contending.
—युद्-भू,  ऊस्,  f. battle-ground, 
a field of battle.
—युधा-जित्,  त्,  त्,  त् (युधा,  inst. c.), 
conquering or vanquishing by means of war
 (त्), 
m.,  N. of a son of Kroṣṭu by a woman called
Mādrī
 of a son of Kekaya (uncle of Bharata)
 of
a son of Vṛṣṇi
 of a king of Ujjayinī.
—युधा-
मन्यु,  उस्,  m. (युधा,  inst. c.),  N. of a warrior
on the side of the Pāṇḍavas.
—युधि-श्रेष्ठ,  अस्, 
आ,  अम्,  pre-eminent in battle.
—युधि-ष्ठिर,  अस्, 
m. (युधि,  loc. c. + स्थिर),  ‘firm or steady in
battle, ’ N. of the eldest of the five reputed sons
of Pāṇḍu,  (though nominally the son of Pāṇḍu,  he
was really the child of Pṛthā or Kuntī,  Pāṇḍu's wife, 
by the god Dharma or Yama,  whence he is often
called Dharma-putra or Dharma-rāja
 as the eldest
of the five Pāṇḍavas,  he ultimately succeeded Pāṇḍu
as king,  first reigning over Indra-prastha,  and after-
wards,  when the Kuru princes or sons of Dhṛta-
rāṣṭra were defeated,  at Hāstina-pura)
 N. of a son
of Kṛṣṇa
 of two kings of Kaśmīra
 of a potter
(in Pañca-tantra,  p. 217)
 of a preceptor
 (आस्),  m.
pl. the descendants of Yudhi-ṣṭhira,  son of Pāṇḍu.
—युधिष्ठिर-पुरोगम,  अस्,  आ,  अम्,  having
Yudhi-ṣṭhira as leader,  led on by Yudhi-ṣṭhira.

Macdonell

English

 युध् YUDH,  Ⅳ. Ā. (rarely P.) yúdhya,  🞄fight,  wage war,  with (in.  ± saha,  samam),  🞄for (lc.
 RV.)
 fight against,  attack,  (rarely) 🞄vanquish (ac.): pp. yuddha
 cs. yodháya,  🞄P. (Ā. metr.) cause to fight
 oppose in battle,  🞄be a match for
 defend
 des. yúyutsa,  P. 🞄(V.
 C. metr.) Ā. (C.) wish to fight,  with 🞄(in. ). abhi,  fight against,  vanquish (RV.)
 🞄gain by fighting (RV.)
 fight,  with (in. 
 P.). 🞄ā,  fight against,  oppose
 cs. id. pra‿ā,  fight 🞄with (in. ). ni,  fight,  with (saha,  sākam). 🞄pra,  begin to fight
 attack (ac.)
 fight: pp. 🞄fighting
 cs. cause the battle to begin
 fight 🞄against,  attack
 des. wish to fight,  with (in. ). 🞄saṃ-pra,  begin to fight,  fight: pp. fighting. 🞄prati,  fight against,  be a match for (ac.)
 🞄fight
 cs. fight against,  be a match for (ac.). 🞄sam,  fight together
 fight with (in.  ± sārdham)
 🞄oppose (ac.)
 cs. fight against. 🞄prati-sam,  resist an attack together.

 युध् yúdh,  m.
  fighter,  warrior
 f.
  fight,  battle.

Benfey

English

 1. युध् युध् (akin to 1. यु),  i. 4, 
Ātm.  (also Par.,  MBh. 1,  7119).
 1. To
fight,  to contend in battle,  Man.  7,  89
impersonal pass.,  Hit. iii. d. 88.
 2. To
oppose,  Johns. Sel. 55. 145. युद्ध,  n.
 
 1. The use of arms,  Man.  3,  162.
 2.
War,  battle,  Pañc. 87,  15.
 Comp.
 
अ-, 
n.
  1. absence of war,  Chr,  56,  14 (instr.
without war). 2. not fighting,  Hit. ii.
d. 160.
कूट-, 
 I. n.
  1. a fraudulent
manner of fighting. Ragh. 17,  69.
 II.
adj.
  fighting fraudulently,  Rām.  1,  22, 
7.
द्वन्द्व-,  n.
  single combat,  MBh.
7,  582. Comp.
  ptcple of the fut. pass.
अ-योध्य, 
 I. adj.
 ,  f.
  या,  not to be
warred against,  Rām.  6,  112,  47.
 II.
f.
  या,  the capital of Rāma,  the modern
Oude,  Rām.  1,  5,  1,  sqq. Desider. यु-
युत्स,  To desire to fight,  MBh. 4,  1252.
Caus.
 1. To cause to fight,  Man.  7,  193.
 2. To defend,  MBh. 3,  639.
 3. To
oppose,  MBh. 2,  2120
 to be a match
for,  Man.  7,  74
 Hit. iii. d. 50. -- With
the prep. आ आ,  To oppose,  MBh. 3, 
15645. Caus.
 1. The same,  3,  15054.
 2. To fight with,  Utt. Rāmac. 130,  5.
 -- With प्रा प्र-आ,  To fight,  Śiś. 18,  32.
 -- With नि नि,  नियुद्ध,  n.
  Fighting, 
particularly boxing,  MBh. 1,  5340. --
With प्र प्र,  प्रयुद्ध,  n.
  War,  battle.
Desider. To desire to fight,  MBh. 3, 
15646. -- With प्रति प्रति,  To oppose, 
MBh. 1,  7103. Caus. The same,  1,  7116.
 -- With सम् सम्। The same,  1,  3477
Caus. The same,  1,  7098. -- Cf.  ὑσμίνη,  ὑσμίν
(cf.  युध्म).

 2. युध् युध्, 
 I. f.
  War,  battle,  Pañc.
iii. d. 11.
 II. m.
  A warrior,  Johns. Sel.
57,  165.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

युध्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧ /ಕದನ /ಜಗಳ
निष्पत्तिः - > युध (सम्प्रहारे) - "क्विप्" (वा० ३-३-१०७)
प्रयोगाः - > "युधे परैः सह दृढबद्धकक्षया कलक्वणन्मधुपकुलोपगीतया"
उल्लेखाः - > माघ० १७-२४

L R Vaidya

English

 yuD {% vi. 4A (pres. युध्यते
 caus. योधयति
 desid. युयुत्सते) %} To fight,  to cotend with,  Bg.xi.34.With नि-,  to box.

 yuD {% f. %} War,  battle,  contest,  अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि Bg.i.4,  R.iii.21,  Bhartr.ii.63.

Bopp

Latin

 1. युध् 4. A. interdum P. (fut. aux. योत्स्ये,  praet. mtf. अयु-
त्सि) pugnare. BH. 11. 34.: युध्यस्व
 DEV. 2. 42.:
अयुतानां शतैः षद्भिर्…युयुधे रणे
 43.: युद्धे तस्मिन्
अयुध्यत
 MAH. 1. 177.: न योत्स्ये
 3. 15172.: योत्स्यन्ति
…शत्रुभिस् तव. Cum acc. impugnare. MAH. 3. 15175.:
योत्स्यते केशवार्जुनौ. Pass. impers. HIT. 96. 13.: यु-
ध्यते भुवि मानवैः. Caus. योधयामि
1) pugnare ju-
beo. MAN. 7. 193.: दीर्घाल् लघूंश्चै ऽव नरान् अग्रानी-
केषु योधयेत्.
2) impugno,  c. acc. MAH. 1. 3190.: यो-
धयाञ्चक्रिरे सुरान्
 2. 2120.: मा यूयुधो भारत पाण्ड-
वेयान्. Desid. युयुत्से pugnare volo. MAH. 4. 1252.:
किमर्थन् न युयुत्ससे. (Hib. iodhna «spears,  arms»,  v.
आयुध
 iodnach «valiant,  warlike,  martial»
 iodhlan «a
hero»
 gr. ὑσ-μίνη,  ὑσ-μίν e ὑϑ- sicut e. c. πέπεισ-μαι
e πέπειϑ-μαι. Huc etiam trahi possent anglo-
sax. gudh f.,  island. vet. gudh-r,  gunn-r m.,  germ. vet.
gund f. pugna,  nisi pertinent ad हन्.)
c. आ P. c. acc. impugnare alqm. DR. 5. 7.: क्रुद्धम् आयो-
त्स्यसि जिष्णुम्. -- Caus. id. MAH. 3. 15054.: आयो-
धितास्तु गन्धर्वाः सुचिरं सोदरैर् मम.
c. प्र Desid. pugnare velle. DR. 5. 8.: यः पाण्डवाभ्याम्
…प्रयुयुत्ससे त्वम्.
c. प्रति P. A. c. acc. impugnare alqm. BH. 2. 4. MAH. 1.
1703. -- Caus. id. MAH. 1. 7116.: को दुर्योधनं शक्तः
प्रतियोधयितुम्.
c. सम् A. c. acc. impugnare. MAH. 1. 5177. -- Caus. id.
MAH. 1. 7098.

 2. युध् f. (r. युध्) pugna. IN. 1. 35. (V. r. युध्.)

Lanman

English

 √yudh (yúdhyate
 yuyudhé
 áyuddha
yotsyáte
 yuddhá
 yóddhum
 -yúdhya).
fight. [cf. ὑσμίνη,  *ὑθ-μῑνη,  ‘battle.’]
+ ā,  fight against.

 yúdh,  f. fight. [√yudh.]

Kridanta Forms

Sanskrit

युध् (यु॒धँ॒ सम्प्रहारे - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् =  योधनम्
अनीयर् =  योधनीयः - योधनीया
ण्वुल् =  योधकः - योधिका
तुमुँन् =  योद्धुम्
तव्य =  योद्धव्यः - योद्धव्या
तृच् =  योद्धा - योद्ध्री
क्त्वा =  युद्ध्वा
ल्यप् =  प्रयुध्य
क्तवतुँ =  युद्धवान् - युद्धवती
क्त =  युद्धः - युद्धा
शानच् =  युध्यमानः - युध्यमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  युध्
मूलधातुः:
   युध
धात्वर्थः:
  सम्प्रहारे
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  युद्ध्यते

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. युध् Akt. schlagen (von Wellen),  Maitr. S. 4,  4,  1 (50,  3). Vgl. Pat. zu P. 3,  1,  85. — Mit °अधि,  scharf bekämpfen,  H XLIII,  284. — + व्या,  S I,  32,  3 व्यायोधित ° = विविधं युद्धं कारित.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  युध्
verb
 
शस्त्रप्रयोगेण शत्रोः अभिभवनानुकूलव्यापारः।
 "राज्ञी लक्ष्मीः आङ्लैः सह शौर्यपूर्वकं युयुधे।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः ।
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
-wordlist-
 
प्राण (पुं),  स्थामन् (क्ली),  तरस् (क्ली),  पराक्रम (पुं),  बल (पुंक्ली),  द्युम्न (क्ली),  शौर्य (क्ली),  ओजस् (क्ली),  शुष्म (क्ली),  शुष्मन् (क्ली),  शक्ति (स्त्री),  ऊर्ज (पुंस्त्री),  सहस् (क्ली),  युद्ध (क्ली),  सङ्ख्य (पुंक्ली),  कलि (पुं),  सङ्ग्राम (पुं),  आहव (पुं),  सम्प्रहार (पुं),  समर (पुंक्ली),  जन्य (पुंक्ली),  युध् (स्त्री),  आयोधन (क्ली),  संस्फोट (पुं),  कलह (पुं),  मृध (क्ली),  प्रहरण (क्ली),  संयत् (क्ली),  रण (पुंक्ली),  विग्रह (पुं),  द्वन्द्व (क्ली),  समाघात (पुं),  समाह्वय (पुं),  अभिसम्पात (पुं),  सम्मर्द (पुं),  समिध् (स्त्री),  प्रघात (पुं),  आस्कन्दन (क्ली),  आजि (स्त्री),  प्रधन (पुं),  अनीक (पुंक्ली),  अभ्यागम (पुं),  प्रविदारण (पुं),  समुदाय (पुं),  समुदय (पुं),  राटि (स्त्री),  समिति (स्त्री),  सङ्गर (पुं),  अभ्यामर्द (पुं),  सम्पराय (पुंक्ली),  समीक (क्ली),  साम्परायिक (क्ली),  आक्रन्द (पुं),  संयुग (पुंक्ली),  नियुद्ध (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सङ्ग्राम
सङ्ग्राम,  समिति,  समित्,  समर,  संख्य,  समीक,  रण,  युद्ध,  युध्,  प्रधन,  मृध,  समुदय,  संयत्,  कलि,  संयुग,  द्वन्द्व,  आयोधन,  सम्प्रहार,  कलह,  आक्रन्द,  आहव,  अभ्यागम,  संस्फोट,  प्रविदारण,  प्रहरण,  अनीक,  आजि,  सङ्गर,  सम्पराय,  समाघात,  प्रघात,  समाह्वय,  जन्य,  अभिसम्पात,  सम्मर्द,  विग्रह
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं, 
युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम् ।
द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः, 
संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ॥ ४५३ ॥
सम्परायः समाघातः प्रघातश्च समाह्वयः ।
जन्यं स्यादभिसम्पातः सम्मर्दो विग्रहस्तथा ॥ ४५४ ॥
verse 2.1.1.453
page 0052

Tamil

யுத்4 : சண்டையிட,  போர் புரிய,  வாக்குவாதம் செய்ய.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 युध्(धा) स्त्री युध--सम्प० क्विप् वा टाप् । १ युद्धे योधने२ संग्रामे च अमरः ।

Capeller

German

 1. युध्,  यु॑ध्यते,  °ति,  योधति kämpfen, 
streiten mit (Instr. mit u. ohne) सह o.
समम्),  für o. um (Loc.),  bekämpfen, 
nesiegen.  p. p. युद्ध॑ bekämpft,  s. auch
bes. Caus. यीधयति,  °ते kämpfe
lessen.  Desid. य॑युत्सति,  °ते kämpfen
mit (Instr.). आ bekämpfen.  प्र angreifen, 
kämpfen.  प्रति bekämpfen,  besiegen. 
सम् (zusammen) kämpfen, 
kämpfen mit (Instr.),  bekämpfen. 

 यु॑ध् ^2. m.
  Kämpfer
 f.
  Kampf,  Schlacht.

Grassman

German

 √yudh (Cu. 〔608〕
 wol aus 2. yu „abwehren,  Feinde abwehren“ erweitert),  1〉 kämpfen
 2〉 mit jemandem [I.] kämpfen
 3〉 um etwas [L.] kämpfen
 4〉 jemand [A.] bekämpfen
 5〉 jemand [A.] besiegen.
Caus. in Kampf verwickeln,  kämpfen lassen [A.].
Desid. 1〉 bekämpfen wollen [A.]
 2〉 sich zur Wehr setzen wollen.
Mit abhí 1〉 jemand [A.] bekämpfen,  besiegen
 2〉 etwas [A.] erkämpfen.
ā́ bekämpfen siehe ā́yudha.
prá vorkämpfen vgl. prayúdh.
sám Caus. 1〉 mit einander in Kampf verwickeln [A.].
Stamm I. yúdhya:
-ās [2. s. Co.] abhi 1〉 vṛ́tas {614, 4}.
-ata [2. pl. Iv.] 1〉 od. 3〉 ājaú {705, 14}.
-ante 1〉 od. 3〉 pradháneṣu {980, 3}.
-ai [1. s. Iv.] 2〉 tvena {314, 2}.
yudhya:
-a abhí 1〉 śúṣṇam,  kúyavam {472, 3}. — 2〉 rāyás bhāgám {91, 23}.
-ante 1〉 hṛtsú pītā́sas {622, 12}.
Impf. áyudhya (tonlos {834, 8}):
-as 5〉 devā́n víśvān {326, 5}.
-at abhí 1〉 (triśīrṣā́ṇam) {834, 8}.
Perf. yuyudh,  stark yuyódh:
-ódha [3. s.] 5〉 ná tvā yodhás {466, 5}.
-udhus 5〉 sudā́sam {599, 7}
 tvā {326, 3}. — prá prayúdhas {413, 5}.
-udhā́te [3. du. me.] 1〉 índras ca áhis ca {32, 13}.
Aor. yudh,  yódh:
-ótsi 1〉 jeṣi 〰 ca {132, 4}.
-odhat abhí 1〉 paṇī́n {480, 2}.
-ódhi (für -óddhi) 1〉 {357, 9} áva spṛdhi pitáram 〰 vidvā́n.
Aor. áyodhis (2. 3. s. áyodhī):
-īt abhí 1〉 sahásram {334, 8}.
yodhis (yodhī):
-īs abhí 2〉 mádhu {946, 3}.
-iṣṭam [2. du.] abhí 2〉 gā́s {501, 2}.
-iṣat 1〉 giraú ápsas ná {665, 5}.
Stamm des Caus. yodháya:
-ās [Co.] mahatás mányamānān {614, 4}.
-a jánān {280, 2} (Gegensatz kṣayáya).
Impf. des Caus. áyodhaya (tonlos {33, 7}):
-as rudatás jákṣatas ca {33, 7}. — sam vṛtrám táva ca‿aśánīm {80, 13}.
Stamm des Intens. yavīyudh (s. yavīyúdh).
Stamm des Desid. yúyutsa (s. Part.).
Impf. des Desid. áyuyutsa:
-an 1〉 anavadyásya sénām {33, 6}.
Part. yúdhyat [von Stamm I.]:
-an 1〉 índras {63, 7}
 śū́ras {782, 10}. — 3〉 góṣu [Page1121] {467, 2} urvárāsu {387, 4}.
-antam 1〉 vṛṣabhám dáśadyum {33, 14}
 {467, 4}.
-ate 1〉 kútsāya {326, 4}.
-atas [G.] 1〉 asya (índrasya) {52, 5}. _{52, 14}
 śū́rasya {289, 8}
 tritásya {627, 24}.
-antas 1〉 {667, 8} (vármasu). — 3〉 nemádhitā {474, 4}.
yúdhyamāna:
-ās 1〉 {203, 9}
 {321, 8} (Gegensatz kṣiyántas)
 {851, 9}.
Part. Aor. yodhāná:
-ás abhí 2〉 útsam {121, 8}.
Part. des Desid. yúyutsat:
-an 1〉 vṛṣabhám {874, 10}.
-antam 2〉 {386, 5}.
Part. II. yuddhá (n. Kampf),  vgl. áyuddha:
-ā́ni {880, 2} yā́ni 〰 āhús.
Part. III. yódhṛ (mit as):
-ā abhí 1〉 〰 ‿asi víśvā jātā́ {697, 4}.
Part. IV. yódhia (vgl. yudhénia):
-ā 4〉 támāṃsi {721, 7}.
Infin. yudhí:
-áye 1〉 {853, 2}
 {864, 3}
 {910, 4}
 {939, 3}. — 4〉 bhū́yasas cid {384, 4}
 dásyum {384, 9}
 índram {874, 6}.
Verbale yúdh als Inf. (siehe das folgende):
-udhé {61, 13} 〰 yád iṣṇānás ā́yudhāni,  wo aber vielleicht yudháye zu lesen ist. Enthalten ist das Verbale in pra-yúdh u. s. w.

 yúdh,  f.,  Kampf [von yudh].
-údham {53, 7} yudhā́ 〰 úpa eṣi.
-udhā́ {53, 7}
 {59, 5}
 {166, 1}
 {213, 2}
 {268, 7}
 {313, 10}
 {379, 6}
 {406, 6}
 {534, 7}
 {537, 6}
 {608, 4}
 {614, 3}
 {636, 10}
 {641, 13}
 {665, 3}
 {875, 9}
 {881, 8}
 {886, 3}
 {929, 4}.
-udhí {8, 3}
 {215, 9}
 {487, 11}
 {665, 21}.
-udhás [Ab. s.] ṛté 〰 {647, 17}.
-údhas [A. p.] {929, 2} jayata,  sahadhvam
 {929, 3} sáṃsraṣṭhā.
-utsú {140, 10}
 {208, 2}
 {801, 3}
 {929, 7},  neben pṛ́tanāsu {91, 21}
 {598, 4}.

 yúdh:
-udhā́ {174, 4}(?).

Burnouf

French

 *युध् युध् युध्ये 4
 qqf.  युध्यामि 4
 p.
युयुधे
 f1. योद्धाहे
 f2. योत्स्ये
 etc.
Combattre.
		 Lutter contre,  avec le l. ou avec सह et l'i.
Attaquer,  assaillir,  ac.
		 Vaincre au combat,  ac.
		 Qqf.  aller.
Qqf.  au ps. युधय्ते on combat.
		 Irl. iodhna [vaillant].

 युध् युध् m.
  guerrier. -- F. guerre,  combat.
युधान m.
  guerrier.
युधिष्ठिर m.
  (स्था) np. de l'aîné des fils de
Pāṇḍu [fils mystique de Dharmarāja].
युध्म m.
  (sfx. म) guerre,  bataille.
		 Guerrier, 
combattant.
		 Arc,  flêche.
		 Gr.
ὑσμίνη.

Stchoupak

French

 १ युध्-
 {%yudhyate -ti 
 yuyodha yuyudhe 
 yotsīs ayuddha 
 yotsyati -te 
 %}
युध्यते युयुत्सति -ते योधयति -ते (योध्यते) 
 युद्धयोद्धुम्
°युध्य -- lutter,  combattre,  faire la guerre (avec,  instr. acc. 
 pour,  loc.) 
caus. pousser à la guerre 
 combattre,  vaincre 
 défendre 
 être de taille
à (acc.) 
 a. v. combattu,  battu,  défait 
 nt. lutte,  guerre 
युद्धमयई- a. relatif à le guerre 
 युद्धक- nt. lire
रुद्धक-।
युद्ध-काण्ड- nt. titre du 6{^me^} livre du Rām. 
°कारित्व- nt. fait d'entrer en lutte.
°काल- m.
  temps de guerre.
°क्ष्मा- f.
  lieu de combat.
°गान्धर्व- nt. musique de guerre.
°जित्- a. victorieux dans le combat.
°द्यूत- nt. hasards de la guerre.
धर्म- m.
  lois de la guerre.
°भू- f.
  champ de bataille 
 °भूमि- °मेदिनी- id.
°मार्ग- m.
  mode de combat.
°योग्यता- f.
  aptitude à combattre.
°योजक- ag. qui s'apprête à la guerre.
°रङ्ग- m.
  champ de bataille.
°विशारद- a. habile au combat.
°शालिन्- a. vaillant.
°सार- a. belliqueux.
युद्धाचार्य- m.
  précepteur pour la lutte.
युद्धाध्वन्- a. qui va au combat.
युद्धावहारिक- nt. butin de guerre.
युद्धोद्यम- m.
  préparation à la guerre 
 °योग- id.
युद्धोन्मत्त- m.
  n.
  d'un Rākṣasa.
युद्धु-काम- a. qui aspire à combattre.

 २ युध्-
 ag. guerrier 
 f.
  combat,  guerre.
युधा-जित्- ag. qui conquiert par la guerre 
 m.
  n.
  de divers
personnages dont un roi des Kekaya,  oncle de Bharata (= Kuśadhvaja).
°मन्यु- m.
  n.
  d'un Pāñcāla.
युधि-ष्ठिर- m.
  prince des Pāṇḍava,  fils aîné de Pāṇḍu et de
Kuntī 
 n.
  d'un potier.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.