युग्म (yugma)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 युग्म n.
  (-ग्मं)
	 1. A pair,  a couple,  a brace.
	 2. A twin. 
	 3. Mixing,  unit-
ing.
	 4. A couple of verses.
	 5. The sign Gemini of the Zodiac.
	 f.
 
(-ग्मा) Even. 
 E.
  युज् to join,  Unādi aff.
   मक्,  the final changed to ग.

Capeller Eng

English

 युग्म a.
  paired,  even
 n.
  pair,  double Śloka. 

Yates

English

 युग्म (ग्मं) 1.
n.
  A pair
 uniting,  mix-
ing
 a couple of verses.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

युग्म 	-	 yugma 	-	 adj.
  	-	 even
अपि 	-	 api 	-	 indecl.
  	-	 even  [ to express emphasis ]
घटना 	-	 ghaTanA 	-	 f.
  	-	 event
निर्णेता 	-	 nirNetA 	-	 m.
  	-	 judge  [ in a competition,  sporting event,  etc ]
सायङ्काल 	-	 sAyaGkAla 	-	 m.
  	-	 evening
साय 	-	 sAya 	-	 n.
  	-	 evening
तथापि 	-	 tathApi 	-	 expr. 	-	 eventhen
यद्यपि 	-	 yadyapi 	-	 indecl.
  	-	 eventhough
घटनाप्रयुक्त 	-	 ghaTanAprayukta 	-	 adj.
  	-	 event-driven  [ computer ]
घटनाप्रेरित 	-	 ghaTanAprerita 	-	 adj.
  	-	 event-driven  [ computer ]
गतसायम् 	-	 gatasAyam 	-	 phrase 	-	 lastevening
नमस्कारः 	-	 namaskAraH 	-	 expr. 	-	 Goodevening.
प्रतिसायम् 	-	 pratisAyam 	-	 indecl.
  	-	 everyevening
घटनापरामर्शी 	-	 ghaTanAparAmarzI 	-	 m.
  	-	 eventhandler  [ computer ]
घटनापरामर्शक 	-	 ghaTanAparAmarzaka 	-	 n.
  	-	 eventhandler  [ computer ]
सायङ्काले 	-	 sAyaGkAle 	-	 ind.
  	-	 intheevening
सन्ध्यासमये 	-	 sandhyAsamaye 	-	 ind.
  	-	 intheevening
आसायम् 	-	 AsAyam 	-	 indecl.
  	-	 tilltheevening
ह्यः सायम् 	-	 hyaHsAyam 	-	 phrase 	-	 yesterdayevening
अहम् सायङ्काले अटामि 	-	 ahamsAyaGkAleaTAmi 	-	 sent.
  	-	 Iwalkintheevening.

युग्म 	-	 yugma 	-	 adj.
  	-	 even
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	 pair
युग्म 	-	 yugma 	-	 adj.
  	-	  bivalent  [ Biol.: double ]
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  junction
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  brace
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  sign of the zodiac Gemini
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  confluence
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  twins
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  couple
युग्म 	-	 yugma 	-	 n.
  	-	  double zloka

Wilson

English

 युग्म
n.
  (-ग्मं)
1 A pair,  a couple,  a brace.
2 Mixing,  uniting.
3 A couple of verses.
E.
  युज to join,  Uṇādi aff.
   मक्,  and the final changed.

Apte

English

युग्म [yugma],  a.
  Even
 युग्मासु पुत्रा जायन्ते स्त्रियो$युग्मासु रात्रिषु । तस्माद् युग्मासु पुत्रार्थी संविशेदार्तवे स्त्रियम् Ms.*
  3.48
 Y.*
  1.79.

ग्मम् A pair,  couple
 see अयुग्म.

Junction,  union. 

Confluence (of rivers).

Twins.

A couple of stanzas forming one grammatical sentence
 द्वाभ्यां युग्म- मिति प्रोक्तम्.

The sign Gemini of the zodiac
 युग्मान्ते सूर्यमाहत्य महोल्केव दिवश्च्युता Mb.
 *  1.6.14.

Mixing,  uniting. Comp.
   -चारिन् a.
  going about in pairs. -जa.  twin,  twin-born.  -पत्रः mountain ebony. -विपुला a kind of metre. -शुक्रम् two white spots in the eye.

Apte 1890

English

 युग्म a. Even
 युग्मासु पुत्रा जायंते स्त्रियोऽयुग्म सु रात्रिषु । तस्माद्युग्मासु पुत्रार्थी संविशेदार्तवे स्त्रियं Ms. 3. 48
 Y. 1. 79. 
ग्मं 1 A pair,  couple
 see अयुग्म. 
2 Junction,  union. 
3 Confluence (of rivers). 
4 Twins. 
5 A couple of stanzas forming one grammatical sentence: द्वाभ्यां युग्ममिति प्रोक्तं 
6 The sign Gemini of the zodiac. 
7 Mixing,  uniting. 
Comp. 
ज a. twin,  twin-born. 
पत्रः mountain ebony. 

Monier Williams Cologne

English

 युग्म mf(आ)n.  even (as opp.  to ‘odd’),  GṛŚrS.
  
 Mn.
   &c.
  

 युग्म n.
  a pair,  couple,  brace,  ŚāṅkhGṛ.
 
 Yājñ.
 
 R.
  &c.
  

 twins,  Suśr.
 

 (in astron.
  ) the sign of the zodiac Gemini

 a double Śloka (cf.   युग),  Rājat.
 

 junction,  confluence (of two streams),  R.
 

 often w.r. for युग्य.

Monier Williams 1872

English

 युग्म,  अस्,  आ,  अम्,  even [cf. अ-य्°]
 (अम्),  n. a
pair,  couple,  brace
 twins
 the sign of the zodiac
Gemini
 a couple of Ślokas or two verses so con-
nected that the sense is only completed by the two
together
 junction,  union,  mixing,  uniting
 conflu-
ence (of two streams).
—युग्म-ज,  औ,  m. du.
twins.
—युग्म-पत्त्र,  अस्,  m. mountain ebony, 
Bauhinia Variegata (= युग-पत्त्र).
—युग्म-
पत्त्रिका,  f. Dalbergia Sissoo (= युग-पत्त्रिका)।
—युग्म-पर्ण,  अस्,  m. Bauhinia Variegata
 Al-
stonia Scholaris.
—युग्म-फला,  f.,  N. of various
plants (= इन्द्र-चिर्बिटी,  वृश्चिकाली,  गन्धिका)।
—युग्म-फलोत्तम (°ल-उत्°),  अस्,  m. Asclepias
Rosea.
—युग्म-विपुला,  f. a species of metre.

Macdonell

English

 युग्म yug-ma,  a.
  even (not odd)
 n.
  pair,  🞄couple
 twins
 Gemini (sign of the zodiac)
 🞄double stanza (forming one sentence)
 confluence
 🞄often incorr. for yugya: -ka,  a.
  id.
 🞄n.  pair,  couple
 double stanza
 -cārin,  a.
  🞄going about in pairs
 -janman,  m.
  du. twins
 🞄-apatyā,  a.
  f.
  having twin offspring,  being 🞄the mother of twins.

Benfey

English

 युग्म युग्म,  i. e. युज् + म, 
 I. adj.
 , 
f.
  मा,  Even,  Man.  3,  48.
 II. n.
 
 1. A
pair,  a couple,  Utt. Rāmac. 36,  4
(-चारिन्,  du. Two going together).
 2.
Mixing.
 3. Man.  8,  293,  read युग्यम्।
 --
 Comp.
 
अ-,  adj.
 ,  f.
  मा,  odd,  Man.  3,  48.
वस्त्र-,  n.
  two garments.

Apte Hindi

Hindi

युग्म
वि* - -
सम

युग्मम्
नपुं*
   - "युज् + मक्,  कुत्वम्"
"जोड़ी,  दम्पती,  "

युग्मम्
नपुं*
   - -
"संगम,  मिलाप "

युग्मम्
नपुं*
   - -
(नदियों का) संगम

युग्मम्
नपुं*
   - -
जुड़वां

युग्मम्
नपुं*
   - -
श्लोकार्ध (जिन दो से मिलकर पूरा एक वाक्य बने)

युग्मम्
नपुं*
   - -
मिथुन राशि

युग्म
वि* - युज्+मक्
"सम, दो से भाग होने वाली संख्या"

युग्मम्
नपुं*
   - युज्+मक्
जोड़ा

युग्मम्
नपुं*
   - युज्+मक्
"संघ, जंकशन"

युग्मम्
नपुं*
   - युज्+मक्
संगम

युग्मम्
नपुं*
   - युज्+मक्
युगल

युग्मम्
नपुं*
   - युज्+मक्
मिथुन राशि

Shabdartha Kaustubha

Kannada

युग्म
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜೊತೆ /ಎರಡು /ಒಂದು ಜೋಡಿ
निष्पत्तिः - > युजिर् (योगे) - "मक्" (उ० १-१४३)
व्युत्पत्तिः - > युज्यते
प्रयोगाः - > "तत्र युग्मचारिणोः क्रौञ्चयौरेकं व्याधेन वध्यमानं ददर्श"
उल्लेखाः - > उ० रा० २
युग्म
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಿಥುನ ರಾಶಿ
युग्म
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಯವಾಗುವಂತೆ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಚನೆ
विस्तारः - > "द्वाभ्यां युग्ममिति प्रोक्तं त्रिभिः श्लोकैर्विशेषकम् । कालापकं चतुर्भिः स्यात्तदूर्ध्वं कुलकं मतम् ॥"
युग्म
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮವಾದ /ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯ
प्रयोगाः - > "युग्मासु पुत्रा जयन्ते स्त्रियोऽयुग्मासु रात्रिषु"
उल्लेखाः - > मनु० ३-४८

L R Vaidya

English

 yugma {% (I) a. (f. ग्मा) %} Even,  षोडशर्तुनिशाः स्त्रीणां तस्मिन्युग्मासु संविशेत् Yaj.i.79.

 yugma {% (II) n. %} 1. A pair,  a couple
a couple of verses forming one sentence,  (द्वाभ्यां युग्ममिति प्रोक्तं त्रिभिः श्लोकैर्विशेषकम् । कलापकं चतुर्भिः स्यात्तदूर्ध्वं कुलकं स्मृतम् Mall. on Kir.iii.1)
twin
junction,  union
the sign Gemini of the zodiac.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

२,  अंस,  अक्षि,  अन्तक,  अम्बक,  अयन,  अश्वि,  अश्विनी,  ईक्षण,  ओष्ठ,  कर,  कर्ण,  कुच,  कुटुम्ब,  गरुत्,  गुल्फ,  चक्षु,  जङ्घा,  जानु,  दस्र,  दृश् ,  दृष्टि,  दोः,  द्वन्द्व,  द्वय,  द्वि,  ध्रुव,  नय,  नयन,  नासत्य,  नेत्र,  पक्ष,  पाणि,  बाहु,  भुज,  भुजा,  यम,  यमल,  युग,  युगल,  युग्म,  रविचन्द्रौ,  रविपुत्र,  लोचन,  श्रोत्र,  स्तन,  हस्त

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

वाह
पु
वाह,  युग्म,  घन,  वाहन,  मानविशेष,  बाहु
वाहो युग्मं घनो वाहो वाहो वाहनमित्यपि ।
वाहो मानविशेषः स्याद् वाहो बाहुरिति स्मृतः ॥ १२ ॥
verse 1.1.1.12
page 0001

Indian Epigraphical Glossary

English

 yugma (IE 7-1-2),  ‘two’.

Lanman

English

 yugmá,  a. paired,  even
 as n. pair, 
couple. [√yuj,  1166,  216. 5: for mg,  cf.
couple,  Lat. cōpula,  *co-ap-ula,  √ap + co-, 
‘fit’ or join together.’]

Abhyankara Grammar

English

युग्म  (I) lit,  pair
 the word is used for the second and fourth consonants ख्,  घ्,  छ्,  झ् etc. of the five classes which,  in a way are combinations of two consonants
 cf. युग्माः सोष्माण: R. T. 16
 cf also युग्मौ सोष्माणौ where the word सोष्मन् is explained as उष्म। वायुस्तेन सह वर्तन्त इति सोष्माण: | खघ छझ टढ थध फभ: cf.also युग्मयोद्वितीयचतुर्थयोः
 (2) even,  as opposed to odd,  referring to the vowels ओ and औ which are even in the enumeration ए ओ ऐ अौ. The consonants called युग्म viz. ख,  घ and others which are defined as युग्म are also the even consonants in their classes.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
राजिर्लेखा ततिर्वीथी मालाल्यावलिपङ्क्तयः ।
धोरणीश्रेण्युभौ तु द्वौ युगलं द्वितयं द्वयम् ॥ १४२३ ॥
युगं द्वैतं यमं द्वन्द्वं युग्मं यमलयामले ।
-wordlist-
 
राजि (स्त्री),  लेखा (स्त्री),  तति (स्त्री),  वीथी (स्त्री),  माला (स्त्री),  आलि (स्त्री),  आवलि (स्त्री),  पङ्क्ति (स्त्री),  धोरणी (स्त्री),  श्रेणी (पुंस्त्री),  उभौ (पुंद्वि),  द्वौ (पुंद्वि),  युगल (क्ली),  द्वितय (क्ली),  द्वय (क्ली),  युग (क्ली),  द्वैत (क्ली),  यम (क्ली),  द्वन्द्व (क्ली),  युग्म (क्ली),  यमल (क्ली),  यामल (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

युग्म
युग्म,  युग,  युगल,  द्वन्द्व,  द्वितय,  यम,  यमल
युग्मं युगं च युगलं द्वन्द्वं द्वितयं यमं यमलम् ।
verse 4.1.1.700
page 0081

नाममाला

Sanskrit

द्वय,  द्वितय,  उभय,  यमल,  युगल,  युग,  युग्म,  द्वन्द्व,  यम,  द्वैत
द्वयं द्वितयमुभयं यमलं युगलं युगम् ।
युग्मं द्वन्द्वं यमं द्वैतं पादयोः पातु जैनयोः ॥ २ ॥
verse 0.1.1.2
page 0002

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  युग्मम्
Root:  युग्म
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ even
⇒ pair
⇒ brace
⇒ twins
⇒ couple
⇒ junction
⇒ confluence
⇒ double zloka
⇒ bivalent [Biol.:  double]
⇒ sign of the zodiac Gemini
Shloka(s): 
2|5|38|2 ► स्त्रीपुंसौ मिथुनं द्वन्द्वं युग्मं तु युगुलं युगम्॥ (सिंहादिवर्गः)
3|3|213|1 ► शिवा गौरीफेरवयोर्द्वन्द्वं कलहयुग्मयोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|5|38|2 ⇢ युग्मम् (युग्म) (नपुं) ⇒ even, pair, brace, twins, couple, junction, confluence, double zloka, bivalent [Biol.:  double], sign of the zodiac Gemini
➠ 2|5|38|2 ⇢ युगलम् (युगल) (नपुं) ⇒ pair, brace, couple, double prayer, double [tennis]
➠ 2|5|38|2 ⇢ युगम् (युग) (नपुं) ⇒ eon, aeon, team, pair, yoke, brace, couple, lustrum, generation, race of men, age of the world, long mundane period of years, symbolical name for the number four, symbolical name for the number twelve, period or astronomical cycle of 5 years
➠ 3|3|213|1 ⇢ द्वन्द्वम् (द्वन्द्व) (नपुं) ⇒ pair, fight, couple, strife, quarrel, dilemma, fortress, stronghold, male and female, pair of opposites, contest [between two entities]
Related word(s): 
जातिः ➡ चलसजीवः
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्त्रीपुरुषयुग्मम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 युग्मं,  क्ली,
   (युज्यते इति । युज् + “युजिरुचि-तिजां कुश्च ।” उणा० १ । १४५ । इति मक् ।)द्वयम् । योडा इति भाषा । तत्पर्य्यायः । द्बन्द्वम् २युगलम् ३ युगम् ४ । इत्यमरः । २ । ५ । ३८ ॥
(यथा,  रामायणे । २ । ९१ । ७६ ।“पादुकोपानहाञ्चैव युगान्यत्र सहस्रशः ॥
”)द्बितीयचतुर्थषष्ठाष्टमदशमद्वादशराशयः । यथा“क्रूरोऽथ सौम्यः पुरुषोऽङ्गना चओजोऽथ युग्मं विषमः समश्च ।चरस्थिरद्ब्यात्मकनामधेयामेषादयोऽमी क्रमशः प्रदिष्टाः ॥
”इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
(द्बितीया ।) मेलनम् । यथा,  --“युग्माग्निकृतभूतानि षण्मून्योर्व्वसुरन्ध्रयोः ।रुद्रेण द्बादशी युक्ता चतुर्दश्याथ पूर्णिमा ॥
प्रतिपदाप्यमावास्या तिथ्योर्युग्मं महाफलम् ।एतद्ब्यस्तं महाघोरं हन्ति पुण्यं पुराकृतम् ॥
द्बितीयातृतीययोश्चतुर्थीपञ्चम्योः षष्ठीसप्तम्यो-रष्टमीनवम्योरेकादशीद्बादश्योः चतुर्द्दशीपौर्ण-मास्योः प्रतिपदमावास्ययोर्युग्मं मेलनम् । तत्त-त्तिथिमात्रनिमित्तके कर्म्मणि महाफलम् ।एतत् प्रयोजनन्तु तिथिविशेषविहिते कर्म्मणितिथिखण्डविशेषनियमनम् । स्वतिथ्या कर्म्मानि-र्व्वाहे सहायभावेनान्यतिथ्यनुप्रवेशादुपवासा-द्याचरणञ्च ।” इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
 (द्बय-विशिष्टे,  त्रि । यथा,  मनुः । ३ । ४८ ।“युग्मासु पुत्त्रा जायन्ते स्त्रियोऽयुग्मासु रात्रिषु ।तस्मात् युग्मासु पुत्त्रार्थीसंविशेदार्त्तवे स्त्रियम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 युग्म न०
  युज--भक् पृषो० जस्य ग । १ द्वित्वसंख्यान्विते(जोडा) युगले । “युम्बाग्निकृतभूतानि षण्मुन्योर्वसु-रन्ध्रयोः । रुद्रेण द्वादशी युक्ता चतुर्दश्याध पूर्णिमा ।प्रतिपदाप्यमावस्या तिव्योर्युग्मं महाफलम्” इत्युक्ते२ तिथिविशेषयोगे ३ समराशिषु च ४ मिथुनराशौ च ज्यो०

Capeller

German

 युग्म u.
°क paar (= geradzahlig)
 n.
  Paar, 
Doppelstrophe.

Burnouf

French

 युग्म युग्म n.
  (युज्
 sfx. म) jonction
 lien. 
Couple,  paire.
		 Couplet,  distique.
		 Gr.
ζεῦγμα.
युग्मक n.
  couple,  paire.
युग्मपत्र m.
  bauhinia,  bot.
युग्मपत्रिका f.
  dalbergia sisu.
युग्मफलोत्तम m.
  (फल) asclepias à fleurs roses.

Stchoupak

French

 युग्म-
 a. pair (dit d'un nombre) 
 nt. paire,  couple 
 confluent 
 -क-
nt. id.
°चारिन्- a. qui va par couples.
युग्मापत्या- f.
  mère de jumeaux.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.