यासकः-सिका (yAsakaH-sikA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“यसु प्रयत्ने”@} 2 यासकः-सिका, यासकः-सिका, यियसिषकः-षिका, यायसकः-सिका
यस्ता-यस्त्री, यासयिता-त्री, यियसिषिता-त्री, यायसिता-त्री
3 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकग्रसतिवत् 4 ज्ञेयानि।
शतरि-- 5 यस्यन्-न्ती, यसन्-न्ती, प्रयस्यन्- 6 आयस्यन्-न्ती, 7 संयस्यन्-संयसन्-न्ती, 8 आयासी, 9 10 आयासयन्-न्ती, आयासयमानः, 11 यस्त्वा-यसित्वा, 12 प्रयासी, यस्तः-यस्तवान् इतीमानि रूपाण्यस्य विशेषेण भवन्तीति ज्ञेयम्।
01 (१३४२)
02 (४-दिवादिः-१२१०। अक। सेट्। पर।)
03 [पृष्ठम्१०७५+ २८]
04 (४४०)
05 [[१। शतरि दिवादित्वात् नित्यं श्यन्प्रत्यये प्राप्ते, ‘यसोऽनुपसर्गात्’ (३-१-७१) इति विकल्पेन श्यन्। पक्षे औत्सर्गिके शपि यसन्-न्ती इति रूपमिति बोध्यम्।]]
06 [[आ। ‘अथायस्यन् कषायाक्षः स्विन्नःस्वेदकणोल्बणः।’ भ। का। ५। ८३।]]
07 [[२। ‘संयसश्च’ (३-१-७२) इति संपूर्वकादपि श्यन्विकल्पः। ‘-- अनुपसर्गात्’ (३-१-७१) इत्युक्तत्वात् अप्राप्तेऽनेन सूत्रेण सम्पूर्वकस्यापि वैकल्पिकः श्यन् इति ज्ञेयम्।]]
08 [[३। तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘सम्पृचानुरुधाङ्यमाङ्यस--’ (३-२-१४२) इत्यादिना धिनु- ण्प्रत्यये रूपमेवम्।]]
09 [[B। ‘संज्वारिणेव मनसा ध्वान्तमायासिना मया।’ भ। का। ७। ६।]]
10 [[४। प्रयत्नस्य चित्तवत्कर्तृकत्वादस्मात् ण्यन्तात् ‘अणावकर्मकात्--’ (१-३-८८) इत्यादिना परस्मैपदे प्राप्ते, ‘न पादम्याङ्यमाङ्यस--’ (१-३-८९) इत्यादिना आङ्पूर्वकात् परस्मैपदनिषेधः। तेन परगामिनि क्रियाफले परस्मैपदम्, आत्मगामिनि क्रिया- फले तु ‘णिचश्च’ (१-३-७४) इति आत्मनेपदं भवतीति ज्ञेयम्। एतच्च माधवा- द्यनुरोधेनोक्तम्। क्षीरस्वामी तु-- “-- ‘न पादमि--’ (१-३-८९) इति तङ्-- आयासयते।” इत्युक्तवान्। तेनास्य मते परस्मैपदनिषेधादात्मनेपदमेव न्याय्यमिति ज्ञायते। वस्तुतस्तु माधवोक्तमेव न्याय्यमित्यलम्।]]
11 [[५। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति क्त्वायामिड्विकल्पः। तेन रूपद्वयम्। एतेन निष्ठायामिण्निषेधे यस्तः, यस्तवान् इति रूपनिष्पत्तिरिति ज्ञेयम्।]]
12 [[६। बाहुलकात्, ग्रह्यादेराकृतिगणत्वेन ‘आवश्यकाधमर्ण्ययोर्णिनिः’ (३-३-१७०) इत्यने- नावश्यकार्थे वा प्रपूर्वकादस्मात् णिनिप्रत्यये प्रयासी इति रूपम्। वस्तुतः प्रपूर्वकादस्माद्घञि, घञन्तात् मत्वर्थीय इनिप्रत्ययेऽपि रूपनिष्पादनं न्याय्यमिति बोध्यम्।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.