| YouTube Channel

यावक (yAvaka)

 
शब्दसागरः
English
यावक
m.
(-कः)
1. Half-ripe barley.
2. Awnless barley 3. A sort of kid-
ney-bean, (Phaseolus)
4. A kind of pulse, (Dolichos biflorus.)
5.
A kind of pulse said to be peculiar to Cashmir.
6. Lac.
E.
यु to
mix,
aff.
वुन्, and अण् added
or याव as above, pleonastic
aff.
कन्
Capeller Eng
English
1 यावक
m.
n.
a kind of food prepared from barley.
2 यावक
m.
= 3 याव.
Yates
English
यावक (कः) 1.
m.
Half ripe barley,
awnless barley
forced rice
kind
of pulse
kidney bean
lac.
Wilson
English
यावक
m.
(-कः)
1 Half-ripe barley.
2 Awnless barley.
3 Forced rice.
4 A sort of kidney-bean, (Phaseolus.)
5 A kind of pulse, (Dolichos biflorus.)
6 A kind of pulse said to be peculiar to Kashmir.
7 Lac.
E.
यु to mix,
aff.
वुन्, and अण् added, or याव as above,
pleonastic
aff.
कन्.
Apte
English
यावकः [yāvakḥ] कम् [kam], कम् 1 Food prepared from barley
भुञ्जानो यावकं रुक्षं दीर्घकालमरिंदम
Mb.
* 12.3.44
Mb.
* 12.215.22
12.321.49
Ms.*
11.125.
Lac, red lac
लक्ष्यते स्म परिरक्ततयात्मा यावकेन वियतापि युवत्याः
Śi.*
1.9
5.13
7.67
Ki.*
5.4
उत्क्षिप्य यावकरसं किरती तथान्या Bil. Ch.79.
Half-ripe barley
अपक्व एव यावके पुरा प्रलीयसे त्वरम्
Mb.
* 12.321.49.
Awnless barley.
Forced rice.
A kind of kidney-bean.
A kind of observance (व्रत) in which one lives only on the grains of barley found in cow-dung
गवां निर्हारनिर्मुक्ताद् यावकात् तद्विशिष्यते
Mb.
* 13.26.38.
Apte 1890
English
यावकः
कं 1 Food prepared from barley.
2 Lac, red lac.
लभ्यते स्म परिरक्ततयात्मा यावकेन वियतापि युवत्याः Śi. 10. 9, 5. 13, 7. 67
Ki. 5. 40.
3 Half-ripe barley.
4 Awnless barley.
5 Forced rice.
6 A kind of kidney-bean.
Monier Williams Cologne
English
1. यावक
m.
n.
a partic. food prepared from barley,
Gaut.
यावक
n.
grains of b°,
MBh.
(Nīlak. )
2. यावक
m.
id.,
Kāv.
Kathās.
Rājat.
Monier Williams 1872
English
यावक, अस्, अम्, m. n. a kind of food prepared
from barley, barley-gruel
half ripe barley
awnless
barley
forced rice
a sort of kidney-bean
a kind
of pulse, Dolichos Biflorus
a kind of pulse said to
be peculiar to Kaśmīra
lac, the red dye.
Benfey
English
यावक याव + क,
m.
1. Half ripe
barley.
2. Barley-gruel. Man. 11, 125.
3. Lac.
--
Comp.
स-,
adj.
,
f.
विका,
painted with lac, Kir. 5, 40.
Apte Hindi
Hindi
यावकः
पुं*
- यु + अच् + अण् = याव + कन्
जौ से तैयार किया हुआ आहार
यावकः
पुं*
- यु + अच् + अण् = याव + कन्
"लाख, लाल रंग, महावर "
यावकम्
नपुं*
- यु + अच् + अण् = याव + कन्
जौ से तैयार किया हुआ आहार
यावकम्
नपुं*
- यु + अच् + अण् = याव + कन्
"लाख, लाल रंग, महावर "
यावकः
पुं*
- "यव+अण्+, स्वार्थे कन्"
एक ब्रत जिस में जौ खाकर रहना पड़ता है
यावकम्
नपुं*
- "यव+अण्+, स्वार्थे कन्"
एक ब्रत जिस में जौ खाकर रहना पड़ता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಗು /ಲಾಕ್ಷೆ
निष्पत्तिः - > याव - स्वार्थे "कन्" (५-४-२९)
प्रयोगाः - > "लभ्यते स्म परिरक्ततयात्मा यावकेन वियतापि युवत्याः"
उल्लेखाः - > माघ० १०-९
यावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯವ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಹಾರ
यावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಧಾನ್ಯ
L R Vaidya
English
yAvaka {% m.n. %} 1. A food prepared from barley
2. lac, उषसि सयावकस्व्यपादलेखा Kir.v.40.
Kridanta Forms
Sanskrit
यु (यु꣡ मिश्रेणेऽभिश्रणे - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = यवनम्
अनीयर् = यवनीयः - यवनीया
ण्वुल् = यावकः - याविका
तुमुँन् = यवितुम्
तव्य = यवितव्यः - यवितव्या
तृच् = यविता - यवित्री
क्त्वा = युत्वा
ल्यप् = प्रयुत्य
क्तवतुँ = युतवान् - युतवती
क्त = युतः - युता
शतृँ = युवन् - युवती
यु (यु॒ञ् बन्धने - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = यवनम्
अनीयर् = यवनीयः - यवनीया
ण्वुल् = यावकः - याविका
तुमुँन् = योतुम्
तव्य = योतव्यः - योतव्या
तृच् = योता - योत्री
क्त्वा = युत्वा
ल्यप् = प्रयुत्य
क्तवतुँ = युतवान् - युतवती
क्त = युतः - युता
शतृँ = युनन् - युनती
शानच् = युनानः - युनाना
यु (यु꣡ जुगुप्सायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = यावनम्
अनीयर् = यावनीयः - यावनीया
ण्वुल् = यावकः - याविका
तुमुँन् = यावयितुम्
तव्य = यावयितव्यः - यावयितव्या
तृच् = यावयिता - यावयित्री
क्त्वा = यावयित्वा
ल्यप् = प्रयाव्य
क्तवतुँ = यावितवान् - यावितवती
क्त = यावितः - याविता
शानच् = यावयमानः - यावयमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आढकी तुवरी वर्णा स्यात्कुल्माषस्तु यावकः ११७५
-wordlist-
आढकी (स्त्री), तुवरी (स्त्री), वर्णा (स्त्री), कुल्माष (पुं), यावक (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
यावकालक्तकौ यावे तुल्ये व्यजनवीजने
-wordlist-
यावक (पुं), वीजन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जतु
जतु, यावक, लाक्षा, अलक्तक
जतुयावकलाक्षाऽलक्तकाः समाः सिक्थकं मधूच्छिष्टम्
verse 2.1.1.555
page 0063
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यावकः,
पुं,
(यव एव यावः इवेति इवार्थे कन् ।यद्बा, याव एव याव + “यावादिद्यः कन् ।”५ २९ इति स्वार्थे कन् ।) कुल्मासः ।इत्यमरः १९
“द्वे वोरोध्यान्ये ।कुलत्थ इत्यन्ये माषाकृतिपत्रे काश्मीरेषु तुल-सीति ख्याते इति सुभूतिः
यव इव गुणेनइति यवकः विकारसंघेति कः यवक एवयावकः स्वार्थे ष्णः कुलेन मस्यति परिणमतिकुल्मासः मसीर्य परिमाणे परीणामे घञ्मनीषादित्वादलुक् कुल्मासो दन्त्यसकारवान्मूर्द्ध्वन्यषकारवांश्च कुल्मासो रभसश्चेतिदन्त्यान्ते रक्षित इति मधुः
कुल्माषो यावकेपुंसि काञ्जिके तु नपुंसकमिति, मूर्द्धन्यान्तेरभसः ।” इति भरतः
“यवकः स्यात्तु कुल्माषः कुल्मासो यावकोऽपि चवोरवाख्ये षष्टिके वा कुल्मे काश्मीरदेशजे ।शालिधान्येषु चत्वार इति केचित् प्रचक्षते
”इति शब्दरत्नावली
*
यावान्नम् इति हेमचन्द्रः
(यथा, मनौ ११ ।१२६ ।“सङ्करापात्रकृत्यासु मासं शोधनमैन्दवम् ।मलिनी करणीयेषु तप्तः स्याद्यावकैस्त्र्यहम्
”)अलक्तकः इति शब्दरत्नावली
(यथा, किराते ३९ ।“इह सनियमयोः सुरापगाया-मुषसि सयावकसव्यपादलेखा ।कथयति शिवयोः शरीरयोगंविषमपदा पदवी विवर्त्तनेषु
”)
Capeller
German
1. यावक
m.
n.
ein best. Gerstengericht.
यावक
m.
= 3. याव.
Stchoupak
French
यावक-
m.
nt. sorte de mets à l'orge
nt. grains d'orge (?).
यावक-
m.
sorte de résine (provenant de la cochenille).