यादव (yAdava)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 यादव m.
  (-वः)
	 1. KRISHṆA,  as descended from the family of Yadu.
	 2.
A Yādava,  or descendant of Yadu.
	 f.
  (-वी) A name of DURGĀ.
	 n.
 
(-वं) Stock of cattle.
 E.
  यदु a proper name,  अण् aff.
   of descent,  &c.

Capeller Eng

English

 यादव f.
  ई relating to Yadu
 m.
  & f.
  his descendant,  m.
 
pl.
  his race.

Yates

English

 यादव (वः) 1.
m.
  Krishna as descend-
ed from the family of
Yadu. f.
 
(वी)
Durgā. n.
  Stock of cattle.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   यादव  yAdava  adj.
   relating to or descended from yadu  
   यादव  yAdava  n.
   stock of cattle     
            

Wilson

English

 यादव
m.
  (-वः)
1 KṚṢṆA,  as descended from the family of Yadu.
2 A Yādava,  or descendant of Yadu.
f.
  (-वी) A name of DURGĀ.
n.
 
(-वं) Stock of cattle.
E.
  यदु a proper name,  and अण् aff.
   of descent,  &c.

Apte

English

यादवः [yādavḥ],  [यदोरपत्यम् अण्] A descendant of Yadu. 

N.
  of Kṛiṣṇa. 

वी N.
  of Durgā

Of Kuntī
 भद्रं ते यादवीमातर्वचश्चेदं निबोध मे Mb.
 *  15.3.3.

Of Subhadrā
 कर्णं द्रक्षति कुन्ती च सौभद्रं चापि यादवी Mb.
 *  15.31.2. -वम् A stock of cattle. Comp.
   -कोशः N.
  of a dictionary (वैजयन्ती).

Apte 1890

English

 यादवः [यदोरपत्यं अण्] 1 A descendant of Yadu. 
2 N. of Kṛṣṇa. 
वी N. of Durgā. 
वं A stock of cattle. 

Monier Williams Cologne

English

 यादव mf(ई)n.  (fr.  यदु) relating to or descended from Yadu,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 यादव m.
  a descendant of Y° (also pl.
 ),  ib.

 N.
  of Kṛṣṇa,  L.
 

 N.
  of various authors (cf.   comp. ),  Cat.
 

 यादव n.
  a stock of cattle,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 यादव यादव,  अस्,  ई,  अम् (fr. यदु),  relating
to Yadu,  descended or coming from Yadu
 (अस्),  m.
a descendant of Yadu
 N. of Kṛṣṇa
 of a lexi-
cographer
 of an astronomer
 (आस्),  m. pl. the
descendants of Yadu
 = माधवः,  वृष्णयाः
(ई),  f. a Yādava female
 N. of Durgā
 (अम्),  n. a
stock of cattle.
—यादव-गिरि,  N. of a country.
—यादव-पण्डित,  अस्,  m. = यादव-व्यास.
—या-
दव-राय,  अस्,  m.,  N. of a king.
—यादव-व्यास, 
अस्,  m.,  N. of the author of the Siddhānta-saṅgraha
and of a commentary on the Nyāya-siddhānta-mañ-
jarī.
—यादव-शार्दूल,  अस्,  m. ‘Yādava-tiger, 
chief of the Yādavas, ’ N. of Kṛṣṇa.
—यादवा-
चार्य (°व-आच्°),  अस्,  m.,  N. of a teacher.
—याद-
वाभ्युदय (°व-अभ्°),  अस्,  m.,  N. of a work.
—यादवेन्द्र (°व-इन्°),  अस्,  m.,  N. of Kṛṣṇa
of an author.
—यादवोदय (°व-उद्°),  अस्,  m. ‘rise
of the Yādavas, ’ N. of a drama.

Macdonell

English

 यादव yādava,  a.
  (ī) relating to or descended 🞄from Yadu
 m.
  (ī,  f.
 ) descendant 🞄of Yadu: -kośa,  m.
  T. of a dictionary
 -śārdūla,  m.
  ep. of Kṛṣṇa
 -ācārya,  m.
  N. of 🞄a teacher
 -indra,  m.
  Chief of the Yādavas,  🞄ep. of Kṛṣṇa. 

Benfey

English

 यादव यादव,  i. e. यदु + अ, 
 I. m.
 
 1. A Yādava,  or descendant of Yadu.
 2. Kṛṣṇa.
 II. f.
  वी,  Durgā.
 III. n.
 
A stock of cattle.
 -- Comp.
  निर्य्°,  i. e.
निस्-,  adj.
 ,  f.
  वा,  free from Yādavas, 
Hariv. 4558.

Apte Hindi

Hindi

यादवः
पुं*
  - यदोरपत्यम्- अण्
"यदु की संतान,  यदुवंशी"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

यादव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-९२)
व्युत्पत्तिः - > यदोर्गोत्रापत्यं पुमान्
प्रयोगाः - > "सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति"
उल्लेखाः - > गीता० ११-४१
यादव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯದುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು
प्रयोगाः - > "यादवाम्भोनिधीन् रुन्धे वेलेव भवतः क्षमा"
उल्लेखाः - > माघ० २-५८
यादव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸು ಎಮ್ಮೆ ಮೊದಲಾದ ಸಂಪತ್ತು

L R Vaidya

English

 yAdava {% m. %} A descendant of Yadu.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 यादव lexicographer. See Yādavaprakāśa.

Mahabharata

English

Yādava,  pl. (ºāḥ) (“the descendants of Yadu”),  a people = Yadu. pl.,  commonly synonymous with Vṛshṇi,  pl. § 136 (Yayātyup.): I,  75,  3126 (ºānāṃ imaṃ vaṃśaṃ).--§ 148l (Yadu): I,  85,  3533 (descended from Yadu).--§ 156 (Pūruvaṃś.): I,  95,  ††3763 (do.).--§ 198 (Śaradvat): I,  130,  5093 (instructed by Kṛpa).--§ 202 (Vidurāgamanap.): I,  241,  7430 (ºvāhinīṃ).--§ 272 (Rājasūyārambhap.): II,  13,  553 (Yudhishṭhira sent for Kṛshṇa).--§ 273 (do.): II,  14,  594 (oppressed by their king Kaṃsa).--§ 285 (Nakula): II,  32,  1196 (Kṛshṇa,  with the Y. [Yādavaiḥ sārdhaṁ,  only C.],  accepted the sway of Yudhishṭhira on Nakula's digvijaya).--§ 298 (Dyūtap.): II,  62,  2101 (Andhakā Yºā Bhojāḥ,  abandoned Kaṃsa).--§ 320 (Saubhavadhop.): III,  16,  689
 17,  692
 20,  784 (ºārshabhāḥ,  Śālva attacked Dvārakā).--§ 356 (Tīrthayātrāp.): III,  80,  4018 (had been vanquished by Arjuna when he ravished Subhadrā).--§ 448 (Ājagarap.): III,  176,  †12331 (Kṛshṇaḥ saha Yºaiḥ).-§ 549 (Pāṇḍavapraveśap.): IV,  4,  140 (Indrasena,  etc.,  went to the Y.).--§ 556 (Sañjayayānap.): V,  28,  †806.-§ 561 (Yānasandhip.): V,  71,  †2576 (ṛshabhaṃ Yºānāṃ,  i.e. Kṛshṇa).--§ 567 (Bhagavadyānap.): V,  128,  4298 (sarva-Yºāḥ,  abandoned Kaṃsa).--§ 569 (do.): V,  144,  4896.--§ 569b (Yayāti): V,  149,  5046 (ºānāṃ kulakaraḥ,  i.e. Yadu).--§ 604 (Karṇap.): VIII,  8,  244 (º-Kauravān) --§ 615 (Gadāyuddhap.): IX,  35,  1982 (sarva-Yºaiḥ,  accompanied Balarāma).--§ 617b (Brahmaśiras): X,  12,  640 (mānitaḥ sarva-Yºaiḥ,  sc. Aśvatthāman).--§ 619 (Strīvilāpap.): XI,  25,  754 (Gāndhārī pronounced the curse that the Y. should fall by each other's hand,  cf. § 793).--§ 641 (Rājadh.): XII,  59,  2122 (º-Pāṇḍavāḥ)
 81,  3052,  3054. --§ 656 (Khaḍgotpattik.): XII,  166,  6199 (Bhojaḥ saYºaḥ).--§ 785 (Anugītāp.): XIV,  83,  2479 (ºānāṃ kumārakāḥ).--§ 793 (Mausalap.): XVI,  3,  66,  74
 4,  †107,  †113 (ºānāṃ purīṃ,  i.e. Dvārakā) (the Y. slew each other,  cf. § 619).

Yādava^1 (“descendant of Yadu”) = Śūra: VII,  6031 (Śº).

Yādava^2 (do.) = Kṛshṇa: II,  837 (Pāṇḍava-Yºāu),  1560 (devasya)
 VI,  1287
 VII,  765 (Pāṇḍava-Yºau)
 IX,  3499
 XIII,  628,  2017,  2018,  2019,  2022,  2023,  2024,  2026 (B. Keśava),  2027,  6839,  6887 (deveśaṃ),  6903 (Yādavasya,  read yāvad asya,  B. yāvat tasya).

Yādava^3 (do.) = Sātyaki: V,  †1857
 VII,  5948 (?).

Yādava^4 (do.): Vajra: XVII,  9 (Vº).

Yādava^5,  dual (ºau) (do.) = Kṛshṇa and Balarāma: II,  1508.

Yādava^6,  adj. (“belonging to the Yadus (Yādavas) or to Yādava [= Kṛshṇa]”). § 793 (Mausalap.): XVI,  7,  183 (Sudharmāṃ Yºīṃ sabhāṃ).

पुराणम्

English

यादव / YĀDAVA. See under Yaduvaṁśa.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 यादवः,  पुं,
   (यदोरपत्यम् । यदु + अण् ।)श्रीकृष्णः । इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  भग-वद्गीतायाम् । ११ । ४१ ।“सखेति मत्वा प्रसभं यदृक्तंहे कृष्ण ! हे यादव ! हे सखेति ।अजानता महिमानं तवेदंमया प्रमादात् प्रणयेन वापि ॥
”)ययातेर्ज्येष्ठपुत्त्रो यदुस्तस्य वंशः । यथा,  --“ययातेर्ज्येष्ठपुत्त्रस्य यदोर्वंशं नरर्षभ ! ।”इत्युपक्रम्य ।“माधवा वृष्णयो राजन् यादवाश्चेतिसंज्ञितम् ॥
”इति श्रीभागवते ९ स्कन्धे २३ अध्यायः ॥
(यदुसम्बन्धिनि,  त्रि । यथा,  भागवते । ११ । १ । ३ ।“मन्येऽवनेर्ननु गतोऽप्यगतं हि भारंयद्यादवं कुलमहो अविसह्यमास्ते ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 यादव पु०
  यदोर्गोत्रापत्यमण् । १ यदुवंश्ये स्त्रियां ङीप् ।२ तत्प्रधाने श्रीकृष्णे पु०
  शब्दर० । यदूनामिदमण्३ गोमहिषादिके धने न०
  अभ० । ४ दुर्गायां स्त्री त्रिका० ङीप्

Capeller

German

 यादव,  f.
  ई von Yadu stammend
 Pl. die
Nachkommen Y.'s.

Burnouf

French

 यादव यादव m.
  descendant de Yadu
		 Kṛṣṇa. -- F.
[ई] Durgā. -- N. troupeau de bêtes.

Stchoupak

French

 यादव-
 -ई- a. relatif à Yadu 
 m.
  descendant de Yadu (pl.  n.
 
d'un clan) 
 n.
  d'un lexicographe 
 Kṛṣṇa.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.