| YouTube Channel

यातुः (yAtuH)

 
Apte
English
यातुः [yātuḥ], 1 A traveller, a way-farer.
Wind.
Time.
An evil spirit, a demon, Rākṣasa.
n.
An evil spirit, a demon.
A weapon.
Comp.
 -घ्नः Bdellium. -धानः an evil spirit, a demon
निघातयिष्यन् युधि यातुधानान्
Bk.*
 2.21
R.*
 12.45. -नारी a female demon
बभ्राम त्रिजगति या तु यातुनारी Rām. Ch.7.1.
Apte 1890
English
यातुः 1 A traveller, a way-farer.
2 Wind.
3 Time.
4 An evil spirit, a demon, Rākṣasa.
n. 1 An evil spirit, a demon.
2 A weapon.
Comp.
घ्नः Bdellium.
धानः an evil spirit, a demon
Bk. 2. 21
R. 12. 45.
Apte Hindi
Hindi
यातुः
पुं*
 - या + तुन्
"यात्री, बटोही"
यातुः
पुं*
 - -
हवा
यातुः
पुं*
 - -
समय
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 यातुः, मायुः, अभिचारमन्त्रः
noun
तन्त्रोक्तविधौ विशिष्टवर्णान् दैवीशक्तियुक्तान् मत्त्वा तेषां कस्यापि अनिष्टं भवतु इति इच्छया कृतः प्रयोगः।
"अद्यतनीयाः शास्त्रज्ञाः यातुं परिशङ्कन्ते।"
Synonyms:
 असुरः, दैत्यः, दैतेयः, दनुजः, इन्द्रारिः, दानवः, शुक्रशिष्यः, दितिसुतः, पूर्वदेवः, सुरद्विट्, देवरिपुः, देवारिः, कौणपः, क्रव्यात्, क्रव्यादः, अस्रपः, आशरः, रात्रिञ्चरः, रात्रिचरः, कव्वूरः, निकषात्मजः, यातुधानः, पुण्यजनः, नैर्ऋतः, यातुः, रक्षः, सन्ध्याबलः, क्षपाटः, रजनीचरः, कीलापाः, नृचक्षाः, नक्तञ्चरः, पलाशी, पलाशः, भूतः, नीलाम्बरः, कल्माषः, कटप्रूः, अगिरः, कीलालपः, नरधिष्मणः, खचरः
noun
धर्मग्रन्थैः वर्णिताः ते जीवाः ये धर्मविरोधिनः कार्यान् अकरोत् तथा च देवानां ऋषीणां च शत्रवः आसन्।
"पुराकाले असूराणां भयेन धर्मकार्ये काठीन्यम् अभवत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यातुः,
पुं,
 (सर्वान्तं याति गच्छतीति । या + “कमि-मनिजनिगाभायाहिभ्यश्च ।” उणा० १ । ७३ ।इति तुः ।) कालः । अध्वगः । इति सिद्धान्त-कौमुद्यामुणादिवृत्तिः ॥
वायुः । इति संक्षिप्त-सारोणादिवृत्तिः ॥
(स्त्री, यातना । यथा, ऋग्वेदे । ८ । ४९ । २० ।“मा नो रक्ष आवेशीदाघृणीवसो मायातुर्यातुमावताम् ॥
”“यातुर्यातना पीडा ।” इति सायणः ॥
कर्म्म-नाशकरी हिंसा । यथा, तत्रैव । ५ । १२ । २ ।“नाहं यातुं सहसा न द्बयेन ऋतं शपाम्य-रुषस्य वृष्णः ।”“यातुं कर्म्मणां नाशकरीं हिंसाम् ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
)