| YouTube Channel

यात (yAta)

 
शब्दसागरः
English
यात
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Gone, went.
2. Obtained, got.
n.
(-तं)
1. Driving
or guiding an elephant with a goad.
2. Going, motion.
3. The
pastime.
E.
यत् to endeavour, or या to go,
aff.
Capeller Eng
English
यात॑
a.
gone, passed, etc.
n.
gait, march, motion
(*the
place where a person has gone)
the past time.
Yates
English
यात (तः-ता-तं)
p. Gone
got.
n.
Driving an elephant.
Spoken Sanskrit
English
यात yAta
adj.
marched
यातव्य yAtavya
adj.
to be gone or marched
यातव्य yAtavya
adj.
to be marched against
Wilson
English
यात
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Gone, went.
2 Obtained, got.
n.
(-तं) Driving or guiding an elephant with a goad.
E.
यत to endeavour, or या to go,
aff.
क्त.
Apte
English
यात [yāta], p. p.
Gone, marched, walked.
Passed, departed, gone away.
Passed by, elapsed.
Attained, reduced or gone to (a state
&c.
). (See या).
तम् Going, motion
विद्वान् विदामास शनैर्न यातम्
Śi.*
3.32
यातं यच्च नितम्बयोर्गुरुतया
Ś.*
2.2.
A march.
The act of driving an elephant with a goad
Mātaṅga
L.
8.22.
The past time.
Comp.
-याम, यामन्
a.
stale, used, spoiled, rejected, become useless
(हविराज्यं......) नैतानि यातयामानि कुर्वन्ति पुनरध्वरे
Rām.*
2.61.17
छन्दांस्ययात- यामानि योजितानि धृतव्रतैः
Bhāg.*
4.13.27
अयातयामं वयः Dk.
raw, half-cooked (as food)
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं यत्
Bg.*
17.1.
aged, exhausted, worn out
यातयामं विजितवान् रामं यदि किं ततः
Bk.*
5.39
अयातयामा स्तस्यासन् यामाः स्वान्तरयापनाः
Bhāg.*
3.22.35.
Apte 1890
English
यात p. p. 1 Gone, marched, walked.
2 Passed, departed, gone away.
3 Passed by, elapsed.
4 Attaince, reduced or gone to (a state &c.) (See या).
तं 1 Going, motion.
2 A march.
3 The act driving an elephant with a goad.
4 The past time.
Comp.
याम, यामन् a. {1} stale, used, spoiled, rejected, become useless
अयातयामं वयः Dk. {2} raw, halfcooked (as food)
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं यत् Bg. 17. 10. {3} aged, exhausted, worn out.
Monier Williams Cologne
English
यात॑ a
mfn.
gone, proceeded, marched (n. also
impers.
),
RV.
&c.
&c.
gone away, fled, escaped,
MBh.
Kāv.
&c.
passed by, elapsed,
Hariv.
Var.
entered upon, pursued (as a path),
R.
gone to, come or fallen into (acc.
loc.
, or comp. ),
Mn.
MBh.
&c.
situated (as a heavenly body),
VarBṛS.
become, turned out (क्व तद् यातम्, what has become of this?),
Hariv.
known, understood,
Pat.
यात॑
n.
motion, progress, gait, course, drive,
RV.
&c.
&c.
the place where a person has gone,
Pāṇ.
ii, 3, 68, Sch.
the past time (opp. to अन्-आगतम्, the future),
VarBṛS.
the guiding or driving of an elephant with a goad,
L.
यात b
&c.
See
p.
849, col. 2.
Monier Williams 1872
English
यात, अस्, आ, अम्, gone, proceeded, marched,
passed, &c.
gone to, attained, obtained (with acc.)
passed by or away, elapsed, escaped
(अम्), n. the
act of going, going, march, proceeding
motion,
(often confounded with यान, q. v.)
the past time
(e. g. यातम् अनागतं च, the past and the
future)
the guiding or driving of an elephant with
a goad.
—यात-याम, अस्, आ, अम्, or यात-यामन्,
आ, आ, अ, that which has completed its course or (ac-
cording to others) that which has stood for a night
(and so become flat and stale), used, spoiled, im-
paired, useless, rejected
raw, half ripe
who or
what has run out or completed a course, exhausted,
old, aged.
—यातयाम-त्व, अम्, n. uselessness,
unprofitableness
old age.
—यातानुयात (°त-अन्°),
अम्, n. the going and following.
—यातायात (°त-
आय्°) or यातोपयात (°त-उप्°), अम्, n. a going and
coming
intercourse.
—यातोपयातिक, see Gaṇa
Akṣa-dyūtādi to Pāṇ. IV. 4, 19.
यात यात, &c. See p. 813, col. 2.
Macdonell
English
यात yā-tá, pp. (√ yā) gone etc.
n.
course 🞄(RV.)
motion
*place gone to
past time.
Apte Hindi
Hindi
यात
भू* क*कृ* - या + क्त
"गया हुआ, प्रयात, चला हुआ"
यात
भू* क*कृ* - -
"गुजरा हुआ, विसर्जित, दूर गया हुआ "
यातम्
नपुं*
- -
"चाल, गति"
यातम्
नपुं*
- -
प्रयाण
यातम्
नपुं*
- -
भूतकाल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यात
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಮನ /ನಡಗೆ /ಚಲನೆ
निष्पत्तिः - > या (प्रापणे) - भावे "क्तः" (३-३-११४)
प्रयोगाः - > "सलीलयातानि भर्तुरभ्रमोर्न चित्रैमुच्चैःश्रवसः पदक्रमम्"
उल्लेखाः - > माघ० १-५२
यात
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವುದು /ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು
यात
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಕುಶದಿಂದ ಆನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದು
विस्तारः - > "पादकर्म यतं तेषां यातमङ्कुशवारणम्" - वैज०
यात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಡೆದ /ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ
निष्पत्तिः - > या (प्रापणे) - कर्त० "क्तः" (३-४-७२)
यात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊರಟು ಹೋದ
यात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಳೆದು ಹೋದ ಕಾಲ
यात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಿದ /ಸಂಪಾದಿಸಿದ /ಪಡೆದ /ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ
प्रयोगाः - > "यातैश्चातुर्विध्यमस्त्रादिभेदादव्यासङ्गैः सौष्ठवाल्लाघवाच्च"
उल्लेखाः - > माघ० १८-११
L R Vaidya
English
yAta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Gone, walked
2. gone away, departed, (pp. of या q.v.).
yAta {% (II) n. %} 1. Going, motion
2. the past time.
Kridanta Forms
Sanskrit
या (या॒ प्रापणे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = यानम्
अनीयर् = यानीयः - यानीया
ण्वुल् = यायकः - यायिका
तुमुँन् = यातुम्
तव्य = यातव्यः - यातव्या
तृच् = याता - यात्री
क्त्वा = यात्वा
ल्यप् = प्रयाय
क्तवतुँ = यातवान् - यातवती
क्त = यातः - याता
शतृँ = यान् - यान्ती / याती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
यात n., *das Lenken des Elefanten mit dem Haken, S I, 394, 6.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अपष्ठं त्वङ्कुशस्याग्रं यातमङ्कुशवारणम्
-wordlist-
अपष्ठ (क्ली), अङ्कुशाग्र (क्ली), यात (क्ली), अङ्कुशवारण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
यात
यात, अङ्कुशवारण
पादकर्म यतं प्रोक्तं यातमङ्कुशवारणम्
verse 2.1.1.222
page 0027
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यातं,
क्ली,
(या + क्तः ।) निषादिनां पादकर्म्म ।इति हेमचन्द्रः १९७
पुस्तकान्तरे यत-मिति पाठः यथा, --“अपष्टन्त्वङ्कुशस्याग्रं घातमङ्कुशवारणम् ।निषादिनां पादकर्म्म या(य)तं वीतन्तु तद्द्वयम्
यातः त्रि, गतः याधातोः क्तप्रत्ययेन निष्पन्नः
(यथा, मनुः १७८ ।“येनास्य पितरो याता येन याताः पितामहाः ।तेन यायात् सतां मार्गं तेन गच्छन् नरिष्यते
”)
Capeller
German
यात (s.) या
n.
Gang, Weg, Fahrt.
Burnouf
French
यात यात a. (pp. de या) allé, parti
l'on
parvient, obtenu. -- S.
n.
action de conduire un éléphant (यत्).
Stchoupak
French
यात-
(या-) a. v. allé, marché (nt. on est allé), etc.
enfui
suivi (dit d'un chemin)
passé (dit du temps)
venu, tombé dans (aussi
fig.)
nt. marche, trajet, course.
°याम- °यामन्- a. (qui a fait sa route), (déjà) utilisé,
(devenu) inutile, sans valeur, vain
vieilli
cru (?).
°यातायात- nt. allées et venues.