| YouTube Channel

यशस् (yazas)

 
शब्दसागरः
English
यशस्
n.
 (-शः)
1. Glory, fame, celebrity, reputation.
2. Splendour, lus-
tre.
3. Praise, eulogium.
E.
 अश् to pervade, to spread abroad,
aff.
असुन्, and युट् substituted for the initial.
Capeller Eng
English
1 य॑शस्
n.
 glory, fame, honour, beauty.
2 यश॑स्
a.
 glorious, honoured, splendid.
Yates
English
यशस् (शः) 1.
n.
 Glory, fame, splen-
dor
praise.
Spoken Sanskrit
English
यशस् - yazas -
n.
 - honour, honor
यशस् - yazas -
adj.
 - splendid
यशस् - yazas -
adj.
 - estimable
यशस् - yazas -
adj.
 - agreeable
यशस् - yazas -
adj.
 - worthy
यशस् - yazas -
adj.
 - pleasant
यशस् - yazas -
adj.
 - excellent
यशस् - yazas -
adj.
 - venerated
यशस् - yazas -
adj.
 - honoured
यशस् - yazas -
adj.
 - beautiful
यशस् - yazas -
adj.
 - respected
यशस् - yazas -
n.
 - graciousness
यशस् - yazas -
n.
 - worth
यशस् - yazas -
n.
 - person of respectability
यशस् - yazas -
n.
 - splendour
यशस् - yazas -
n.
 - honour
यशस् - yazas -
n.
 - renown
यशस् - yazas -
n.
 - favour
यशस् - yazas -
n.
 - glory
यशस् - yazas -
n.
 - water
यशस् - yazas -
n.
 - object of honour
यशस् - yazas -
n.
 - beautiful appearance
यशस् - yazas -
n.
 - food
यशस् - yazas -
n.
 - fame
यशस् - yazas -
n.
 - wealth
यशस् - yazas -
n.
 - partiality
यशस् - yazas -
n.
 - beauty
यशस् - yazas -
n.
 - honour, honor
उपाधि - upAdhi -
m.
 - honorabletitle(suchassir, madam)
यशस्विता - yazasvitA -
f.
 - honor
अञ्चति - aJcati - verb - honor
सेवते { सेव् } - sevate { sev } - verb - honor
अचति { अच् } - acati { ac } - verb - honor
प्रकरोति { प्रकृ } - prakaroti { prakR } - verb 1 - honor
ऋचति { ऋच् } - Rcati { Rc } - verb 6 - honor
द्रियति / -ते { दृ } - driyati / -te { dR } - verb 6 - honor
आराधयति { आ- राध् } - ArAdhayati { A- rAdh } - verb caus. - honor
मानयति { मन् } - mAnayati { man } - verb denom. - honor
अञ्चित - aJcita -
adj.
 - honored
पुरस्कृत - puraskRta -
adj.
 - honored
सत्कृत - satkRta -
adj.
 - honored
दृत - dRta -
adj.
 - honored
पूजित - pUjita - ppp. - honored
पूजन - pUjana -
n.
 - honoring
आर्य - Arya -
adj.
 - honorable
अकल्कन - akalkana -
adj.
 - honorable
औपचारिक - aupacArika -
adj.
 - honorific
यशस् - yazas -
adj.
 - venerated
वन्द्यते { वन्द् } - vandyate { vand } - verb pass. - be praised or venerated
समादरणीय - samAdaraNIya -
adj.
 - to be greatly respected or venerated
Wilson
English
यशस्
n.
 (-शः)
1 Glory, fame, celebrity, reputation.
2 Splendour, lustre.
3 Praise, eulogium.
E.
 अश to pervade, to spread abroad,
aff.
 असुन, and युट् augment,
substituted for the initial.
Apte
English
यशस् [yaśas],
a.
 [अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च
Uṇ.*
 4.19]
Lovely, agreeable, worthy.
Honoured.
n.
 Fame. reputation, glory, renown
विस्तीर्यते यशो लोके तैलबिन्दु- रिवाम्भसि
Ms.*
 7.34
यशस्तु रक्ष्यं परतो यशोधनैः
R.*
 3.48
2.4.
An object of glory or respect, a person of distinction.
Ved.
 Beauty, splendour.
Favour, partiality.
Wealth.
Food.
Water.
An assemblage of rare merits
यावद् हि प्रथते लोके पुरुषस्य यशो भुवि । तावत् तस्याक्षया कीर्तिर्भवतीति विनिश्चिता ॥
Mb.
 * 12.54.32 (com. यशः परचित्तचमत्कृतिजनको गुणौघः).
An indirect fame (परोक्षकीर्ति)
तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन Ch.
Up.*
 3. 18.3.
Comp.
 -कर
a.
 (यशस्कर) conferring glory, glorious
साम्राज्यकृत् सजात्येषु लोके चैव यशस्करः
Ms.*
 8.387. -कामa.
(यशस्काम) desirous of getting fame.
aspiring
ambitious. -कायम्, -शरीरम् body in the form of fame
यशःशरीरे भव मे दयालुः
R.*
 2.24
नास्ति येषां यशःकाये जरामरणजं भयम् Bh. -द
a.
 (-यशोद) conferring fame. (-दः) (येन वायुना शीद्यते शद् अच्) quicksilver
यशदं रङ्गसदृशं रीतिहेतुश्च तन्मतम् Bhāva
P.
 (-दा)
N.
 of the wife of Nanda and foster-mother of Kṛiṣṇa. -धन
a.
 or s. one whose wealth or valued treasure is fame, rich in fame, very renowned
अपि स्वदेहात् किमुतेन्द्रियार्थाद् यशो- धनानां हि यशो गरीयः
R.*
 14.35
2.1. -धर
a.
 (यशोधर) keeping up or preserving glory. -धा
a.
 conferring fame
कच्चिद् यशोधा रथयूथपानां गाण्डीवधन्वोपरतारिरास्ते
Bhāg.*
 3.1.38. -पटहः (यशःपटहः) a double drum. -प्रख्यापनम् (यशःप्रख्यापनम्) spreading or proclaiming the glory.-भृत्
a.
 (यशोभृत्) famous, renowned. -शेष
a.
 remaining only in fame
having nothing left behind except glory i. e. dead
cf.
 कीर्तिशेष. (-षः) death. -हर
a.
 (यशोहर) taking away fame, dishonouring, ignominious.
Apte 1890
English
यशस् a. [अश् स्तुतौ असुन् धातोः युट् च Uṇ. 4. 190] 1 Lovely, agreeable, worthy.
2 Honoured.
n. Fame, reputation, glory, renown
विस्तीर्यते यशो लोके तैलबिंदुरिवांभसि Ms. 7. 34
यशस्तु रक्ष्यं परतो यशोधनैः R. 3. 48, 2. 40
3 An object of glory or respect, a person of distinction.
4 Ved. Beauty, splendour.
5 Favour, partiality.
6 Wealth.
7 Food.
8 Water.
Comp.
कर a. (यशस्कर) conferring glory, glorious
Ms. 8. 387.
काम a. (यशस्काम) {1} desirous of getting fame. {2} aspiring, ambitious.
कायं,
शरीरं body in the form of fame
यशःशरीरे भव मे दयालुः R. 2. 24.
द a. (यशोद) conferring fame. (
दः) quicksilver. (
दा) N. of the wife of Nanda and foster-mother of Kṛṣṇa.
धन a. or s. one whose wealth or valued treasure is fame, rich in fame, very renowned
अपि स्वदेहात् किमुतेंद्रियार्थात् यशोधनानां हि यशो गरीयः R. 14. 35
2. 1.
धर a. (यशोधर) keeping up or preserving glory.
पटहः (यशःपटहः) a double drum.
भृत् a. (यशोभृत्) famous, renowned.
शेष a. remaining only in fame, having nothing left behind except glory
i. e. dead
cf. कीर्तिशेष. (
षः) death.
हर a. (यशोहर) taking away fame, dishonouring, ignominious.
Monier Williams Cologne
English
य॑शस्
n.
 beautiful appearance, beauty, splendour, worth,
RV.
AV.
VS.
ŚBr.
GṛŚrS.
honour, glory, fame, renown,
AV.
&c.
&c.
 (also personified as a son of Kāma and Rati,
Hariv.
or of Dharma and Kīrti,
Pur.
 )
an object of honour, a person of respectability,
ŚBr.
favour, graciousness, partiality,
RV.
N.
 of various Sāmans, ĀrṣBr.
=
 उदक, water, or अन्न, food, or धन, wealth,
Naigh.
यश॑स्
mfn.
 beautiful, splendid, worthy, excellent,
RV.
AV.
honoured, respected, venerated, ib.
pleasant, agreeable, estimable, ib.
Monier Williams 1872
English
यशस् यशस्, अस्, n. (in Uṇādi-s. IV. 190.
said to be fr. rt. 1. अश्
according to some for ori-
ginal दशस् = Lat. decus, fr. a lost rt. दश्), beautiful
or handsome appearance, beauty, splendor, magnifi-
cence, worth, excellence (Ved.)
honour, glory,
praise, renown, fame, reputation, distinction, cele-
brity
Fame (personified as the son of Kāma and
Rati or of Dharma and Kīrtti)
an object of honour
or respect, a person of respectability
favour, parti-
ality (Ved.)
= उदक, water (Ved.)
अन्न, food
(Ved.)
= धन, wealth (Ved.)
N. of a Sāman
(आस्), m. a proper N.
(आस्, आस्, अस्), Ved. beautiful,
handsome, splendid, resplendent
worthy, excellent
renowned, honoured, respected, venerated
pleasant,
pleasing, agreeable, estimable
[cf. Gr. δοκ-έ-ω,
δόξα, δόγμα, δοκεύω, διδάσκω, δάκτυλος
Lat.
dec-et, decus, dignu-s, doceo
probably Angl. Sax.
ta, tah
Old Germ. zeha.]
—यशः-कर्ण, अस्, m.,
N. of a king.
—यशः-काय, अस्, m. a body consisting
of fame or glory, i. e. glory, reputation.
—यशः-
केतु, उस्, m., N. of various kings.
—यशः-पटह,
अस्, m. a drum, a double drum.
—यशः-पाल, अस्,
m., N. of a king.
—यशः-प्रख्यापन, अम्, n.
spreading abroad or proclaiming the glory (of any
one).
—यशः-शरीर, अम्, n. = यशः-काय above.
—यशः-शेष, अस्, आ, अम्, having nothing left but
glory or fame, i. e. dead
(अस्), m. death, dying.
—यशश्-चन्द्र, अस्, m., N. of a king.
—यशस्-
कर, अस्, ई, अम्, causing renown, conferring fame
or distinction, famous, glorious
(अस्), m., N. of
various men.
—यशस्कर-स्वामिन्, N. of a temple
founded by a certain Yaśas-kara.
—यशस्-काम, अस्,
आ, अम्, honour-loving, desirous or eager for fame,
ambitious.
—यशस्-काम्य, Nom. P. -काम्यति,
&c., to desire honour or fame, be eager for renown.
—यशस्-काम्यत्, अन्, अन्ती, अत्, desiring fame, de-
sirous of glory.
—यशस्-कृत्, त्, त्, त्, causing honour,
conferring dignity or renown.
—यशस्-तम, अस्,
आ, अम्, Ved. most renowned or resplendent.
—य-
शस्-वत्, आन्, अती, अत्, possessing honour or glory,
full of honour, honourable, glorious, famous
pleasant,
pleasing, excellent, handsome
agreeable, estimable
(अती), f., N. of a woman.
—यशस्वि-तम, अस्, आ,
अम्, most famous or renowned.
—यशस्-विन्, ई, इनी,
इ, possessing honour or glory, renowned, famous, cele-
brated, glorious
excellent, handsome
(इनी), f. epithet
of a particular artery
N. of several plants, wild cotton
(= वन-कार्पासी, यव-तिक्ता, महा-ज्योतिष्मती)
N. of one of the Mātṛs attending on Skanda.
—यशो-
गोपि, इस्, m., N. of a commentator on the Śrauta-
sūtras of Kātyāyana.
—यशो-घ्न, अस्, ई, अम्, de-
stroying the appearance or beauty (Ved.)
destroying
fame or reputation.
—यशो-द, अस्, आ, अम्, glory-
giving, bestowing distinction, conferring fame or
renown
(अस्), m. quicksilver
(आ), f., N. of the
wife of the cowherd Nanda, (she resided at Go-kula,
and was the foster-mother of Kṛṣṇa, who immedi-
ately after his birth as son of Devakī and Vasu-deva
was entrusted to her care, that he might be protected
from the enmity of Kaṃsa)
N. of the wife of
Mahā-vīra and daughter of Samara-vīra
N. of the
daughter of a class of Manes.
—यशो-दत्त, अस्, m.
a proper N.
—यशो-दा, आस्, आस्, अम्, Ved. glory-
giving, conferring beauty, (for यशो-दा, f. of यशो-
द, see above.)
—यशोदा-गर्भ-सम्भूता, f.
epithet of Durgā.
—यशोदा-नन्द, अस्, m. Yaśo-
dā's son, i. e. Kṛṣṇa.
—यशो-देव, अस्, m., N. of
a Buddhist mendicant
of a son of Rāma-candra
(ई), f., N. of a daughter of Vainateya and wife of
Bṛhan-manas.
—यशो-धन, अम्, n. a fund or
stock of fame
(अस्, आ, अम्), whose wealth consists
of fame, rich in renown, renowned, famous (said of
persons)
(अस्), m., N. of a king.
—यशो-धर,
अस्, आ, अम्, maintaining or preserving glory, uphold-
ing renown
(अस्), m., N. of the fifth day of the
civil month (कर्म-मास)
of the eighteenth
Arhat of the preceding and of the nineteenth of the
future Utsarpiṇī
of a son of Kṛṣṇa by Rukmiṇī,
(also read यशो-वर)
of various other men
(आ),
f., N. of the fourth night of the civil month
of the
mother of Rāhula
of several other women.
—यशो-
धा, आस्, आस्, अम्, conferring splendor or fame.
—यशो-धामन्, अ, n. site or abode of glory.
—यशो-नन्दि, इस्, m., N. of a king.
—यशो-भ-
गिन्, ई, इनी, इ, Ved. possessing fame, rich in glory,
famous, renowned.
—यशो-भगीन, अस्, आ, अम्, or
यशो-भग्य, अस्, आ, अम्, Ved., see Pāṇ. IV. 4, 131.
—यशो-भद्र, अस्, m. (with Jainas) N. of one of
the six Śruta-kevalins.
—यशो-भृत्, त्, त्, त्, bearing
fame, possessing renown, famous, renowned
bring-
ing glory.
—यशो-मती, f., N. of the third lunar
night.
—यशो-मत्य, आस्, m. pl., N. of a people.
—यशो-माधव, अस्, m. a form of Viṣṇu.
—य-
शो-मित्र, अस्, m., N. of a Buddhist author.
—यशो-
राज, अस्, m. a proper N.
—यशो-राशि, इस्, m. a
heap or mass of glory, a glorious deed.
—यशो-
लेखा f., N. of a princess.
—यशो-वत्, आन्, अती, अत्,
possessing fame or glory
(अती), f., N. of various
women
of a district (originally of a stream
some-
times abbreviated into यशो-वति)
of a mythical
town on mount Meru.
—यशो-वर, अस्, m., N. of
a son of Kṛṣṇa by Rukmiṇī, (see यशो-धर।)
—यशो-वर्त्मन्, अ, n. the path of glory, road to
fame.
—यशो-वर्मन्, आ, m., N. of a poet
of
several other men, (यशो-वर्मक is found at the
end of an adj. comp.)
—यशो-हन्, आ, घ्नी, अ, de-
stroying fame or reputation.
—यशो-हर, अस्, आ,
अम्, taking away fame, depriving of reputation,
dishonouring
N. of a place, (gender doubtful.)
—यशोहर-जित्, त्, m., N. of Kacu-rāya.
—यशो-
हीन, अस्, आ, अम्, shorn of fame or glory.
Macdonell
English
यशस् 1. yáś-as,
n.
 beauty, dignity, grandeur, 🞄splendour (V.)
reputation, praise, fame, glory, 🞄renown
object of honour or respect (Br.)
🞄graciousness, favour (RV.).
यशस् 2. yaś-ás,
a.
 (V.) beautiful, grand, 🞄splendid
honoured, respected
agreeable, 🞄acceptable.
Benfey
English
यशस् यशस् (for original दशस् =
Lat. decus, from a lost vb. दश्, see
below),
I.
n.
1. Glory, Vikr. 11, 17
fame, Pañc. iii. d. 116 (pl.).
2.
Splendour.
3. Praise.
II.
adj.
 Re-
nowned, resplendent, Chr. 294, 8 = Rigv.
i. 92, 8
superl. यशस्तम, Lass. 101,
9 = Rigv. vii. 16, 4.
--
Comp.
अ-,
n.
 dis-
grace, Pañc. ii. d. 116.
अति-,
adj.
much renowned
archaic acc. (cf.
स्रोतस् and ved. forms) -यशाम्, for
यशसम्, Nal. 8, 4 (Böhtl., Bopp. v.r.).
अप-,
n.
 disgrace, Bhartṛ. 2, 45. पृ-
थु-,
I.
adj.
 widely renowned, MBh.
7, 2783.
II. a proper name.
महा-,
adj.
 illustrious, Rām. 3, 55, 38.
सु-,
adj.
 renowned. -- Cf. Lat. decere, do-
cere
δοκέω, δόξω, δόγμα, δοκεύω, διδάσκω, δάκτυλος
probably A.S. ta, tah
O.H.G.
zôha.
Hindi
Hindi
महिमा
Apte Hindi
Hindi
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः युट् च्
"प्रसिद्धि, ख्यति, कीर्ति, विश्रुति"
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
"कीर्ति ख्याति, प्रसिद्ध"
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
पूज्य व्यक्ति
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
प्रसाद
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
धन
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
आहार
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
जल
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
विरल गुणों का एकत्र संग्रह
यशस्
नपुं*
 - अश् स्तुतौ असुन् धातोः ल्युट् च्
परोक्ष कीर्ति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यशस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖ್ಯಾತಿ /ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ /ಕೀರ್ತಿ
निष्पत्तिः - > अशू (व्याप्तौ) - "असुन्" (उ० ४-१९०) युट् च ।
व्युत्पत्तिः - > अश्नोति व्याप्नोति
प्रयोगाः - > "यशोऽधिगन्तुं सुखलिप्सया वा मनुष्यसङ्ख्यामतिवर्तितुं वा"
उल्लेखाः - > किरा० ३-४०
L R Vaidya
English
yaSas {% n. %} Glory, fame, reputation, यशस्तु रक्ष्यं परतो यशोधनैः R.iii.48.
Bopp
Latin
यशस् n. (a perditâ r. यश् s. अस्)
1) gloria.
2) splendor.
Zend. 𐬁𐬌𐬌𐬱𐬯𐬉 âyês'ê celebro, per vim assimil. pro
â-yas'ê
cambro-brit. iesin «radiant, glorious, fair,
beautiful, gairish».)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
भग
पु
भग, श्री, यशस्, सौभाग्य, योनि, कान्ति, महिमन्, सूर्य, संज्ञाविशेष, मृगाङ्क
श्रियां यशसि सौभाग्ये योनौ कान्तौ महिम्नि च ।
सूर्ये संज्ञाविशेषेऽपि मृगाङ्गेऽपि भगः स्मृतः ॥ १९ ॥
verse 1.1.1.19
page 0002
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Yaśas, also (even in prose of Divy and Sukh) Yaśa,
(1) n. of a Buddhist elder (sthavira): MSV 〔i.188.8 ff.〕
in the time of Aśoka, but possibly meant as identical with Pali 1 Yasa Thera of DPPN (see Yaśoda, Yaśodeva), disciple of the Buddha (see Piṇḍola Bharadvāja, whom Yaśa introduces to Aśoka), sthavira-Yaśasam Divy 〔381.12〕, °śasā 16
Yaśo (n. sg.) 〔385.2〕
〔399.26〕
〔404.11〕
〔406.21〕
〔423.11〕
is this personage, or Pali Yasa (2) of DPPN, meant by the (Sthavira-)Yaśas of MSV 〔i.196.6 ff.〕?
(2) [Page445-b] n. of a minister of Aśoka: Yaśo (v.l. Yaśā) nāma Divy 〔382.6〕
Yaśāmātya, the minister Y., 〔382.11, 16〕
(3) n. of a Tathāgata: Yaśasā Śikṣ 〔9.2〕
(4) n. of a Tathāgata in the nadir: Yaśo (n. sg.) nāma Sukh 〔98.7〕 (prose)
(5) n. of two Bodhisattvas in the same list: Yaśaso, °saḥ (gen.) Gv 〔441.26〕
〔442.21〕.
Indian Epigraphical Glossary
English
yaśas (CII 1), glory in this life
cf. yaśo vā kīrtir = vā. See
kīrti.
Lanman
English
yáśas, n. fame, honor. [1151. 2a.]
yaśás, a. honored, splendid. [1151. 2a.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्लोकः कीर्तिर्यशोऽभिख्या समाज्ञा रुशती पुनः ।
अशुभा वाक्शुभा कल्या चर्चरी चर्भटी समे ॥ २७३ ॥
-wordlist-
श्लोक (पुं), कीर्ति (स्त्री), यशस् (क्ली), अभिख्या (स्त्री), समाज्ञा (स्त्री), रुशती (स्त्री), कल्या (स्त्री), चर्चरी (स्त्री), चर्भटी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कीर्ति
कीर्ति, श्लोक, यशस्, अभिख्या, समाख्या
कीर्तिः श्लोको यशोऽभिख्यासमाख्यास्तुल्यलक्षणाः ॥ १५३ ॥
verse 1.1.1.153
page 0019
नाममाला
Sanskrit
जनोदाहरण, कीर्ति, साधुवाद, यशस्, वर्ण, गुणावलि, ख्याति
जनोदाहरणं कीर्तिं साधुवादं यशो विदुः ।
वर्णं गुणावलिं ख्यातिमवधानं तु साहसम् ॥ १५३ ॥
verse 0.1.1.153
page 0074
Tamil
Tamil
யச’ஸ் : புகழ், கீர்த்தி.
Mahabharata
English
Yaśas = Śiva (1000 names^2).
पुराणम्
English
यशस् / YAŚAS. Father of kalki, the tenth incarnation of Mahāviṣṇu. agni purāṇa, Chapter 16, mentions that towards the end of kaliyuga all people will become atheists, there will be an intermixture of castes and all people will become thieves and devoid of virtue. At that time, the 15 branches of the veda called vājasaneyas alone will be the authority. Mlecchas (low-class people) assuming the form of Kings will begin to eat human beings. agni purāṇa states further that at that time, Lord viṣṇu will incarnate as kalki, the son of yaśas and Yājñavalkya's priest and after training himself in archery and weapons, annihilate all Mlecchas.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
यशस्
न०
 अश--असुन् धातोः युट् च । शौर्य्यादिभूतेख्यात्यपरपर्य्याये पदार्थे अमरः ।
Capeller
German
1. य॑शस्
n.
 Ansehen, Ehre, Würde, Ruhm.
2. यश॑स् ansehnlich, herrlich, rühmlich. Compar. यश॑स्तर, Supperl. यश॑स्तम.
Grassman
German
yaśás, a., [vgl. yáśas], herrlich, glänzend, ausgezeichnet, angesehen von Göttern, Menschen, Gütern, Gaben u. s. w.
2〉 jemandem [L.] angenehm, bei ihm beliebt.
-ā́s asi {643, 30} (agne)
{699, 5} (indra).
-ásam váhnim (agním) {60, 1}
tváṣṭāram {490, 9}
tvā (índram) {670, 5}
sátpatim (índram) {386, 11}
kārúm {31, 8} (kṛṇuhi)
rayím {1, 3}
{92, 8}
{449, 5}
{591, 2}
{609, 4}
{917, 15}
bhāgám {235, 19}
{865, 2}
várṇam {194, 5}. — 2〉 adhvarám marútsu índre 〰 kṛdhi {558, 5}.
-ásā [I.] sákhiā {897, 10}
dadhnā́ {793, 1}
in den Verbindungen 〰 gós, mártasya {297, 16} und [Page1100] {362, 4}scheint yáśasā betont werden zu müssen.
-áse kaváye (agnáye) {369, 1}.
-ásau [du.] dyā́vāpṛthivī́ {397, 2}.
-ásā [dass.] tyā́ {122, 4}
(aśvínau) {585, 3}
dūtā́ (aśvínau) {932, 2}.
-ásas [N. p. m.] vṛ́ṣaṇas (marútas) {537, 2}
índavas {668, 5}
grā́vāṇas {902, 6}
siāma {890, 11} (góbhis). — 2〉 siāma jáneṣu {347, 11}.
-ásas [N. p. f.] ā́pas {235, 11}
{552, 6}.
-ásas [A. p. m.] 2〉 kṛdhī́ nas 〰 jáne {773, 28}.
-ásas [A. p. f.] pūrvī́s (íṣas ?) {872, 10}.
-ásām {809, 3} (yaśástaras)
{444, 2} (ájuṣṭis).
-ástaras kṣaítas (sómas) {809, 3}.
-ástaram (sómam) {622, 2}.
-ástamas hótā (agnís) {643, 10}.
-ástamam agním {711, 10}
{532, 4} (dūtám).
-ástamasya agnés {199, 1}.
yáśas, n. Dies Wort und das an seiner Statt in der Denominativbildung eintretende daśas führen auf eine Wurzelform *daś, *dyaś zurück (vergl. dam, *dyam, yam), siehe Cu. 〔S. 608〕 f. und Ku. 〔11, 15〕, wo jedoch die Zendwörter zu streichen sind. 1〉 Herrlichkeit, Glanz (der Götter, Fürsten)
2〉 Segen, Heil (von Göttern herbeigeschafft)
3〉 Wohlstand, Reichthum, Schatz (von Göttern gegeben)
4〉 Huld (der Götter). — Vgl. dīrghá-, sváyaśas.
-as 1〉 tuám hí kṣaítavat 〰 ágne mitrás ná pátyase {443, 1}. — 2〉 utá yás mā́nuṣeṣu ā́ 〰 cakré ásāmi ā́, asmā́kam udáreṣu ā́ {25, 15}
ähnlich {848, 2}. — 3〉 {358, 10}
{932, 11}
{620, 11} (práti śuṣyatu 〰 asya, nämlich des Feindes)
tvā́dātam {10, 7}
{274, 6}
vīrávat {328, 12}
{433, 6}
{531, 12}
{643, 21}
{712, 9}
{773, 26}
{818, 13}
{862, 10} (rayimát)
bṛhát {433, 7}
{820, 9}
{732, 4} (neben dhruvám rayím)
dhruvám {590, 5}
dyumnítamam {639, 6}
dyumát {744, 6}
devéṣu 〰 márt(i)āya bhū́ṣan (parall. rāyás) {806, 3}. — 4〉 vām (mitrāvaruṇā) 〰 yéna sínam bhárathas sákhibhyas {296, 1}.
-asā [I.] siehe unter yaśás.
Burnouf
French
यशस् यशस्
n.
 (यश् inus.) gloire, éclat, splendeur.
यशस्कर a. (कृ) qui procure la gloire.
यशस्तम (sup.) très-glorieux.
यशस्वत् et यशस्विन् a. (sfx. वत्, विन्) glorieux. -- F.
यशस्विनी coton sauvage.
यशस्पटक
m.
 tambour.
यशस्शेष a. mort. -- S.
m.
 la mort.
यशोधरा
f.
 (धृ) une des 3 femmes et disciples du
Buddha.
यशोहर a. (हृ) qui ôte la gloire, qui déshonore.
Stchoupak
French
यशस्-
nt. gloire, renom
-विन्- a. glorieux, fameux, célèbre
-वती-
f.
n.
 d'une femme.
°कर- -ई- a. glorieux, qui confère de la gloire à (ifc.).
°यशः-केतु-
m.
n.
 d'un prince.
°काय-
m.
 corps de gloire, plénitude de gloire
°शरीर- nt. id.
°प्रख्याफन- nt. fait de divulguer la gloire.
°शेष- a. mort
-ई-भूत- id.
-तां- प्र-या- mourir.
°यशो-घ्न- -ई- ag. qui détruit la renommée.
°दा-
f.
 bergère épouse de Nanda et nourrice de Kṛṣṇa.
°धन- a. riche en gloire, illustre
m.
n.
 d'un. roi.
°धर- a. qui maintient le renom de
m.
n.
 d'hommes
-आ-
f.
 de
femmes.
°धा- a. qui confère la renommée.
°धामन्- nt. siège de gloire.
°नन्दि-
m.
n.
 d'un prince.
°भृत्- ag. qui possède ou apporte la renommée.
°राशि-
m.
 monceau de gloire.
°लेखा-
f.
n.
 d'une princesse.
°वर्मन्- °वर्मक-
m.
n.
 , de divers personnages, dont un roi de
Canauj.
°हन्- ag. qui détruit la gloire.
°हर- ag. qui enlève la réputation, qui déshonore.