यवन (yavana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 यवन m.
  (-नः)
	 1. A Country
 probably Bactria,  or it may be extended
from that colony to Ionia,  (to which word it bears some resem-
blance, ) or still further to Greece: by late Hindu writers,  it is
most commonly applied to Arabia.
	 2. A Yavana,  apparently ori-
ginally a Greek,  but since applied to both the Mohammedan and
European invaders of India,  and often used as a general term for
any foreign or barbarous race.
	 3. Speed,  velocity.
	 4. A swift horse.
5. Wheat.
	 6. A carrot.
	 f.
  (-नी) The wife of a Yavana.
 E.
  यु to mix, 
aff.
   युच्
 or जु to be swift,  and the consonant changed to its ana-
logous semi-vowel
 or योनि the womb,  (of the cow of VAŚISH-
ṬHA, ) and अण् aff.
  
 being born for the purpose of opposing the
armies of VIŚWĀMITRA.

Capeller Eng

English

 1 †यवन a.
  keeping off (—°).

 2 यवन m.
  a Greek or Muhammedan (f.  ई),  i.g.
   a
foreigner. 

Yates

English

 यवन (नः) 1.
m.
  A country, 
Greece
speed
 a swift horse
 a
Grecian
or foreigner.
f.
  (नी) Wife of one.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

यवन 	-	  yavana 	-	 m.
  	-	  olibanum  [ aromatic gum resin obtained from various Arabian or East African trees ]
उत्तर 	-	  uttara 	-	 adj.
  	-	  left side  [ One prays facing East ]
नीलपृष्ठ 	-	  nIlapRSTha 	-	 m.
  	-	 East Asian carp  [ Cyprinus Denticulatus - Zoo. ]
विभाण्डिका 	-	  vibhANDikA 	-	 f.
  	-	 East Indian Senna  [ Senna Obtusa ]
तनुत्वच् 	-	  tanutvac 	-	 m.
  	-	 East Indian Senna  [ Cassia Senna ]
तपन 	-	  tapana 	-	 m.
  	-	 East Indian Senna  [ Cassia Senna ]
अष्टदिक्पाल 	-	  aSTadikpAla 	-	 m.
  	-	  as indra of the East
पीतदारु 	-	  pItadAru 	-	 m.
  	-	 East Indian satinwood  [ Chloroxylon Swietenia -Bot. ]
पीतकाष्ठ 	-	  pItakASTha 	-	 n.
  	-	 East Indian satinwood  [ Chloroxylon Swietenia - Bot. ]
शफर 	-	  zaphara 	-	 m.
  	-	  type of East Asian carp  [ Cyprinus Saphore - Zoo. ]
श्येतकोलक 	-	  zyetakolaka 	-	 m.
  	-	  type of East Asian carp  [ Cyprinus Saphore - Zoo. ]
तपोधना 	-	  tapodhanA 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
परिव्राजि 	-	  parivrAji 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
मुण्डितिका 	-	  muNDitikA 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
श्रवणशीर्षिका 	-	  zravaNazIrSikA 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
महामुण्डनिका 	-	  mahAmuNDanikA 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
महामुण्डी 	-	  mahAmuNDI 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
मुण्डी 	-	  muNDI 	-	 f.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
भिक्षु 	-	  bhikSu 	-	 m.
  	-	 East Indian globe thistle  [ Sphaeranthus indicus - Bot. ]
लक्ष्मणसेन 	-	  lakSmaNasena 	-	 m.
  	-	  king of the sena dynasty of Eastern India

यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	 Greek
अधः 	-	  adhaH 	-	 indecl.
  	-	  down  [ Greek bathos,  deep ]
यवन 	-	  yavana 	-	 m.
  	-	 Greeks
वकार 	-	  vakAra 	-	 m.
  	-	  upsilon  [ Greek letter ]
चकोर 	-	  cakora 	-	 m.
  	-	 Greek partridge
चलचञ्चु 	-	  calacaJcu 	-	 m.
  	-	 Greek partridge
जीवञ्जीव 	-	  jIvaJjIva 	-	 m.
  	-	 Greek partridge
विषसूचक 	-	  viSasUcaka 	-	 m.
  	-	 Greek partridge
यवनी 	-	  yavanI 	-	 f.
  	-	 Greek or Muhammadan woman

यवन 	-	  yavana 	-	 adj.
  	-	 averting
विघातन 	-	  vighAtana 	-	 adj.
  	-	 averting
व्यावर्तन 	-	  vyAvartana 	-	 adj.
  	-	 averting
संस्तम्भिन् 	-	  saMstambhin 	-	 adj.
  	-	 averting
यव 	-	  yava 	-	 adj.
  	-	 averting
अपवक्तृ 	-	  apavaktR 	-	 m.
  	-	 averting
पवित्र 	-	  pavitra 	-	 adj.
  	-	 averting evil
शान्तिक 	-	  zAntika 	-	 adj.
  	-	 averting evil
शपथयावन 	-	  zapathayAvana 	-	 adj.
  	-	 averting a curse
शान्ति 	-	  zAnti 	-	 f.
  	-	 averting of pain
शान्तिकरण 	-	  zAntikaraNa 	-	 n.
  	-	 averting of evil
वैमुख्य 	-	  vaimukhya 	-	 n.
  	-	  act of averting the face
अविमुखम् 	-	  avimukham 	-	 ind.
  	-	  without averting the face
अशस्तिहन् 	-	  azastihan 	-	 adj.
  	-	 averting curses or cursers
अनैश्चारिक 	-	  anaizcArika 	-	 adj.
  	-	  not averting or distracting
मारिव्यसनवारक 	-	  mArivyasanavAraka 	-	 m.
  	-	 averting plague and distress
शान्तिकर्मन् 	-	  zAntikarman 	-	 n.
  	-	  any action for averting evil
निवर्तन 	-	  nivartana 	-	 n.
  	-	 averting or keeping back from
शान्तिक 	-	  zAntika 	-	 n.
  	-	  propitiatory rite for averting evil
शान्तिवाचन 	-	  zAntivAcana 	-	 n.
  	-	  reciting of a text for averting evil
शान्तिसद्मन् 	-	  zAntisadman 	-	 n.
  	-	  room for performing any propitiatory rite for averting evil
शान्ति 	-	  zAnti 	-	 f.
  	-	  any expiatory or propitiatory rite for averting evil or calamity

यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	 Greek
यवन 	-	 yavana 	-	 adj.
  	-	  quick
यवन 	-	 yavana 	-	 adj.
  	-	  averting
यवन 	-	 yavana 	-	 adj.
  	-	  keeping away
यवन 	-	 yavana 	-	 adj.
  	-	  swift
यवन 	-	 yavana 	-	 f.
  	-	  curtain
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  wheat
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  Ionian
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  olibanum  [ aromatic gum resin obtained from various Arabian or East African trees ]
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  Ionians
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  carrot
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  swift horse
यवन 	-	 yavana 	-	 m.
  	-	  Greeks
यवन 	-	 yavana 	-	 n.
  	-	  salt from saline soil
यवन 	-	 yavana 	-	 n.
  	-	  mingling
यवन 	-	 yavana 	-	 n.
  	-	  mixing

 
   यवन  yavana m.
   Ionian   
   यवन  yavana m.
   Ionians     
            

 
   यवन  yavana m.
   Greeks

 
   यवन  yavana m.
   Ionians

 
   यवन  yavana m.
   Ionian    
   यवन  yavana m.
   Ionians    

 
   यवन  yavana m.
   Ionians     

Wilson

English

 यवन
m.
  (-नः)
1 A country
 probably Bactria,  or it may be extended from that colony to
Ionia,  (to which word it bears some resemblance, ) or still further to
Greece: by late Hindu writers,  it is most commonly applied to
Arabia.
2 A Yavana,  apparently originally a Greek,  but since applied to both
the Mohammedan and European invaders of India,  and often used as a
general term for any foreign or barbarous race.
3 Speed,  velocity.
4 A swift horse.
f.
  (-नी) The wife of a Yavana.
E.
  यु to mix,  aff.
   युच्,  or जु to be swift,  and the consonant
changed to its analogous semivowel: or योनि the womb,  (of the cow of
VASIṢṬHA, ) and अण् aff.
  
 being born for the purpose of opposing the
armies of VIŚVĀMITRA.

Apte

English

यवनः [yavanḥ],  [यु-युच्]

A Greek,  an Ionian. 

Any foreigner,  or barbarian
 Ms.*
  1.44
 (the word is applied at present to a Mahomedan or a European also).

A carrot.

Olibanum. 

A courser or swift horse.

Speed.

Wheat.

A kind of grass.-नाः (m.  pl.
 )

The Ionians or Greeks.

The Greek astrologers. -नम् Mixing,  mingling (esp. with water).Comp.   -अरिः N.
  of Kṛiṣṇa.  -आचार्यः the reputed author of astronomical book called Tājak.

इष्टः a kind of garlic.

a kind of onion. 

the Nimba tree. (-ष्टा) the wild date-tree.

(ष्टम्) lead.

an onion or garlic.

pepper. -देशजम् benzoin.  -द्विष्टः bdellium.  -प्रियम् pepper.

Apte 1890

English

 यवनः [यु-युच्] 1 A Greek,  an Ionian. 
2 Any foreigner,  or barbarian
 Ms. 10. 44
 (the word is applied at present to a Mahomedan or a European also). 
3 A carrot. 
4 Olibanum. 
5 A courser or swift horse. 
6 Speed. 
7 Wheat. 
8 A kind of grass. 
नाः (m. pl.) 1 The Ionians or Greeks. 
2 The Greek astrologers. 
Comp. 
अरिः N. of Kṛṣṇa. 
इष्टः {1} a kind of garlic. {2} a kind of onion. {3} the Nimba tree. (
ष्टा) {1} the wild datetree. (
ष्टं) {1} lead. {2} an onion or garlic. {3} pepper. 
देशजं benzoin. 
द्विष्टः bdellium. 
प्रियं pepper. 

Monier Williams Cologne

English

 1. यवन mfn.
   (√ 1. यु) keeping away,  averting (See द्वेषो-य॑वन).

 2. यवन n.
  (√ 2. यु) mixing,  mingling (esp.   with water),  Nyāyam.
  

 3. यवन mfn.
   quick,  swift

 यवन m.
  a swift horse,  L.
  (prob. w.r. for जवन).

 4. यवन w.r. for पैजवन,  Mn.
   vii,  41.

 5. यवन m.
  an Ionian,  Greek (or a king of the Greeks g. कम्बोजादि
 in later times also a Muhammadan or European,  any foreigner or barbarian),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 N.
  of a caste,  Gaut.
  (accord.  to L.
  ‘the legitimate son of a Kṣatriya and a Vaiśyā’ or ‘an Ugra who is an elephant catcher’) of a country (=  यवन-देश,  sometimes applied to Ionia,  Greece,  Bactria,  and more recently to Arabia),  W.
 

 wheat,  L.
 

 a carrot,  L.
 

 olibanum,  L.
 

 pl.
  the Ionians,  Greeks (esp.   the Greek astrologers),  MBh.
  
 VarBṛS.
  &c.
  

 N.
  of a dynasty,  Pur.
 

 यवन n.
  salt from saline soil,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 यवन यवन,  अस्,  m. (fr. rt. 1. or 2. यु, 
or connected with rt. जु = 1. जू),  one who keeps
back
 one who mixes,  &c.,  see Gaṇa Nandyādi to
Pāṇ. III. 1,  134
 a fast horse,  courser,  (in this sense
fr. rt. 1. जू and connected with जवन,  for which it
is sometimes a false reading)
 speed,  velocity,  (con-
nected with rt. 1. जू)
 an Ionian,  Greek,  (in Uṇādi-s.
II. 74. said to be fr. rt. 2. यु)
 a king of the
Greeks
 a Muhammadan,  (sometimes applied to
both the Muhammadan and European invaders of
India as coming from the same quarter)
 any
foreigner
 a barbarian generally (Manu X. 44)
the country of the Yavanas (sometimes applied to
Bactria,  Ionia,  Greece,  and more recently to Arabia)
a carrot
 olibanum
 (आस्),  m. pl. the Ionians or
Greeks
 the Greek astrologers
 N. of a dynasty
(ई),  f. a Greek or Muhammadan woman
 the wife
of a Yavana
 = जवनी,  a curtain.
—यवन-देश, 
अस्,  m. the country of the Yavanas.
—यवनदेश-
ज,  ‘growing in the country of the Yavanas, ’ styrax
or benzoin.
—यवन-द्विष्ट,  अस्,  m. ‘hated or
disliked by Yavanas, ’ bdellium.
—यवन-पुर, 
अम्,  n. the city of the Yavanas,  (probably) Alex-
andria.
—यवन-प्रिय,  अम्,  n. ‘dear to Yavanas, ’
pepper.
—यवन-मुण्ड,  अस्,  m. a bald Yavana, 
one with a shaved head.
—यवन-सेन,  अस्,  m. a
proper N.
—यवनाचार्य (°न-आच्°),  अस्,  m. an
astronomical writer (frequently quoted by Varāha-
mihira and other ancient Hindū astronomers,  perhaps
any Greek astronomer).
—यवनारि (°न-अरि),  इस्, 
m. ‘enemy of the Yavanas, ’ N. of Kṛṣṇa or
Viṣṇu
 of a king of Vārāṇasī.
—यवनेश्वर
(°न-ईश्°),  अस्,  m.,  N. of the author of the Mīna-
rāja-jātaka.
—यवनेष्ट (°न-इष्°),  अस्,  आ,  अम्, 
liked by the Yavanas
 (अस्),  m. a kind of onion or
garlic
 Azadirachta Indica
 (आ),  f. the wild date
tree
 (अम्),  n. lead
 an onion,  garlic
 pepper.

Macdonell

English

 यवन 1. yáv-ana,  a.
  [√ 2. yu] warding off 🞄(only —°)
 n.
  [√ 1. yu] mixing,  esp. with water.

 यवन 2. yavana,  m.
  (Ionian),  Greek,  prince 🞄of the Greeks
 N. of a caste
 foreigner,  Mahommedan 🞄(late): pl.
  the Greeks
 Greek astrologers
 🞄-deśa-ja,  a.
  coming from the land 🞄of the Greeks
 -pura,  n.
  city of the Greeks,  🞄N. probably of Alexandria
 -sena,  m.
  N..

Benfey

English

 यवन यवन, 
 I. adj.
  Swift (vb. जू).
 II. m.
 
 1. The name of a country.
 2.
The name of a people (originally Greek, 
Ionian),  Man.  10,  44.
 3. (vb. जू), 
Velocity.
 4. A swift horse.
 III. f.
 
नी,  A Yavana woman,  Vikr. 77,  5.
 --
 Comp.
 
काल-,  m.
  the name of a prince
of the Yavanas,  Hariv. 1961.

Hindi

विदेशी

Apte Hindi

Hindi

यवनः
पुं*
  - यु +युच्
"ग्रीस देश का निवासी,  यूनान देश का वासी"

यवनः
पुं*
  - -
"विदेशी,  जंगली"

यवनः
पुं*
  - -
गाजर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ವೈಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು
विस्तारः - > "सतं विप्रा नृपाद्वैश्या माहिष्यं यवनश्च सः" - वैज०
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವನು
विस्तारः - > "निषादो व्यालादिवधाद्यवनः कुञ्जरग्रहात्" - वैज०
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೌಳುಪ್ಪು /ಉಪ್ಪುಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಉಪ್ಪು
विस्तारः - > "ऊषमूषरजं क्षेत्र्यं पांसुजं यवनं पटु" - वैज०
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಮ್ಮದೀಯ ಅಥವಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಜಾತಿಯವನು
प्रयोगाः - > "वृषलत्वं गता लोके ब्राह्मणा दर्शनेन च । पौण्ड्राकाश्चौड्रद्रविडाः काम्बोजा यवनाः शकाः ॥ पारदाः पह्लवाश्चीनाः किराता दरदाः खशाः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० १०-४४
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇಶ
विस्तारः - > ಇದು ಬಹುವಚನಾಂತವಾದ ಶಬ್ದ "अथोदीच्या जनपदास्तत्र चीनाः स्वरम्भराः । गान्धारास्तु दिहण्डाः स्युः यवनास्तु हुरुष्कराः ॥" - वैज०
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯವನ ದೇಶದ ಜನರು
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯವನ ದೇಶದ ರಾಜರು
प्रयोगाः - > "यदवस्तत्र निस्त्रसाः यवनैः स्तनयित्नुभिः"
उल्लेखाः - > याद० २२-९१
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ
यवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಧ್ಕವೇಗವುಳ್ಳ ಕುದುರೆ
विस्तारः - > "यवनो देशभेदे ना वेगवेगाधिकाश्वयोः" - मेदि०
यवन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕ ವೇಗವುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "तमश्ववारा यवनाश्वयायिनं प्रकाशरूपा मनुजेशमन्वयुः"
उल्लेखाः - > नैष०

L R Vaidya

English

 yavana {% m. %} 1. A Greek,  any foreigner,  M.x.44
 2. a carrot.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 यवन
		Nakṣatracūḍāmaṇi.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Yavana (EI 26
 CII 1),  originally,  an Ionian Greek
 then, 
people of Greek nationality
 ultimately,  any foreigner.

Kridanta Forms

Sanskrit

यु (यु꣡ मिश्रेणेऽभिश्रणे च - अदादिः - सेट्)
ल्युट् =  यवनम्
अनीयर् =  यवनीयः - यवनीया
ण्वुल् =  यावकः - याविका
तुमुँन् =  यवितुम्
तव्य =  यवितव्यः - यवितव्या
तृच् =  यविता - यवित्री
क्त्वा =  युत्वा
ल्यप् =  प्रयुत्य
क्तवतुँ =  युतवान् - युतवती
क्त =  युतः - युता
शतृँ =  युवन् - युवती

यु (यु॒ञ् बन्धने - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् =  यवनम्
अनीयर् =  यवनीयः - यवनीया
ण्वुल् =  यावकः - याविका
तुमुँन् =  योतुम्
तव्य =  योतव्यः - योतव्या
तृच् =  योता - योत्री
क्त्वा =  युत्वा
ल्यप् =  प्रयुत्य
क्तवतुँ =  युतवान् - युतवती
क्त =  युतः - युता
शतृँ =  युनन् - युनती
शानच् =  युनानः - युनाना

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 यवन m. ° = खुराशनदेशस् तस्य स्वाम्य् अपि,  S I,  567,  7 (Ko. 568,  7).

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: यवनाः
Root: यवन
Gender: पुं
Number: बहु
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Name of a country
Shloka(s):
3|1|24|1 ► गान्धारास्तु दिहण्डाः स्युर्यवनास्तु हुरुष्कराः। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
3|1|24|2 ► सम्भालाः स्युः शूरसेना अपि ते शूरसेनयः॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|24|1 ⇢ यवनाः (यवन) (पुं) ⇒ Name of a country ⇒ 
➠ 3|1|24|1 ⇢ हुरुष्कराः (हुरुष्कर) (पुं) ⇒ Epithet of the Yavana country ⇒ 
➠ 3|1|24|2 ⇢ सम्भालाः (सम्भाल) (पुं) ⇒ Epithet of Śurasēna country ⇒ 
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Yavana^1,  pl. (ºāḥ),  a people. § 148c (Turvasu): I,  85,  3533 (the offspring of Turvasu).--§ 223 (Vāsishṭha): I,  175,  6683 (sprung from the womb (yonideśāt) of Vasishṭha's cow),  6684.--§ 264 (Sabhākriyāp.): II,  4,  117 (kampayām āsa Yºān eko yaḥ,  sc. Kampana).--§ 284 (Sahadeva): II,  31,  1175 (ºānāṃ puraṃ,  in the south,  conquered by Sahadeva on his digvijaya).--§ 285 (Nakula): II,  32,  1199 (in the west,  vanquished by Nakula on his digvijaya).--§ 295 (Dyūtap.): II,  51,  1834 (ºaiḥ sahitaḥ…Bhagadattaḥ).-§ 342 (Indralokābhigamanap.): III,  51,  1990 (had been present at the rājasūya of Yudhishṭhira).--§ 458b (Kaliyuga): III,  188,  12839 (among the barbarous people who will rule in the Kali age).--§ 515 (Karṇadigvijaya): III,  254,  15257 (vanquished by Karṇa on his digvijaya).--§ 555 (Sainyodyogap.): V,  19,  590 (ºaiś ca Śakaiḥ,  followed the Kāmboja king Sudakshiṇa).--§ 573 (Ambopākhyānap.): V,  195,  7609 (in the army of Duryodhana).--§ 574 (Jambūkh.): VI,  9,  373 (in the north).--§ 576 (Bhagavadgītāp.): VI,  20,  753 (followed Kṛpa).--§ 578 (Bhīshmavadhap.): VI,  51,  2097 (protected Bhīshma).--§ 583 (do.): VI,  75,  3297 (in Bhīshma's krauñcavyūha).--§ 585 (do.): VI,  87,  3856 (followed the Trigarta king).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII,  7,  182 (in Droṇa's array).--§ 592 (Saṃśaptakavadhap.): VII,  20,  798 (º-Kāmbojāḥ,  in the neck of Droṇa's gāruḍavyūha).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII,  93,  3379 (attacked Arjuna)
 119,  4715,  4722,  4740,  4743,  4746,  4754 (slain by Sātyaki)
 120,  4758 (º-Kāmbojān)
 121,  4818 (attacked Sātyaki).--§ 607 (Karṇap.): VIII,  45,  2107 (sarvajñāḥ).--§ 608 (do.): VIII,  46,  2137
 56,  2807 (ekeshu nihatair aśvaiḥ Kāmbojair Yºaiḥ Śakaiḥ)
 73,  3652
 88,  4506 (only B.).--§ 609 (Śalyap.): IX,  1,  27 (nipātitāḥ)
 2,  74 (had joined Duryodhana).--§ 611 (do.): IX,  8,  393 (follow Kṛpa).--§ 619 (Strīvilāpap.): XI,  22,  627 (Kāmboja-Yºstriyaḥ,  wives of Jayadratha).--§ 641 (Rājadh.): XII,  65,  2429
 101,  3737 (º-Kāmbojāḥ).-§ 739 (Ānuśāsanik.): XIII,  33,  2103 (º-Kāmbojāḥ,  degraded to śūdras)
 35,  2159 (degraded to śūdras).--§ 785 (Anugītāp.): XIV,  73,  2136 (fought with Arjuna). Cf. Yauna,  pl.

Yavana^2,  sg. (“the king of the Yavanas.”). § 317b (Kṛshṇa Vāsudeva): III,  12,  491 (Kaserumān,  had been slain by Kṛshṇa).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII,  11,  399 (had been vanquished by Kṛshṇa).

Yavana^3,  v. Cyavana^2 (cf. Pavana^3).

पुराणम्

English

यवन / YAVANA  .1) General.   There are many references to Yavanas and the land of Yavanas in the Purāṇas. There is a statement in mahābhārata,  Ādi Parva,  Chapter 85,  Verse 34,  that the yavana rase takes its source from turvasu,  the son of yayāti. There is another version in mahābhārata,  Ādi Parva,  Chapter 174,  Verse 36,  that Yavanas were born from the womb and the sides of nandinī.2) Other details.  (i)  Arjuna's brother sahadeva once conquered the yavana land. (M.B. Sabhā Parva,  Chapter 31,  Verse 73).(ii)  mahābhārata,  Sabhā Parva,  Chapter 32,  Verse 17,  mentions that on another occasion,  nakula defeated the Yavanas.(iii)  According to mahābhārata,  Vana Parva,  Chapter 188,  Verse 35,  the world will be filled with Yavanas and other mleccha (low class) kings.(iv)  In the course of his conquests,  karṇa once subdued the Yavanas. (M.B. Vana Parva,  Chapter 254,  Verse 8).(v)  mahābhārata,  Udyoga Parva,  Chapter 19,  Verse 21,  mentions that king sudakṣiṇa of kāmboja approached duryodhana with an “Akṣauhiṇī” along with the Yavanas,  to take part in bhārata yuddha.(vi)  mahābhārata,  bhīṣma parva,  Chapter 9,  Verse 65 states that at the time of mahābhārata,  yavana land was part of india.(vii)  Originally Yavanas were Kṣatriyas. But they became Śūdras by the curse of Brāhmaṇas. (M.B. anuśāsana parva,  Chapter 35,  Verse 18).(viii)  Once there was a duel between a yavana king and mucukunda. (For further details,  see under mucukunda).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 यवनः,  पुं,
   देशविशेषः । (यथा,  मात्स्ये । १२० । ४३ ।“तान् देशान् प्लावयन्ति स्मम्लेच्छप्रायांश्च सर्व्वशः ।सशैलान् कुकुरान् रौध्रान् वर्वरान् यवनान्खसान् ॥
”)वेगः । वेगाधिकाश्वः । इति मेदिनी ॥
 गोधूमः ।गर्जरतृणम् । तुरुष्कः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(यौति मिश्रीभवतीति । यु + “सुयुरुवृञोयुच् ।” उणा० २ । ७४ । इति युच् ।) जाति-विशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥
 स तु यवन-देशोद्भवययातिराजपुत्त्रतुर्व्वसुवंशः । यथा,  --“यदोस्तु जाता यदवस्तुर्व्वसोर्यवनाः सुताः ।द्रुह्योस्तु तनया भोजा अनोस्तु म्लेच्छजातयः ।पूरोस्तु पौरवो वंशो यत्र जातोऽसि पार्थिव ! ॥
”इति मात्स्ये ३४ अध्यायः ॥
 * ॥
सगरराजेनैषां सर्व्वशिरोमुण्डनं सर्व्वधर्म्मराहि-त्यञ्च कृतं ते चात्मधर्म्मपरित्यागात् म्लेच्छत्वंययुरिति विष्णुपुराणोक्तत्वात् यवनः मोसल-मानेङ्गरेजोभयजातिवाचकः । यवनशब्दश्चवर्ग-तृतीयादिरिति रघुनन्दनभट्टाचार्य्येण लिखि-तम् ॥
 जवनादीनान्तु सर्व्वधर्म्मराहित्यमुक्तंहरिवंशे । यथा,  --“सगरस्तां प्रतिज्ञाञ्च गुरोर्वाक्यं निशम्य च ।धर्म्मं जघान तेषां वै वेशान्यत्वं चकार ह ॥
अर्द्धं शकानां शिरसो मुण्डयित्वा व्यसर्जयत् ।जवनानां शिरः सर्व्वं काम्बोजानान्तथैव च ॥
पारदा मुक्तकेशाश्च पह्नवाः श्मश्रुधारिणः ।निःस्वाध्यायवषट्काराः कृतास्तेन महात्मना ॥
शका जवनकाम्बोजाः पारदाः पह्नवास्तथा ।कोलिसर्पाः समहिषा दार्व्वाश्चोलाः सकेरलाः ॥
वशिष्ठवचनाद्राजन् ! सगरेण महात्मना ।शकानां शकदेशोद्भवानां क्षत्त्रियाणां एवं जव-नादीनामिति । अत्र जवनशब्दस्तद्देशोद्भव-वाची चवर्गतृतीयादिः । जवनो देशवेगिनो-रिति त्रिकाण्डशेषाभिधानदर्शनात् । तेषांम्लेच्छत्वमप्युक्तं विष्णुपुराणे । तथा कृतान्जवनादीनुपक्रम्य । ते चात्मधर्म्मपरित्यागात्म्लेच्छत्वं ययुरिति । बौधायनः ।“गोमांसखादको यश्च विरुद्धं वहु भाषते ।धर्म्माचारविहीनश्च म्लेच्छ इत्यभिधीयते ॥
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
 * ॥
यवनादीनां राज्यकालो यथा,  --“सप्त गर्द्दभिनश्चापि शकाश्चाष्टादश स्मृताः ।यवनाष्टौ भविष्यन्ति तुखारश्च भविष्यति ॥
अष्टौ ते यवना राज्यं वर्षाणां परिसङ्ख्यया ।भोक्ष्यन्त्यशीति तद्वच्च येऽपि गर्द्दभिनः स्मृताः ॥
शतानि त्रीणि वर्षाणां द्व्यशीतीनि शतानि वै ।शकानां राज्यकालः स्याद्भविष्यो निश्चयोगतः ॥
शतस्यार्द्धं चतुर्थानि वर्षाणां राज्यभागिनः ।मरुत्तानां सुताः काला यस्मिन् भोक्ष्यन्ति तेमहीम् ॥
मरुत्ता वृषलैः सार्द्धं तथान्ये म्लेच्छसम्भवाः ।भोक्ष्यन्ति राज्यं प्राच्येषु भविष्ये तद्बिधारितम् ॥
शतानि त्रीणि वर्षाणां पौण्ड्रा राज्यभुजःस्मृताः ।अश्नन्ति पार्व्वतेयास्तु द्वे शते परिसङ्ख्यया ॥
शतार्द्धमन्यच्च तथा राज्यं भोक्ष्यन्ति ते नृपाः ।सप्तषष्टिस्तु वर्षाणि दशातीवाह्यतः स्मृताः ॥
तेषु च्छन्नेषु कालेषु ततः किलकिला नराः ।भविष्यन्तीह यवना धर्म्मतः कामतोऽर्थतः ॥
तैविमिश्रा जनपदा आर्य्या म्लेच्छाश्च सर्व्वशः ।विपर्य्ययेण वर्त्तन्ते जनयिष्यन्ति वै प्रजाः ॥
लब्ध्वानिष्टवरञ्चैव भवितारस्तदा नृपाः ।तेषां व्यतीते पर्य्याये बहुवर्षयुगांस्तदा ॥
राजानः संप्रणश्यन्ति कालेन महता ततः ।कल्किना ताडिताः सर्व्वे आर्य्या म्लेच्छाश्चसर्व्वशः ॥
अधार्म्मिकाश्च ये सर्व्वे पाषण्डाश्चैव सर्व्वशः ।व्युष्टे नृपतिशब्दे वै सन्ध्याशिष्टे च वै कलौ ॥
”इति ब्रह्माण्डपुराणे ३९ अध्यायः ॥
मुनिविशेषः । यथा,  --“जातं दिनं दूषयते वशिष्ठ-श्चाष्टौ च गर्गो यवनो दशाहम् ।जन्माख्यमासं किल भागुरिश्चव्रते विवाहे क्षुरकर्णवेधे ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
 * ॥
कालयवनोत्पत्तिर्यथा,  --श्रीपराशर उवाच ।“गार्ग्यं गोष्ठे द्विजं श्यालः षण्ढैत्युक्तवान् द्विज ।यदूनां सन्निधौ सर्व्वे जहसुर्यादवास्ततः ॥
ततः कोपसमाविष्टो दक्षिणापथमेत्य सः ।सुतमिच्छं स्तपस्तेपे यदुचक्रभयावहम् ॥
आराधयन्महादेवं सोऽयश्चूर्णमभक्षयत् ।ददौ वरञ्च तुष्टोऽस्मै वर्षे द्वादशमे हरः ॥
सभाजयामास च तं यवनेशो ह्यनात्मजः ।तद्योषित्सङ्गमाच्चास्य पुत्त्रोऽभूदलिसन्निभः ॥
तं कालयवनं नाम राज्ये स्वे यवनेश्वरः ।अभिषिच्य वनं यातो वज्राग्रकठिनोरसम् ॥
स च वीर्य्यमदोन्मत्तः पृथिव्यां बलिनो नृपान् ।पप्रच्छ नारदश्चास्मै कथयामास यादवान् ॥
म्लेच्छकोटिसहस्राणां सहस्रैः सोऽभिसंवृतः ।गजाश्वरथसम्पन्नैश्चकार परमोद्यमम् ॥
प्रययौ चाव्यवच्छिन्नं छिन्नयानो दिने दिने ।यादवान् प्रति सामर्षो मैत्रेय मथुरां पुरीम् ॥
कृष्णोऽपि चिन्तयामास क्षयितं यादवं कुलम् ।यवनेन रणे गम्यं मागधस्य भविष्यति ॥
मागधस्य बलं क्षीणं स कालयवनो बली ।हन्ता तदिदमायातं यदूनां व्यसनं द्विधा ॥
तस्माद्दूर्गं करिष्यामि यदूनामतिदुर्जयम् ।स्त्रियोऽपि यत्र युध्येयुः किं पुनर्वृष्णिपुङ्गवाः ॥
”“इति सञ्चिन्त्य गोविन्दो योजनानि महोदधिम् ।ययाचे द्वादशपुरीं द्वारकां तत्र निर्म्ममे ॥
मथुरावासिनो लोकांस्तत्रानीय जनार्द्दनः ।आसन्ने कालयवने मथुराञ्च स्वयं ययौ ॥
वहिरावासिते सैन्ये मथुराया निरायुधः ।निर्जगाम स गोविन्दो ददृशे यवनश्च तम् ॥
स ज्ञात्वा वासुदेवं तं बाहुप्रहरणो नृपः ।अनुयातो महायोगिचेतोभिः प्राप्यते न यः ॥
तेनानुयातः कृष्णोऽपि प्रविवेश महागुहाम् ।तत्र शेते महावीर्य्यो मुचुकुन्दो नरेश्वरः ॥
सोऽपि प्रविष्टो यवनो दृष्ट्वा शय्यागतं नरम् ।पादेन ताडयामास कृष्णं मत्वा सुदुर्म्मतिः ॥
दृष्टमात्रश्च तेनासौ जज्वाल यवनोऽग्निबा ।तत्क्रोधजेन मैत्रेय ! भस्मीभूतश्च तत्क्षणात् ॥
”इति विष्णुपुराणे ५ अंशे २३ अध्यायः ॥

 यवनः,  त्रि,  (यौतीति । यु + “नन्दिग्रहीति ।” ३ ।१ । १३४ । इति ल्युः ।) वेगी । इति मेदिनी ।ने,  १११ ॥
 (यथा,  नैषधचरिते । १ । ६५ ।“तमश्ववारा यवनाश्वयायिनंप्रकाशरूपा मनुजेशमन्वयुः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 यवन पु०
  यु--यु । १ देशभेदे सोऽभिजनोऽस्य तस्य राजा वाअण् बहुषु तस्य लुक् । २ तद्देशस्थेषु जनेषु ३ तन्नृपेषुब० व० । ४ वेगे ५ अधिवेगयुताश्वे मेदि० ६ गोधूमे ७ गर्जर-तृणे ८ तुरष्कजातौ राजनि० ययातिशप्तम्य तत्पुत्रस्यतुर्वसोर्षश्ये जातिभेदे च पुंस्त्री० स्त्रियां ङीष् ।१० वेगवति त्रि०
  ।

Capeller

German

 1. यवन (—°) bewehrend.

 2. यवन m.
  ein Grieche o. Muhammedaner, 
überh. ein Fremder.

Burnouf

French

 यवन यवन m.
  (यव) rapidité.
		 Cheval rapide.

 यवन यवन m.
  np. de pays au N. O. et à l'O. de l'Inde.
		 Un homme de ce pays (? un Ionien). -- F. यवनी femme d'un
Yavana.
यवानप्रिय n.
  poivre noir.
यवनारि m.
  (अरि) Kṛṣṇa.
यवनाचार्य m.
  (आचार्य) le maître yavana, 
astronome ainsi désigné par Varāhamihira [? Ptolémée].
यवनेष्ट m.
  (इष्ट) ail
 ognon
 melia azedarac,  bot.
-- N. plomb.

Stchoupak

French

 यवन-
 m.
  Ionien,  Grec 
 roi des Yavana 
 étranger,  barbare 
 pl.
  n.
 
d'un peuple,  génér. les Grecs 
 -ई- f.
  Grecque,  étrangère (dram. 
gardes du corps) 
 -इका- f.
  rideau (de théâtre) 
 voile.
°सेन- m.
  n.
  d'un homme.
यवनाधिप- m.
  n.
  d'un prince.
यवनेश्वर- m.
  roi des Grecs.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.