| YouTube Channel

यज्ञाङ्ग (yajJAGga)

 
शब्दसागरः
English
यज्ञाङ्ग
m.
 (-ङ्गः)
1. The glomerous fig, (Ficus glomerata, Rox.)
2. A
plant, (Siphonanthus Indica.)
3. A part of any sacrificial cere-
mony.
E.
 यज्ञ a sacrifice, अङ्ग a member.
Capeller Eng
English
यज्ञाङ्ग
n.
 limb
i.e.
 part, means, or implement of a
sacrifice
m.
E.
 of Viṣṇu-Kṛṣṇa.
Yates
English
यज्ञाङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
 The glomerous fig
part of a sacrificial rite
Sipho-
nanthus Indica.
Spoken Sanskrit
English
यज्ञाङ्ग yajJAGga
m.
 black cutch tree [ Acacia Catechu - Bot. ]
यज्ञाङ्ग yajJAGga
m.
 bleeding-heart plant [ Clerodendrum indicum - Bot. ]
यज्ञाङ्ग yajJAGga
m.
 cluster fig tree [ Ficus Glomerata - Bot. ]
यज्ञाङ्ग yajJAGga
m.
 black-spotted antelope
यज्ञाङ्ग yajJAGga
n.
 part or means or instrument or requisite of a sacrifice
Wilson
English
यज्ञाङ्ग
m.
 (-ङ्गः)
1 The glomerous fig, (Ficus glomerata, Rox.)
2 A plant, (Siphonanthus Indica.)
3 A part of any sacrificial ceremony.
E.
 यज्ञ a sacrifice, and अङ्ग a member.
Monier Williams Cologne
English
यज्ञाङ्ग
n.
 ‘s°-limb’, a part or means or instrument or requisite of a s°,
ŚrS.
Kum.
यज्ञाङ्ग
m.
 the black-spotted antelope,
L.
N.
 of Viṣṇu-Kṛṣṇa,
MBh.
Ficus Glomerata,
L.
Acacia Catechu,
L.
Clerodendrum Siphonantus,
L.
Apte Hindi
Hindi
यज्ञाङ्गम्
नपुं*
 यज्ञः-अङ्गम् -
यज्ञ का एक भाग
यज्ञाङ्गम्
नपुं*
 यज्ञः-अङ्गम् -
"कोई भी यज्ञीय आवश्यकता, यज्ञ का साधन "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यज्ञाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ನಾರಾಯಣ
व्युत्पत्तिः - > समर्थानुष्ठोतोऽपि अन्यो यज्ञः अङ्गं तद्वच्छेषभूतमस्य
प्रयोगाः - > "यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "शेषः शक्तकृतो यज्ञोऽप्यस्य यज्ञाङ्ग उच्यते" - निरुक्तिः
यज्ञाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷ /ಅತ್ತಿಮರ
निष्पत्तिः - > अगि (गतौ) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > यज्ञमङ्गति प्राप्नोति
विस्तारः - > "यज्ञाङ्गो ब्रह्मवृक्षश्च हेमदुग्धोऽप्युदुम्बरः" "उदुम्बरो जन्तुफलो यज्ञाङ्गो हेमदुग्धकः" - अम०
यज्ञाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿಗಳುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ
विस्तारः - > "कृष्णस्तु कृष्णसारो निरञ्जनः । यज्ञाङ्ग एणः" - वैज०
यज्ञाङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದ ಒಂದು ಭಾಗ
यज्ञाङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದ ಉಪಕರಣ
प्रयोगाः - > "यज्ञाङ्गयोनित्वमवेक्ष्य यस्य सारं धरित्रीधरणक्षमं च"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१७
L R Vaidya
English
yajYa-aMga {% (I) m. %} the Udumbara tree.
yajYa-aMga {% (II) n. %} 1. a part of a sacrifice
2. a means or instrument of a sacrifice, यज्ञांगयोनित्वमवेक्ष्य यस्य K.S.i.17.
Mahabharata
English
Yajñāṅga, pl. (ºāni) (“parts of sacrifice”): X. 792 (catvāri), 802.
Yajñāṅga(ḥ) = Vishṇu (1000 names). Cf. XII, 1635 (ºo Varāhaḥ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यज्ञाङ्गः,
पुं,
 (यज्ञं अङ्गति प्राप्नोतीति । अङ्ग +अण् ।) उडुम्बरः । इत्यमरः । २ । ४ । २२ ॥
(अस्य पर्य्यायो यथा, --“यज्ञाङ्गो ब्रह्मवृक्षश्च हेमदुग्धोऽप्युडुम्बरः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
“उडुम्बरो जन्तुफलो यज्ञाङ्गो हेमदुग्धकः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)खदिरवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
ब्राह्मण-यष्टिका । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(यज्ञ एव अङ्गंयस्य । विष्णुः । यथा, महाभारते । १३ । १४९ ।११७ ।“भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः स्वपिता प्रपितामहः ।यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥
” * ॥
यज्ञस्याङ्गमिति ।) यागावयवे यज्ञसाधने चक्ली ॥
(यथा, कुमारसम्भवे । १ । १७ ।“यज्ञाङ्गयोनित्वमवेक्ष्य यस्यसारं धरित्रीधरणक्षमञ्च ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
यज्ञाङ्ग
पु०
 यज्ञस्याङ्गं साधनत्वेनास्त्यस्य अच् । १ यज्ञोडुम्बरेअमरः । २ खदिरे राजनि० । ३ ब्रह्मयष्टिकायाञ्च शब्दच०ते हि समिन्पत्त्रादिना यज्ञं सम्पादयन्ति । ४ सोम-वल्ल्यां स्त्री राजनि० टाप् । ६ त० । ५ यागाङ्गमात्रे
न०
 ।