| YouTube Channel

यज्ञवराह (yajJavarAha)

 
शब्दसागरः
English
यज्ञवराह
m.
 (-हः) VISHṆU in his boar-incarnation.
E.
 यज्ञ, and वराह the boar.
Yates
English
यज्ञ-वराह (हः) 1.
m.
 Boar incarnation.
Spoken Sanskrit
English
यज्ञवराह - yajJavarAha -
m.
 - viSNu in the boar-incarnation
Wilson
English
यज्ञवराह
m.
 (-हः) VIṢṆU in the boar incarnation.
E.
 यज्ञ, and वराह the boar.
Monier Williams Cologne
English
यज्ञ—वराह
m.
 Viṣṇu in the boar-incarnation,
W.
Apte Hindi
Hindi
यज्ञवराहः
पुं*
 यज्ञः-वराहः -
शूकरावतार में विष्णु
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यज्ञवराह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರಾಹ ರೂಪವೆತ್ತಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು /ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರನೆಯ ಅವತಾರ
व्युत्पत्तिः - > यज्ञरूपो वराहः
L R Vaidya
English
yajYa-varAha {% m. %} Vishṇu in his boar-incarnation.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: यज्ञवराहः
Root: यज्ञवराह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Avatara of Viṣnu existing now in Varāhadvīpa
Shloka(s):
3|1|18|2 ► यत्र यज्ञवराहोऽसौ हरिरद्यापि तिष्ठति॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|18|2 ⇢ यज्ञवराहः (यज्ञवराह) (पुं) ⇒ Avatara of Viṣnu existing now in Varāhadvīpa ⇒
Related word(s):
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
यज्ञवराह
पु०
 यज्ञरूपो वराहः । आदिवराहे भगवदव-तारभेदे । क्रतुपुरुषशब्दे २२८४ पृ० दृश्यम् । वराहदे-हस्य शिवेन विदारणेन यज्ञभेदरूपत्वं सम्पादितं यथोक्तंकालिकापु० ३० अ० “विदारिते वराहस्य काये भर्गेणतत्क्षणात् । ब्रह्मविष्णुशिवा देवाः सर्वैश्च प्रमथैःसह । निन्युर्जलात् समुद्धृत्य तत् शरीरं नभः प्रति ।तद्विभेजुः शरीरन्तु विष्णोश्चक्रेण खण्डशः । तस्याङ्गसन्धितो यज्ञाजातास्ते वै पृथक् पृथक् । यस्माद् यस्माच्चये यज्ञास्तत् शृण्वन्तु महर्षयः । भ्रूनासासन्धिनाजातो ज्योतिष्टोमो महाध्वरः । हनुश्रवणसन्ध्योस्तुवह्निष्टोमो व्यजायत । चक्षुर्भ्रुवोः सन्धिना तु व्रात्य-स्तोमो व्यजायत । आयुः पौगर्भवस्तोमस्तस्य पोत्रोष्ठसन्धिना । वृद्धस्तोम वृहत्स्तोमौ जिह्वामूलाद्व्यजायत ।अतिरात्रं सवैराजमधोजिह्वान्तरादभूत् । अध्यापनंब्रह्मयज्ञः पिद्वयज्ञस्तु तर्पणम् । होमो दैवो वलिभौतोनृयज्ञोऽतिधिपजतम् । स्नानं तर्पणपर्व्यन्तं नित्य-यज्ञाश्च सांशः । कण्ठसन्धेः समुत्पन्ना, जिह्वातोविधयस्तथा यवाजिमेधो महामेधो नरमेधस्तथैव च ।प्राणिहिंसाकरा येऽन्ये ते क्षाताः पादसन्धितः ।राजसूयोऽथ कारीरी वाजपेयस्तथैवच । पृष्ठसन्धौसमुत्पन्ना ग्रहयज्ञास्तथैव च । प्रतिष्ठोत्सर्गयज्ञाश्चदानश्राद्धादयस्तथा । हृत्सन्धितः समुत्पन्ना सावित्री-यज्ञ एव च । सर्वेषां साधका यज्ञाः प्रायश्चित्तकराश्चये । ते मेढृसन्धितो जाता यज्ञास्तस्य महात्मनः ।रक्षःसत्रं सर्पसत्रं सर्वञ्चैवाभिचारिकम् । गोमेधोवृक्षजापश्च खुरेभ्यो ह्यभवन्निमे । मायेष्टिः परमेष्टिश्चगोष्पतिर्भोगसम्भवः । लाङ्गूलसन्धौ संजाता अग्निष्टोमस्तथैवच । नैमित्तिकाश्च ये यज्ञाः संक्रान्त्यादौ प्रकी-र्त्तिताः । लाङ्गूलसन्धौ ते जातास्तथा द्वादशवार्षिकम् ।तीर्थप्रयोगसामौथः यजुः सङ्कर्षणस्तथा । आर्कमाथर्वण-श्चैव नाभिसन्धेः समुद्गताः । सत्रोत्कर्षः क्षेत्रयज्ञःपञ्चमार्गोऽतियोजनः । लिङ्गसंस्थानहैरम्बयज्ञा जाताश्चजानुनि । एवमष्टाधिकं जातं सहस्रं द्विजसत्तमाः! ।यज्ञानां सततं लोकायैर्भाव्यन्तेऽधुनापि च । स्रुशस्यपोत्रात् संजाता नासिकायाः स्रुवोऽभवत् । अन्येस्रुक्स्रुवमेदा ये ते जाताः पोत्रनासयोः । ग्रीवा-भागेन तस्याभूत प्राग्वंशो मुनिसत्तमाः! । इष्टा-पूर्त्तं यजुर्धर्मा जाताः श्रवणरन्ध्रतः । दंष्ट्राभ्योह्यभवन्यूपाः कुशा रोमाणि चाभवन् । उद्गाता च तथा-ध्वर्य्युर्होता समिध एव च । अग्रदक्षिणवामाङ्गपश्चात्पादेषु सङ्गताः । पुरोडाशाः सचरवो जातामस्तिष्कसञ्चयात् । कर्षूर्नेत्रयुगाज्जाता यज्ञकेतु-स्तथा खुरात् । मध्यभागोऽभवद्वेदी मेढ्रात् कुण्डमजा-यत । रेतोधारास्तथैवाज्यं स्वरान्मन्त्राः समुद्गताः ।यज्ञालयः पृष्ठभागात् हृत्पद्मात् यज्ञ एव च । तदात्मायज्ञपुरुषो मुञ्जाः कक्षात् समुद्गताः । एवं यावन्तियज्ञानां भाण्डानि च हवींषि च । तानि यज्ञवराहस्यशरीरादेव चाभवन् । एवं यज्ञवराहस्य शरीरं यज्ञता-मगात् । यज्ञरूपेण सकलमाप्यायितुमिदं जगत् ।”