| YouTube Channel

यजत (yajata)

 
शब्दसागरः
English
यजत
m.
 (-तः) The officiating priest at a sacrifice.
E.
 यज् to worship, अतच्
aff.
Capeller Eng
English
यजत॑
a.
 venerable, holy.
Yates
English
यजत (तः) 1.
m.
 Officiating priest.
Spoken Sanskrit
English
यजत - yajata -
adj.
 - sublime
यजत - yajata -
adj.
 - holy
यजत - yajata -
adj.
 - worthy of worship
यजत - yajata -
adj.
 - adorable
यजत - yajata -
m.
 - moon
यजत - yajata -
m.
 - name of a RSi
यजत - yajata -
m.
 - priest
Wilson
English
यजत
m.
 (-तः) The officiating priest at a sacrifice.
E.
 यज to worship, अतच्
aff.
Apte
English
यजत [yajata],
a.
Holy, divine.
Adorable.
Dignified, sublime.
तः An officiating priest (at a sacrifice).
An epithet of Śiva.
The moon.
Apte 1890
English
यजत a. 1 Holy, divine.
2 Adorable.
3 Dignified, sublime.
तः 1 An officiating priest (at a sacrifice).
2 An epithet of Śiva.
3 The moon.
Monier Williams Cologne
English
यजत॑ mf(आ॑)n. worthy of worship, adorable, holy, sublime,
RV.
यजत [cf. Zd. yazata]
यजत॑
m.
 a priest (= ऋत्व्-इज्),
L.
the moon,
L.
N.
 of Śiva,
L.
(with Ātreya) of a Ṛṣi (author of
RV.
 v, 67, 68),
Anukr.
Monier Williams 1872
English
यजत, अस्, आ, अम्, Ved. worthy of worship, (Sāy.
= यजनीय, यष्टव्य)
adorable, holy, godly,
divine (said of Agni, Indra, and other gods, also of
the chariot of the Aśvins)
august, sublime, dignified,
awe-inspiring, awful
(अस्), m. an officiating priest
at a sacrifice (= ऋत्व्-इज्)
the moon
N. of Śiva
of
a Ṛṣi with the patronymic Ātreya (author of the
hymns Ṛg-veda V. 67, 68
cf. Zend yazata).
Macdonell
English
यजत yaj-atá,
a.
 (V.) adorable, holy, divine, 🞄sublime.
Benfey
English
यजत यज् + अत,
m.
 An officiating
priest at a sacrifice.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यजत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋತ್ವಿಕ್ಕು /ಯಾಗದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > यज (देवपूजायाम्) - "अतच्" (उ० ३-११०)
व्युत्पत्तिः - > यजति
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
चन्द्रस्तु मास्तपोराजौ शुभांशुः श्वेतवाहनः ॥ १० ॥
जर्णः सृप्रो राजराजो यजतः कृत्तिकाभवः ।
यक्षराडौषधीगर्भस्तपसः शयतो बुधः ॥ ११ ॥
स्यन्दः खसिन्धुः सिन्धूत्थः श्रविष्ठारमणस्तपा ।
आकाशचमसः पीतुः क्लेदुः पर्वरिचिक्लिदौ ॥ १२ ॥
परिज्वा युवनो नेमिश्चन्दिरः स्नेहरेकभूः ।
-wordlist-
मा (पुं), तपोराज (पुं), शुभांशु (पुं), श्वेतवाहन (पुं), जर्ण (पुं), सृप्र (पुं), राजराज (पुं), यजत (पुं), कृत्तिकाभव (पुं), यज्ञराज् (पुं), औषधीगर्भ (पुं), तपस (पुं), शयत (पुं), बुध (पुं), स्यन्द (पुं), खसिन्धु (पुं), सिन्धूत्थ (पुं), श्रविष्ठारमण (पुं), आकाशचमस (पुं), पीतु (पुं), क्लेदु (पुं), पर्वरि (पुं), चिक्लिद (पुं), परिज्वन् (पुं), युवन् (पुं), नेमि (पुं), चन्दिर (पुं), स्नेहु (पुं), एकभू (पुं)
--source--
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ॥ ३८ ॥
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः ।
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ॥ ३९ ॥
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः ।
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ॥ ४० ॥
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः ।
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ॥ ४१ ॥
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः ।
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ॥ ४२ ॥
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ।
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ॥ ४३ ॥
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः ।
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ॥ ४४ ॥
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ ।
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ॥ ४५ ॥
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः ।
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ॥ ४६ ॥
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः ।
-wordlist-
निधनाक्ष (पुं), महासत्त्व (पुं), प्रमोदित (पुं), रत्नगर्भ (पुं), उत्तराशाधिपति (पुं), सत्यसङ्गर (पुं), धनकेलि (पुं), सुप्रसन्न (पुं), परिविद्ध (पुं), वसुप्रभा (स्त्री), वसुसारा (स्त्री), नन्दिवर्धन (पुं), बहुरूप (पुं), सुप्रसाद (पुं), मिहिराण (पुं), अपराजित (पुं), कङ्कटीक (पुं), गुह्यगुरु (पुं), भगनेत्रान्तक (पुं), खरु (पुं), परिणाह (पुं), दशबाहु (पुं), सुभग (पुं), अनेकलोचन (पुं), गोपाल (पुं), वरवृद्ध (पुं), अहिपर्यङ्क (पुं), पांसुचन्दन (पुं), कूटकृत् (पुं), मन्दरमणि (पुं), नवशक्ति (पुं), महाम्बुक (पुं), कोणवादिन् (पुं), शैलधन्वन् (पुं), विशालाक्ष (पुं), क्षतस्वन (पुं), उन्मत्तवेष (पुं), शबर (पुं), शिताङ्ग (पुं), धर्मवाहन (पुं), महाकान्त (पुं), वह्निनेत्र (पुं), स्त्रीदेहार्द्ध (पुं), नृवेष्टन (पुं), महानाद (पुं), नराधार (पुं), भूरि (पुं), एकादशोत्तम (पुं), जोटिन् (पुं), जोटीङ्ग (पुं), अर्धकूट (पुं), समिर (पुं), धूम्र (पुं), योगिन् (पुं), उलन्द (पुं), यजत (पुं), काल (पुं), जटाधर (पुं), दशाव्यय (पुं), सन्ध्यानाटिन् (पुं), रेरिहाण (पुं), शङ्कु (पुं), कपिलाञ्जन (पुं), जगद्रोणि (पुं), अर्धकल (पुं), दिशांप्रियतम (पुं), अतल (पुं), जगत्स्रष्टा (पुं), कटाटङ्क (पुं), कटप्रू (पुं), हीरहृत् (पुं), कर (पुं)
पुराणम्
English
यजत / YAJATA. A Yajñakartā (Performer of Yajñas) celebrated in the ṛgveda.
Vedic Reference
English
Yajata occurs in a hymn of the Rigveda, ^1 where he is
apparently a Ṛṣi or a sacrificer.
1) v. 44, 10, 11. Cf. Ludwig, Translation of the Rigveda, 3, 138.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यजतः,
पुं,
 (यजतीति । यज् + “भृमृदृशियजि-पर्विपच्यमितमिनमिहर्य्यिभ्योऽतच् ।” उणा०३ । ११० । इति अतच् ।) ऋत्विक् । इति सिद्धान्त-कौमुदी ॥
(ऋषिविशेषः । स तु ऋग्वेदस्य ५म० ६७ । ६८ । सूक्तयोः ऋषिः ॥
त्रि, यष्टव्यः ।यथा, ऋग्वेदे । १ । १८१ । ३ ।“अहंपूर्व्वो यजतो धिष्ण्या यः ॥
”“यजतो यष्टव्यः ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
तथा च तत्रैव । २ । ५ । ८ ।“यथा विद्बाँ अरं करद्विश्वेभ्यो यजतेभ्यः ।”“यजतेभ्यः सर्व्वेभ्यो यजनीयेभ्यो देवेभ्यः ।”इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
Capeller
German
यजत॑ würdig, heilig, göttlich.
Grassman
German
yajatá, a. [von yaj], verehrungswerth, anbetungswürdig von Göttern und göttlichen Wesen
2〉 ehrwürdig, hehr
3〉 pl. m., die Anbetungswürdigen = Götter.
-ás savitā́ {35, 3}. _{35, 4}
{491, 8}
{512, 4}
agnís {59, 7}
{239, 3}
{141, 7}
{918, 1} (vṛ́ṣā ketús)
(índras) {205, 10}
āptyás {395, 9}
táryas {398, 12}
vom Soma {637, 15} (pṛ́dākusānus)
{781, 3} (háris)
{798, 14}
ráthas (aśvínos)
{181, 3}. — 2〉 sútvā yád 〰 dīdáyat gī́r {925, 11}.
-ám [m.] agním {128, 8}
{442, 8}
{362, 1}
mitrám {151, 1}
tváṣṭāram {490, 9}
bṛ́haspátim {613, 5}. — 2〉 dhūmám {518, 1}
niskám {224, 10}.
-ám [n.] śárdhas mā́rutam {400, 5}. — 2〉 kṣatrám {421, 1}
anyád (áhan) {499, 1}
agnés ánīkam {833, 3}.
-ā́ya indrāya {212, 1}
{207, 4} (vṛṣabhā́ya).
-ásya kṣatrásya {398, 10}
māyínas {398, 11}.
-ā́ [du.] (aśvínā) {34, 7}
{866, 3}
(mitrā́váruṇā) {418, 7}. — 2〉 hárī {311, 8}.
-ā́s 3〉 {491, 2}.
-ébhis 3〉 {355, 11}.
-ébhias 3〉 {196, 8} (víśvebhyas).
-ā́ [f.] devī́ {591, 7}
{837, 8}
sárasvatī {397, 11}.
-ā́m devī́m {927, 9}.
-é [du. f.] dyā́vāpṛthivī́ {352, 2}. _{352, 4}
usā́ṣānáktā {936, 6}.
yajatá:
-ásya yajñaís {518, 2}.
Burnouf
French
यजत यजत
m.
 (यज्) prêtre officiant.