म्लै (mlai)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 म्लै r. 1st. cl. (म्लायति)
	 1. To be faint or languid,  to yawn with languor
or fatigue.
	 2. To fade,  to decay.
	 3. To become thin.  With परि,  1.
To be dejected.
	 2. To wither. With प्र,  1. To fade.
	 2. To be dirty.

Yates

English

 म्लै (क) म्लायति 10.
a. To fade
 to be
faint
 to yawn. 

Wilson

English

 म्लै r. 1st cl. (म्लायति म्लपयति)
1 To be faint or languid,  to yawn with languor or fatigue.
2 To fade,  to decay.
य

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

म्लै [mlai],  1 P.
  (म्लायति,  मम्लौ,  अम्लासीत्,  म्लास्यति,  म्लान)

To fade,  wither
 म्लायतां भूरुहाणाम् Bv.*
  1.36
 Śi.*
  5.43
 बभ्रमुश्चस्खलुश्चान्ये पेतुर्मम्लुस्तथा$परे Mb.
 *  7.115.29
 माने म्लायति Bh.*
  3.33.

To grow weary or languid
 to be fatigued or exhausted
 पथि .. मम्लतुर्न मणिकुट्टिमोचितौ R.*
  11.9
 Bk.*
  14. 6
 वनविहरणखेदम्लानम् Śi.*
  7.75.

To be sad or dejected,  be downcast or dispirited
 मम्लौ साथ विषादेन K. P.*
   1
 म्लायते मे मनो हीदम् Mb.
 

To become thin or emaciated.

To disappear,  vanish.

To decline,  become less
 वनविहरणखेदम्लानमम्लानशोभाः Śi.*
  7.75. Caus.
   (म्लापयति)

To cause to fade,  wither up.

To make languid or dispirited,  emaciate,  enfeeble.

To crush.

Apte 1890

English

 म्लै {c1c} P. (म्लायति,  मम्लै,  अम्लासीत्,  म्लास्यति,  म्लान) 1 To fade,  wither
 म्लायता भूरुहोणां Bv. 1. 36
 Śi. 5. 43. 
2 To grow weary or languid
 to be fatigued or exhausted
 पथि… मम्लतुर्न मणिकुट्टिमोचितौ R. 11. 9
 Bk. 14. 6
 वनविहरणखेदम्लानं Śi. 7. 75. 
3 To be sad or dejected,  be downcast or dispirited
 मम्लौ साथ विषादेन K. P. 10
 म्लायते मे मनो हीदं Mb. 
4 To become thin or emaciated. 
5 To disappear,  vanish. 
6 To decline,  become less
 Śi. 7. 75. 
Caus. (म्लापयति) 1 To cause to fade,  wither up. 
2 To make languid or dispirited,  emaciate,  enfeeble. 

Monier Williams Cologne

English

 म्लै cl.
  1. P.
  (Dhātup.   xxii,  8) म्लायति (ep.   also °ते and म्लाति
 pf.  मम्लौ,  MBh.
  
 मम्ले,  Pāṇ.
  vi,  1,  45,  Sch.
 aor.
  अम्लासीत्,  2. sg. म्लासीः,  MBh.
  
 Prec.  म्लायात्,  or म्लेयात्,  Pāṇ.
  vi,  4,  68,  Sch.
 fut. म्लाता,  म्लास्यति Gr.
 
 Cond.
  अम्लास्यताम्,  Br.
 ,  °स्येताम्,  Up.
  
 inf.
   म्लातुम् Gr.
 ), 
to fade,  wither,  decay,  vanish,  ŚBr.
   &c.
   &c.
  
to be languid or exhausted or dejected,  have a worn appearance,  ib. :
Caus.
  म्लाप॑यति,  to cause to wither or fade,  enfeeble,  make languid,  AV.
  
 म्लपयति,  to crush,  Kāv.
 

Monier Williams 1872

English

 म्लै म्लै,  cl. 1. P. म्लायति (ep. also A.
म्लायते,  and cl. 2. P. म्लाति,  म्लान्ति), 
मम्लौ (मम्ले),  म्लास्यति,  अम्लासीत्,  म्लायात् or
म्लेयात्,  म्लातुम्,  to wither,  fade,  decay
 to be
faint or languid,  grow weary,  languish
 to become
weak or feeble
 to become thin or emaciated
 to
be dispirited or downcast
 to be sad: Caus. म्लाप-
यति,  -यितुम्,  to cause to wither or fade
 to enfeeble, 
make languid or dispirited,  emaciate
 [cf. Gr. βλάπτω
= Caus. म्लापयति,  μῶλυς,  μωλυρύς.]

Benfey

English

 म्लै म्लै,  i. 1,  Par. (in epic poetry, 
ii. 2,  e. g. म्लान्ति,  MBh. 3,  15683).
 1. To
fade,  MBh. 3,  15455.
 2. To grow weary, 
Ragh. 11,  9 (Calc.).
 3. To be faint or
languid,  MBh. 1,  3391. Ptcple. of the
pf.  pass. म्लान।
 1. Withered,  faded, 
Pañc. i. d. 88
 Utt. Rāmac. 23,  12.
 2. Languid,  faint,  Bhartṛ. 2,  82
 Rājat.
5,  431.
 3. Foul,  dirty.
 Comp.
 
अ-,  adj.
 
1. not faded. 2. clear. -- With परि
परि,  To fade away,  to disappear, 
Pañc. cod. Berol. 144,  a. परिम्लान, 
 1.
Withered,  Rām.  2,  59,  8.
 2. Faded,  Ragh.
14,  50 (Calc.).
 3. Languid.
 4. Dimi-
nished.
 5. Soiled. n.
 
 1. Change of coun-
tenance by grief. 
 2. Soil. -- Cf.  βλάπτω
= Caus. म्लापयामि,  μῶλυς,  μωλυρός.

Apte Hindi

Hindi

म्लै
"भ्वा* पर* ,  " - -
"मुर्झाना,  कुम्हलाना"

म्लै
"भ्वा* पर* ,  " - -
"थक जाना,  निढाल होना,  श्रान्त या क्लांत होना"

म्लै
"भ्वा* पर* ,  " - -
उदास या खिन्न होना
 उत्साहहीन या हतोत्साह  होना

म्लै
"भ्वा* पर* ,  " - -
पतला या कृशकाय होना

म्लै
"भ्वा* पर* ,  " - -
"ओझल होना,  नष्ट होना"

L R Vaidya

English

 mlE {% vi. 1P (pp. म्लान
 pres. म्लायति) %} 1. To grow weary,  to be fatigued,  मम्लुतुर्न मणिकुट्टिमोचितौ R.xi.9
to be sad,  to be dispirited,  मम्लौ साथ विषादेन पद्मिनीव हिमांभसा K.Pr.x.
to wither,  to fade
to become thin,  to be emaciated.With परि- 1. to be dejected,  to be dispirited,  R.xiv.50,  K.S.ii.2
to fade,  to wither.With प्र-,  1. to fade,  to wither
to be dejected
to be dirty,  to be soiled.

Bopp

Latin

 म्लै 1. P. म्लायामि. Part. pass. म्लान.
1) Flaccescere, 
marcescere. MAH. 3. 15455.: म्लायन्ति स्रजः
 N. 5.
26.: म्लानस्रक्
 MAH. 3. 15683.: म्लान्ति वृक्षाः (pro
म्लायन्ति).
2) languescere,  fatigari. RAGH. 11. 9.: पथि
…मम्लतुर् न. (Cf. मृ
 gr. μαϱαίνω
 lat. marc-esco
adjectâ gutturali
 fortasse flacc-esco mutatâ labiali nasali
in aspiratam
 huc etiam referri posset germ. vet. welh
marcidus,  welchên marcescere,  mutato m in w,  v. Graff.
I. 816.)
c. परि i. q. simpl. परिम्लान flaccidus. R. Schl. II. 59. 8.:
वृक्षाः परिम्लानाः

Kridanta Forms

Sanskrit

म्लै (म्लै॒ हर्षक्षये - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  म्लानम्
अनीयर् =  म्लानीयः - म्लानीया
ण्वुल् =  म्लायकः - म्लायिका
तुमुँन् =  म्लातुम्
तव्य =  म्लातव्यः - म्लातव्या
तृच् =  म्लाता - म्लात्री
क्त्वा =  म्लात्वा
ल्यप् =  प्रम्लाय
क्तवतुँ =  म्लानवान् - म्लानवती
क्त =  म्लानः - म्लाना
शतृँ =  म्लायन् - म्लायन्ती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  म्लै
मूलधातुः:
   
धात्वर्थः:
  हर्षक्षये
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  म्लायति
अनुबन्धादिविशेषः:
  ऐकारान्तः

धातुप्रदीपः

Sanskrit

म्लै गात्रविनामे 
(91) -  म्लायति । मम्लौ । अम्लासीत् । अम्लासिष्टाम् । म्लानः ।। 908 ।।

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  म्लै,  प्रम्लै,  परिम्लै,  प्रम्लानीभू,  शुष्,  शॄ
verb
 
कान्तेः तेजोहानानुकूलव्यापारः।
 "दुर्वार्तां श्रुत्वा तस्य मुखम् अम्लायत।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 म्लै,  कान्तिसंक्षये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-अक०-सेट् ।) म्लायति चन्द्रो दिवसे । इतिदुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 म्लै कान्तिक्षये भ्वा०
  पर०
  सक०
  अनिट् । म्लायति म्लासीत् मम्लौ म्लानः म्रानिः ।इति श्रीतारानाथतर्कवाचस्पतिभट्टाचार्य्यसङ्कलितेवाचस्पत्ये मकारादिशब्दार्थसङ्कलनम् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

म्लै गात्रविनामे
- (अर्थविवरणम्) विनामः कान्तिक्षयः 
म्लायति  म्लेयात्,  म्लायात्  म्लानः
 बाहुलकान् म्लानिः  874

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“म्लै हर्षक्षये”@} 2 “-- ‘गात्रविनामे’ विनामः = कान्तिक्षयः।” इति क्षीरस्वामी। 
 ‘हर्षक्षयः = धातुक्षयः।’ इति माधवः। 
 म्लायकः-यिका,  म्लापकः-पिका,  मिम्लासकः-सिका,  माम्लायकः-यिका
   म्लाता-त्री,  म्लापयिता-त्री,  मिम्लासिता-त्री,  माम्लायिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकग्लायतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 अस्य मित्संज्ञा- 4 विधानाभावात् मित्संज्ञाकार्यं नेति विशेषः। 
 तेन ण्यन्ते म्लायकः-यिका,  इत्यादिकानि एकविधान्येव रूपाणि। 
 5 म्लानिः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१३३३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९०४ अक। अनि। पर।)
 03 =>
  (४५२)
 04 =>
  [पृष्ठम्१०६४+ २७]
 05 =>
  [[१। बाहुलकात् क्तिनस्तकारस्य नकारे रूपमेवम्।]]

Burnouf

French

 *म्लै म्लै। म्लयामि 1
 p. मम्लौ
 f2.
म्लास्यामि
 a1. अम्लासम्
 o. म्लायासम् et
म्लेयासम्
 pp. म्लान। Se faner,  se flétrir.
		 Devenir
pâle,  maigre et flétri [par l'âge,  par la maladie,  par la passion, 
etc.]. Gr.
μαραίνω
 lat. marcesco (?).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.