धातुः: म्लेच्छ्
मूलधातुः: म्लेच्छ
धात्वर्थः: अव्यक्ते शब्दे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: म्लेच्छयति-ते


धातुः: म्लेच्छ्
मूलधातुः: म्लेच्छ
धात्वर्थः: अव्यक्ते शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: म्लेच्छति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><sup id="ref_krm01"><a href="#foot_krm01">1</a></sup> {@“म्लेच्छ अव्यक्तायां वाचि”@} <sup id="ref_krm02"><a href="#foot_krm02">2</a></sup> <sup id="ref_krm03"><a href="#foot_krm03">3</a></sup> ‘इहाव्यक्तवागपशब्दनम्।’ इति माधवः। </li> <li>चान्द्रास्तु धातुममुमत्र <sup id="ref_krm04"><a href="#foot_krm04">4</a></sup> न पठन्तीति क्षीरतरङ्गिण्यां स्पष्टम्। </li> <li>म्लेच्छकः-च्छिका, मिम्लेच्छयिषकः-षिका;</li> <li>  म्लेच्छयिता-त्री, मिम्लेच्छयि- षिता-त्री;</li> <li>  इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचित्रयतिवत् <sup id="ref_krm05"><a href="#foot_krm05">5</a></sup> ज्ञेयानि।</li></ul><p>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३३०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१६६३। अक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [पृष्ठम्१०६३+ २३]</li> <li id="foot_krm04">04 => (चुरादौ)</li> <li id="foot_krm05">05 => (५२५)</li></ul></p>

<ul><li><sup id="ref_krm01"><a href="#foot_krm01">1</a></sup> {@“म्लेच्छ अव्यक्ते शब्दे”@} <sup id="ref_krm02"><a href="#foot_krm02">2</a></sup> ‘अव्यक्तायां वाचि’ इति क्षीरस्वामी। </li> <li><sup id="ref_krm03"><a href="#foot_krm03">3</a></sup> म्लेच्छकः-च्छिका, म्लेच्छकः-च्छिका, मिम्लेच्छिषकः-षिका, मेम्लेच्छकः- च्छिका;</li> <li>  म्लेच्छिता-त्री, म्लेच्छयिता-त्री, मिम्लेच्छिषिता-त्री, मेम्लेच्छिता-त्री;</li> <li>  इत्यादीनि समस्तान्यपि रूपाणि दैवादिकक्लिश्यतिवत् <sup id="ref_krm04"><a href="#foot_krm04">4</a></sup> ज्ञेयानि। </li> <li><sup id="ref_krm05"><a href="#foot_krm05">5</a></sup> म्लिष्टम्, शतरि-म्लेच्छन्-न्ती, क्विपि-- <sup id="ref_krm06"><a href="#foot_krm06">6</a></sup> म्लेट्-म्लेड्- म्लेडौ-म्लेडः, इति विशेषः। </li> <li><sup id="ref_krm07"><a href="#foot_krm07">7</a></sup> म्लेच्छितवै।</li></ul><p>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३२९)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-२०५। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[२। धातुरयमुपदेशे म्लेछ इत्येव पठ्यते। पश्चात्, ‘दीर्घात्’ (६-१-७५) इति तुक्। तुकश्चुत्वेन चकारे सर्वत्र म्लेच्छ इति श्रूयते।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => (२८७)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘क्षुब्धस्वान्तध्वान्तलग्नम्लिष्टविरिब्धफाण्टबाढानि मन्थमनस्तमःसक्ताविस्प- स्वरानायासभृशेषु’ (७-२-१८) इत्यादिना यथासम्भवमस्य निष्ठायाम्, अविस्पष्टार्थे इडभावो निपात्यते। षत्व-ष्टुत्वादिकेषु म्लिष्टम् इति भवति। अन्यत्र म्लेच्छितम् इत्यपि साधुः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[४। क्विपि, ‘च्छ्वोः शूडनुनासिके च’ (६-४-१९) इति सतुक्कस्य छकारस्य शकारे, षत्वे, जश्त्वचर्त्वयोश्च रूपमेवम्। “वृत्तिप्रदीपे तु वितुक्कस्य शादेश उक्तः, तुगभावस्तु ‘अकृतव्यूहाः पाणिनीयाः (परि ५७…) कृतमपि शास्त्रं निवर्तयन्तीति।” इति मा। धा। वृत्तौ अत्र पक्षभेदः प्रोक्त इहावधेयः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[५। ‘कृत्यार्थे तवैकेन्केन्यत्वनः’ (३-४-१४) इति च्छन्दसि विषये धातोरस्मात् तवैप्रत्यये इडागमे च रूपमेवम्। तथा च किञ्चित् श्रुतिवाक्यमुपात्तं महाभाष्ये (१-१-१) “तस्माद् ब्राह्मणेन न म्लेच्छितवै नापभाषितवै, म्लेच्छो ह वा एष यदपशब्दः।” इति।]]</li></ul></p>

अपशब्दे
1.4.9
अपशब्दयति म्लेच्छति अपभ्रंशयति म्लेच्छयति अपभाषते

<table> <tr> <td> </td> <td>म्लेच्छति  { म्लेछ् }</td> <td> mlecchati  { <b>mlech</b> }</td> <td>verb</td> <td> speak indistinctly</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>म्लेच्छयति  { म्लेछ् }</td> <td> mlecchayati  { <b>mlech</b> }</td> <td>verb caus.</td> <td> cause to speak indistinctly</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

<table> <tr> <td> </td> <td>म्लेच्छति  { म्लेछ् }</td> <td> <b>mlecchati</b>  { mlech }</td> <td>verb</td> <td> speak indistinctly</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

म्लेच्छति-
 dén. parler anaryen, à la façon d'un Mleccha.


म्लेच्छति (mlecchati)

Spoken Sanskrit

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika

Stchoupak