| YouTube Channel

म्रक्ष् (mrakS)

 
शब्दसागरः
English
म्रक्ष् r. 1st cl. (म्रक्षति)
1. To accumulate.
2. To smear, to anoint. r. 10th
cl. (म्रक्षयति-ते)
1. To mix.
2. To combine 3. To speak incorrectly.
Capeller Eng
English
म्रक्ष् v. मृक्ष्.
Yates
English
म्रक्ष् म्रक्षति 1.
a. To accumulate
to
anoint. (क) म्रक्षयति 10.
a. To
mix
to speak incorrectly.
Apte
English
म्रक्ष् [mrakṣ], I. 1
P.
(म्रक्षति)
To rub
मृक्षा शीर्षा चतुर्णाम् Ṛv.8.74.13.
To heap, collect, accumulate.
To strike, hurt, kill. -II. 1
U.
(म्रक्षयति-ते)
To heap, accumulate.
To smear, rub, anoint.
To mix, combine.
To speak indistinctly.
Apte 1890
English
म्रक्ष् {vI.v} {c1c} P. (म्रक्षति) 1 To rub.
2 To heap, collect, accumulate.
3 To strike, hurt, kill. {vII.v} {c10c} U. (म्रक्षयति-ते) 1 To heap, accumulate.
2 To smear, rub, anoint.
3 To mix, combine.
4 To speak indistinctly.
Monier Williams Cologne
English
म्रक्ष् or मृक्ष्
cl.
1.
P.
(Dhātup. xvii, 12) म्रक्षति or मृक्ष॑ति (pf. मिमृक्षुः),
to rub, stroke, curry,
RV.
viii, 74, 13
to smear,
Lalit.
to accumulate, collect,
Dhātup.
:
Caus.
(or
cl.
10.
Dhātup.
xxxii, 119) म्रक्षयति or मृक्षयति, to rub, smear, anoint,
KātyŚr.
Buddh.
to accumulate,
Dhātup.
to speak indistinctly or incorrectly, ib.
to cut, ib.
Monier Williams 1872
English
म्रक्ष् म्रक्ष् or मृक्ष् (connected with
rts. 1. मृज्, मक्ष्), cl. 1. P. म्रक्-
षति, मृक्षति, &c., to accumulate, collect, as-
semble
to rub
cl. 10. P. म्रक्षयति, मृक्ष-
यति, &c., to accumulate, collect
to combine, mix
to rub, smear, anoint
to speak indistinctly or incor-
rectly
(according to some) to divide, cut.
Macdonell
English
म्रक्ष् MRAKṢ, v. मृक्ष् MṚKṢ.
Benfey
English
म्रक्ष् म्रक्ष्, मृक्ष् मृक्ष्
(akin to मृज्), मक्ष् मक्ष्, i. 1, Par.
To accumulate. म्रक्ष्, मृक्ष्, i.
10, Par.
1. To smear.
2. To speak
incorrectly.
3. To accumulate.
4. To
divide, to cut. -- मृक्ष्, with अभि अभि,
i. 10, To anoint, MBh. 13, 7426.
Apte Hindi
Hindi
म्रक्ष्
भ्वा* पर* - -
रगड़ना
म्रक्ष्
भ्वा* पर* - -
"देर लगाना, संचय करना, इकट्ठा करना"
म्रक्ष्
भ्वा* पर* - -
"लेप करना, रगड़ना, मलना"
म्रक्ष्
भ्वा* पर* - -
"मिश्रण करना, मिलाना"
L R Vaidya
English
mrakz {% (I) vt. 1P (pres. म्रक्षति) %} 1. To accumulate, to gather
2. to mb.
mrakz {% (II) vt. 10U (pres. म्रक्षयति-ते) %} 1. To accumulate
2. to rub, to smear
3. to combine.
Bopp
Latin
1. म्रक्ष्, मृक्ष् 1. 10. P. ungere. V. म्रक्षण, मक्ष्, मृज्.
c. नि poliri. RIGV. 64. 4.: अंसेष्व् एषाम् मिमृक्षुर् ऋ-
ष्टयः «in humeris eorum polita sunt arma».
Kridanta Forms
Sanskrit
म्रक्ष् (म्र꣡क्षँ꣡ सङ्घाते इत्येके - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = म्रक्षणम्
अनीयर् = म्रक्षणीयः - म्रक्षणीया
ण्वुल् = म्रक्षकः - म्रक्षिका
तुमुँन् = म्रक्षितुम्
तव्य = म्रक्षितव्यः - म्रक्षितव्या
तृच् = म्रक्षिता - म्रक्षित्री
क्त्वा = म्रक्षित्वा
ल्यप् = प्रम्रक्ष्य
क्तवतुँ = म्रक्षितवान् - म्रक्षितवती
क्त = म्रक्षितः - म्रक्षिता
शतृँ = म्रक्षन् - म्रक्षन्ती
म्रक्ष् (म्र꣡क्षँ꣡ छेदने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = म्रक्षणम्
अनीयर् = म्रक्षणीयः - म्रक्षणीया
ण्वुल् = म्रक्षकः - म्रक्षिका
तुमुँन् = म्रक्षयितुम्
तव्य = म्रक्षयितव्यः - म्रक्षयितव्या
तृच् = म्रक्षयिता - म्रक्षयित्री
क्त्वा = म्रक्षयित्वा
ल्यप् = प्रम्रक्ष्य
क्तवतुँ = म्रक्षितवान् - म्रक्षितवती
क्त = म्रक्षितः - म्रक्षिता
शतृँ = म्रक्षयन् - म्रक्षयन्ती
शानच् = म्रक्षयमाणः - म्रक्षयमाणा
म्रक्ष् (म्र꣡क्षँ꣡ म्लेच्छने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = म्रक्षणम्
अनीयर् = म्रक्षणीयः - म्रक्षणीया
ण्वुल् = म्रक्षकः - म्रक्षिका
तुमुँन् = म्रक्षयितुम्
तव्य = म्रक्षयितव्यः - म्रक्षयितव्या
तृच् = म्रक्षयिता - म्रक्षयित्री
क्त्वा = म्रक्षयित्वा
ल्यप् = प्रम्रक्ष्य
क्तवतुँ = म्रक्षितवान् - म्रक्षितवती
क्त = म्रक्षितः - म्रक्षिता
शतृँ = म्रक्षयन् - म्रक्षयन्ती
शानच् = म्रक्षयमाणः - म्रक्षयमाणा
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
म्रक्ष्
मूलधातुः:
म्रक्ष
धात्वर्थः:
सङ्घाते
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
म्रक्षति
धातुः:
म्रक्ष्
मूलधातुः:
म्रक्ष
धात्वर्थः:
म्लेञ्छने
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
म्रक्षयति-ते
Capeller
German
म्रक्ष्, मृक्ष॑ति, म्रक्षति striegeln, reiben
p. p. म्रक्षित bestrichen.
म्रक्ष् zerreibend (—°).
Grassman
German
mṛkṣ, mrakṣ [aus mṛś, mṛj erweitert] streichen, striegeln.
Mit niederstreichen, niederhängen(?).
Stamm mṛkṣá:
-ā́ [1. s. Iv.] stukavínām śīrṣā́ caturṇáam {683, 13}.
Perf. mimṛkṣ:
-kṣus {64, 4} áṃseṣu eṣām ṛṣṭáyas (wo aber wol mimikṣus zu lesen ist, siehe myakṣ).
√mrakṣ, striegeln, siehe mṛkṣ.
Burnouf
French
*म्रक्ष् म्रक्ष्। म्रक्षामि 1. Amasser, amonceler.
Se
fâcher. Cf. मृक्ष्, मक्ष्।
म्रक्षयामि 10, amonceler.
*म्रक्ष् म्रक्ष्। म्रक्षयामि 10. Oindre.
Fendre (?).
Se servir d'une langue barbare, cf. म्लेछ्।