मौलि (mauli)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मौलि mf.  (-लिः-लिः or ली)
	 1. A lock of hair on the crown of the head.
2. Hair ornamented and braided round the head.
	 3. A diadem,  a
tiara.
	 4. The head.
	 f.
  (-ली) The earth.
 E.
  मूल the root or base,  aff.
  
इञ्
 or मूल a name,  and इञ् aff of descent
 or मू to bind,  लि
aff.
  ,  and the radical vowel changed.

Capeller Eng

English

 मौलि m.
  head,  top,  point
 crest,  diadem (also f.
 ).
—मौलौ निधा put on the head i.e.
  receive with submission. 

Yates

English

 मौलि (लिः-ली) 2.
m.
  3.
f.
  A lock of
hair on the crown of the head
a diadem
 the head.
f.
  The earth.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   मौलि  mauli  m.
   head  
   मौलि  mauli  m.
   chief   
   मौलि  mauli  m.
   Ashoka tree [ Jonesia Asoka - Bot. ]  
   मौलि  mauli  m.
   top of anything   
   मौलि  mauli  m.
   crest  
   मौलि  mauli  m.
   top-knot   
   मौलि  mauli  m.
   crown  
   मौलि  mauli  m.
   foremost   
   मौलि  mauli  m.
   best  
   मौलि  mauli  m.
 f.
   earth   
   मौलि  mauli  m.
 f.
   diadem  
   मौलि  mauli  m.
 f.
   tuft or lock of hair left on the crown of the head after tonsure   
   मौलि  mauli  m.
 f.
   hair ornamented and braided round the head     
            

Wilson

English

 मौलि
mf.  (-लिः-ली or -ली)
1 A lock of hair on the crown of the head.
2 Hair ornamented and braided round the head.
3 A diadem,  a Tiara.
4 The head.
f.
  (-ली) The earth.
E.
  मूल the root or base,  aff.
   इञ् or मूल a name,  and इञ् aff.
  
of descent,  or मू to bind,  लि aff.
  ,  and the radical vowel changed.

Apte

English

मौलि [mauli],  a.
  [मूलस्यादूरभवः इञ्] Head,  foremost,  best
 अखिलपरिमलानां मौलिना सौरभेण Bv.*
  1.121.

लिः The head,  the crown of the head
 मौलौ वा रचयाञ्जलिम् Ve.*
  3.4
 R.*
  13.59
 Ku.*
  5.79.

The head or top of anything,  top-most point
 U.*
  2.3
 देव्यग्रदीपमालाया मौलिदीपतुलां दधौ Parṇāl.

The Aśoka tree. -लिः (m. ,  f.
 )

A crown,  diadem,  tiara
 अलब्धशाणोत्कषणा नृपाणां न जातु मौलौ मणयो वसन्ति Bv.*
  1.73.

Hair on the crown of the head,  tuft or lock of hair
 जटामौलि Ku.*
  2.26 (जटाजूट Malli.)
 पुष्पितलतान्तनियमितंविलम्बिमौलिना Ki.*
  12.41.

Braided hair,  hair braided and ornamented
 दुःशासनेन कचकर्षणभिन्नमौलिः Ve.*
  6.34. -लिः,  -लीf.  The earth. Comp.
   -कफः the phlegm secreted in the head. -पृष्ठम् the crown of the head. -बन्धः a diadem for the head. -मणिः,  -रत्नम्*** a crest-jewel,  a jewel worn in the crown.  -मण़्डनम् a head-ornament.-मुकुटम् a crown,  tiara. 

Apte 1890

English

 मौलि a. [मूलस्यादूरभवः इञ्] Head,  foremost,  best
 अखिलपरिमलानां मौलिना सौरभेण Bv. 1. 121. 
लिः 1 The head,  the crown of the head
 मौलौ वा रचयांजलिं Ve. 3. 40
 R. 13. 59
 Ku. 5. 79. 
2 The head or top of anything,  top-most point
 U. 2. 30. 
3 The Aśoka tree. 
लिः (m. f.) 1 A crown,  diadem,  tiara
 Bv. 1. 73. 
2 Hair on the crown of the head,  tuft or lock of hair
 जटामौलि Ku. 2. 26 (जटाजूट Malli.). 
3 Braided hair,  hair braided and ornamented
 Ve. 6. 34
 
लिः,  
ली f. The earth. 
Comp. 
मणिः,  
रत्नं a crest-jewel,  a jewel worn in the crown. 
मंडनं a head-ornament. 
मुकुटं a crown. tiara. 

Monier Williams Cologne

English

 मौलि m.
  the head,  the top of anything,  Hariv.
 
 Kāv.
 
 Hit.
  &c.
   (मौलौ नि-√ धा,  to place on the head,  receive respectfully)

 chief,  foremost,  best,  Bhām.
  

 Jonesia Asoka,  L.
 

 patr. Pravar.
 

 pl.
  N.
  of a people,  MārkP.
  

 मौलि mf.  a diadem,  crown,  crest,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a tuft or lock of hair left on the crown of the head after tonsure,  a top-knot (=  चूडा),  Kum.
   (v.l.)

 hair ornamented and braided round the head (=  धम्मिल्ल),  Veṇīs.

 the earth,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 मौलि,  इस्,  m. (probably fr. मूल),  the head,  the
top of anything
 the plant Jonesia Asoka
 a patro-
nymic
 (अयस्),  m. pl.,  N. of a tribe
 (इस्),  m. f. a
diadem [cf. मुकुट],  crown,  crest
 a tuft or lock
of hair left on the crown of the head after tonsure, 
a top-knot (= चूडा)
 hair ornamented and braided
round the head,  = धम्मिल
 (इस्),  f. the earth,  (in
this sense according to some मौली,  f.)
—मौलि-
मणि,  इस्,  m. f. a crest gem,  jewel worn in a diadem.
—मौलि-मण्डन,  अम्,  n. an ornament for the
head.
—मौलि-माला or मौलि-मालिका,  f. a wreath
or crown worn on the head.
—मौलि-मालिन्,  ई,  इनी, 
इ,  having a wreath or crown on the top of the head
उदयाचल-मौलिमालिन्,  having the eastern moun-
tain for its crest (said of the sun).
—मौलि-मुकुट, 
अम्,  n. a diadem for the head,  tiara
 [cf. मुकुट।]
—मौलि-रत्न,  अम्,  n. a crest jewel,  crown jewel, 
head jewel.
—मौल्य्-आभरण,  अम्,  n. a head
ornament.

 मौलि मौलि। See p. 799,  col. 3.

Macdonell

English

 मौलि mauli,  m.
  head
 top,  summit
 m.
  f.
  🞄diadem: maulau ni-dhā,  place on the head,  🞄receive respectfully.

Benfey

English

 मौलि मौलि (akin to मूल),  m.
 
and f.
 
 1. A lock of hair on the crown
of the head.
 2. Hair ornamented and
braided round the head.
 3. A crown, 
diadem,  Vikr. d. 60
 Pañc. 230,  18.
 4. The head,  Lass. 66,  2
 Hit. 72,  19
(मौलौ निधाय,  Obeying).
 -- Comp.
 
अर्ध-इन्दु-,  adj.
  epithet of Śiva
(wearing the crescent as diadem), 
Megh. 56.
चक्र-,  m.
  the name of
a Rākṣasa,  Rām.  6,  69,  14. निशाकर
-कला-,  adj.
  (wearing the crescent as
diadem),  epithet of Śiva,  Kathās.
4,  89.

Apte Hindi

Hindi

मौलि
वि* - मूलस्यादूरभवः इञ्
"प्रधान,  प्रमुख,  सर्वोत्तम"

मौलिः
पुं*
  - -
"प्रधान,  शिरोमणि"

मौलिः
पुं*
  - -
"किसी वस्तु का सिर या चोटी,  उच्चतम बिन्दु"

मौलिः
पुं*
  - -
अशोकवृक्ष

मौलिः
पुं*
  - -
"ताज,  किरीट,  मुकुट"

मौलिः
पुं*
  - -
"सिर की चोटी के बाल,  शिखा"

मौलिः
पुं*
  - -
"मींढी,  केशविन्यास"

मौलिः
स्त्री*
  - -
पृथ्वी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಸ್ತಕ /ತಲೆ /ಶಿರಸ್ಸು
निष्पत्तिः - > "इञ्" (४-२-८०)
व्युत्पत्तिः - > मूलस्यादूरे भवः
प्रयोगाः - > "यदनेन मौलिदलनेऽप्युदासितं सुचिरं स्त्रियेव नृपचक्रसन्निधौ"
उल्लेखाः - > वेणी० ३-३९
मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರೀಟ /ಮುಕುಟ
प्रयोगाः - > "करोति पादावुपगम्य मौलिना विनिद्रमन्दाररजोरुणाङ्गुली"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-८०
मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜುಟ್ಟು
मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಡೆ /ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ತಲೆಯ ಕೂದಲು /ಮುಡಿಗಂಟು
प्रयोगाः - > "दुःशासनेन कचकर्षणभिन्नमौलिः सा द्रौपदी कथयत क्व पुनः प्रदेशे"
उल्लेखाः - > वेणी० ६-३५
मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಅಗ್ರಭಾಗ /ಶಿಖರದ ತುದಿ
प्रयोगाः - > "मेघालम्बितमौलिनीलशिखराः क्षोणीभृतो दक्षिणाः"
उल्लेखाः - > उ० रा० २-३०
मौलि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶೋಕವೃಕ್ಷ
मौलि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ
विस्तारः - > "मौलिः किरीटे धम्मिल्ले चूडायामनपुंसकम् । नाऽशोकद्रौ स्त्रियां भूमौ" - मेदि० "मौलिः किरीटे धम्मिल्ले चूडाकङ्केलिमूर्धसु" - हेम०

L R Vaidya

English

 mOli {% (I) m. %} 1. The head,  विलिप्यते मौलिभिरंबरौकसाम् K.S.v.79,  R.xiii.59
 2. the Aśoka tree.

 mOli {% (II) m.f. %} 1. Hair on the crown of the head,  K.S.ii.26
 2. hair of the head braided and ornamented
 3. a crown,  a diadem.

 mOli {% (III) f. %} The earth.

Bopp

Latin

 मौलि m. f. (a मूल s. इ)
1) caput. HEM.
2) diadema,  tiara.
SA. 5. 7.: बद्धमौलि
 v. चन्द्रमौलि.
3) cincinnus,  coma
crispata. (Cf. germ. vet. muâla f.,  island. vet. mûli m. os, 
nostrum Maul.)

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 मौलि 2. c) Kir. 12,  42
 17,  8
 Damayantīk. 174.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rgyan rtse gsum
मौलि

cod pan
१) उष्णीष २) किरीट ३) किरीटि ४) मुकुट ५) मौलि

gcod pan
१) किरीटि २) मुकुट ३) मौलि

cod pan
१) किरीटि २) मुकुट ३) मौलि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
उत्तमाङ्गं शिरो मूर्धा मौलिर्मस्तकमुण्डके ॥ ५६६ ॥
वराङ्गं करणत्राणं शीर्षं मस्तिकमित्यपि ।
-wordlist-
 
उत्तमाङ्ग (क्ली),  शिरस् (क्ली),  मूर्धन् (पुं),  मौलि (पुंस्त्री),  मस्तक (पुंक्ली),  मुण्डक (पुंक्ली),  वराङ्ग (क्ली),  करणत्राण (क्ली),  शीर्ष (क्ली),  मस्तिक (क्ली)

--source--
 
नायकस्तरलो हारान्तर्मणिर्मुकुटं पुनः ॥ ६५० ॥
मौलिः किरीटकोटीरमुष्णीषं पुष्पदाम तु ।
मूर्ध्नि माल्यं माला स्रक्स्वगर्भकः केशमध्यगम् ॥ ६५१ ॥
-wordlist-
 
नायक (पुं),  तरल (पुं),  हारान्तर्मणि (पुं),  मुकुट (क्ली),  मौलि (पुंस्त्री),  किरीट (पुंक्ली),  कोटीर (पुंक्ली),  उष्णीष (पुंक्ली),  पुष्पदामन् (क्ली),  माल्य (क्ली),  माला (स्त्री),  स्रज् (स्त्री),  गर्भक (पुं)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
देहे सिनं प्रजनुकश्चतुःशाखं षडङ्गकम् ॥ ११६ ॥
व्याधिस्थानं च देहैकदेशे गात्रं कचे पुनः ।
वृजिनो वेल्लिताग्रोऽस्रो धम्मिल्ले मौलिजूटकौ ॥ ११७ ॥
-wordlist-
 
सिन (क्ली),  प्रजनुक (पुं),  चतुःशाख (क्ली),  षडङ्गक (क्ली),  व्याधिस्थान (क्ली),  गात्र (क्ली),  वृजिन (पुं),  वेल्लिताग्र (पुं),  अस्र (पुं),  मौलि (पुं),  जूटक (पुं)

--source--
 
अथ पृथ्वी महाकान्ता क्षान्ता मेर्वद्रिकर्णिका ।
गोत्रकीला घनश्रेणी मध्यलोका जगद्वहा ॥ १५४ ॥
देहिनी केलिनी मौलिर्महास्थल्यम्बरस्थली ।
-wordlist-
 
पृथ्वी (स्त्री),  महाकान्ता (स्त्री),  क्षान्ता (स्त्री),  मेर्वद्रिकर्णिका (स्त्री),  गोत्रकीला (स्त्री),  घनश्रेणी (स्त्री),  मध्यलोका (स्त्री),  जगद्वहा (स्त्री),  देहिनी (स्त्री),  केलिनी (स्त्री),  मौलि (स्त्री),  महास्थाली (स्त्री),  अम्बरस्थली (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मुण्ड
मुण्ड,  उत्तमाङ्ग,  मस्तक,  मौलि,  शिरस्,  शीर्ष,  मूर्धक
मुण्डोत्तमाङ्गमस्तकमौलिशिरःशीर्षमूर्धकानि स्युः ।
verse 2.1.1.518
page 0059

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

मू,  मौलि,  बन्धन
मौलौ च बन्धने मूः स्यात् मा माने वारणेऽव्ययः ॥ ३४ ॥
verse 1.1.1.34
page 0121

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मौलिः,  पुं,
   स्त्री,
   (मूल + सुतङ्गमादित्वात् इञ् ।)चूडा । (यथा,  महाभारते । ९ । ५९ । ५ ।“एवमुक्त्वा स वामेन पदा मौलिमुपास्पृशत् ॥
शिरश्च राजसिंहस्य पादेन समलोडयेत् ॥
”)किरीटम् । (यथा,  हरिवंशे । ९७ । ३० ।“इयञ्च सा मया मौलिरुद्धृता वरुणालयात् ॥
”)संयतकेशः । इत्यमरः । ३ । ३ । १९२ । (यथा, रघौ । ७ । ६६ ।“स चापकोटीनिहितैकबाहुःशिरस्त्रनिष्कर्षणभिन्नमौलिः ।ललाटबद्धश्रमवारिविन्दुःभीतां प्रियामेत्य वचो बभाषे ॥
”)मस्तकम् । इति हेमचन्द्रः । ३ । २ । २३० ॥
(यथा,  आर्य्यासप्तशत्याम् । ४२४ ।“भालनयनेऽग्निरिन्दुर्मौलौ गात्रे भुजङ्गमणि-दीपाः ॥
”प्रधानः । यथा,  मार्कण्डेये । ५९ । १४ ।“मौलयस्ते महाकायाः शाकपोतकरम्भकाः ॥
”)

 मौलिः,  पुं,
   (मूलस्यादूरभवः । मूल + सुतङ्ग-मादित्वादिञ् ।) अशोकवृक्षः । इति मेदिनी ॥

 मौलिः,  स्त्री,
   (मूले जाता । मूल + इञ् ।)भूमिः । इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मौलि पुंस्त्री० मूलस्यादूरभवः इञ् । १ चूडायां २ किरीटे३ संयतकेशेषु अमरः ४ मस्तके हेमच० । ५ अशोकवृक्षेपु०  । ६ भूमौ स्त्री मेदि० वा ङीप् ।

Capeller

German

 मौलि m.
  Kopf.  Gipfel,  Spitze
 Diadem
(auch f.
 ). मौलौ निधा hoch aufnehmen
(eig. auf den Kopf legen).

Burnouf

French

 मौलि मौलि m.
  f.
  et मौली f.
  (मूल) mèche de
cheveux portée sur le sommet de la tête
		 cheveux tressés et
roulés autour de la tète
		 par ext. diadème,  tiare
		 par ext.
tête.
		 Au fig. la partie principale,  le point capital. -- F.
मौली la terre.
मौलिन् a. qui porte la mèche de cheveux,  un diadème,  une
tiare,  une couronne de cheveux.

Stchoupak

French

 मौलि-
 m.
  tête,  sommet 
 chef 
 diadème,  tiare (aussi f.
 ) 
 chignon, 
tresse de cheveux ramenés sur le crâne.
°मणि- m.
  joyau de la couronne.
°मण्डन- nt. parure pour la chevelure.
°माला- -इका- f.
  couronne.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.