| YouTube Channel

मौनेय (mauneya)

 
Monier Williams Cologne
English
मौनेय
m.
 metron. of a class of Gandharvas and Apsaras,
MBh.
Hariv.
Pur.
pl.
N.
 of a school,
L.
मौ॑नेय (मौ॑न्°),
n.
 the position or office of a Muni,
RV.
 x, 136, 3.
Monier Williams 1872
English
मौनेय, आस्, m. pl. (fr. मुनि), N. of a school
(आस्), m. f. pl. epithet of a class of Gandharvas and
Apsarasas
(अम्), n. the position or office of a
Muni (Ved.).
Edgerton Buddhist Hybrid
English
mauneya, nt. (once in RV.
= Pali moneyya), sage-hood, state of being a muni: muni pravyāhara dharmaṃ °yaṃ uttamaṃ padaṃ Mv 〔iii.387.2〕, sage-hood, (which is) the highest station
°yaṃ ca pṛcchasi nāla duḥkaraṃ … [Page441-b] 4 (these vss = Pali Sn 〔700, 701〕)
evaṃ °yaṃ (em., but this word supported by corresp. vs in Pali Sn 〔716〕) upeṣyasi 〔388.14〕.
Mahabharata
English
Mauneya, pl. (ºāḥ) (“sons of Muni”), a family of Devagandharvas. § 101 (Aṃśāvat.): I, 65, 2552 (Devagandharvāḥ). § 608 (Karṇap.): VIII, 87, 4424 (came to see the encounter between Karṇa and Arjuna).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मौनेयः,
पुं,
 (मुनेरपत्यं पुमान् । मुनि + “इतश्चानिञ् ।” ४ । १ । १२२ । इति ढक् ।) गन्धर्व्व-गणविशेषः । यथा, --“गन्धर्व्वाप्सरसः पुण्या मौनेयांस्तु निबोधत ।चित्रसेनोग्रसेनौ तु ऊर्णायुरनिधस्तथा ॥
धृतराष्ट्रस्तथोमांश्च सूर्य्यवर्च्चास्तथैव च ।युगतत्तृणपत्कार्ष्णो निदिश्चित्ररथस्तथा ॥
त्रयोदशः शालिशिराः पर्य्यण्यश्च चतुर्द्दशः ।इत्येते देवगन्धर्व्वाश्चतुस्त्रिंशच्छुभाप्सराः ॥
”इति वह्निपुराणम् ॥
(अप्सरोभेदे, स्त्री । यथा, हरिवंशे । २१८ । ४७ ।“काश्या शारद्बती चैव मौनेयाप्सरसः स्मृताः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मौनेय
पु०
 मुनेः कश्यपपत्नीभेदस्यापत्यम् ढक् । गन्धर्वभेदे राजनि० ।
Grassman
German
maúneya, n., der Zustand eines múni, Verzückung.
-ena únmaditās 〰 {962, 3}.