| YouTube Channel

मौञ्जी (mauJjI)

 
शब्दसागरः
English
मौञ्जी
f.
 (-ञ्जी) The girdle of a Brāhmana made of three strings of
Munja grass.
E.
 मुञ्जा, and अण्
aff.
Yates
English
मौञ्जी (ञ्जी) 3.
f.
 A girdle made of
Munja grass.
Spoken Sanskrit
English
मौञ्जी mauJjI
f.
 Brahman's girdle or cord made of a triple string of muJja-grass
मौञ्जी mauJjI
f.
 any girdle
Wilson
English
मौञ्जी
f.
 (-ञ्जी) The girdle of a Brahman made of three strings
of Munja grass.
E.
 मुञ्जा, and अण्
aff.
Apte
English
मौञ्जी [mauñjī], The girdle of a Brāhmaṇa made of a triple string of Munja grass
व्रताय मौञ्जीं त्रिगुणां बभार याम्
Ku.*
 5.1
Ms.*
 2.42
पिशङ्गमौञ्जीयुजमर्जुनच्छविम्
Śi.*
 1.6.
Comp.
 -निबन्धनम्, -बन्धनम् binding on the Munja grass girdle, investiture with the sacred thread
Ms.*
 2.27
मातुरग्रे$धिजननं द्वितीयं मौञ्जिबन्धने 169.
Apte 1890
English
मौंजी The girdle of a Brāhmaṇa made of a triple string of Munja grass
Ku. 5. 10
Ms. 2. 42.
Comp.
निबंधनं,
बंधनं binding on the Munja grass girdle, investiture with the sacred thread
Ms. 2. 27, 169.
Monier Williams Cologne
English
मौञ्जी a (ई),
f.
 See below.
मौञ्जी b
f.
 (scil. मेखला mc. also मौञ्जि) a Brāhman's girdle or cord made of a triple string of Muñja-grass
any girdle,
MBh.
Kāv.
&c.
Macdonell
English
मौञ्जी mauñj-ī,
f.
 (sts. i metr.
sc. mekhalā) 🞄girdle of Muñja grass: -nibandhana,
n.
 investiture 🞄with the girdle of Muñja grass.
Apte Hindi
Hindi
मौञ्जी
स्त्री*
 - मौञ्ज + ङीप्
"मूंज की घास की तीन लड़की बनी, ब्राह्मण की तगड़ी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मौञ्जी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಕಟಿಸೂತ್ರ /ಮುಂಜತೃಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಉಡುದಾರ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०) । "ङीप्" (४-१-१५)
व्युत्पत्तिः - > मुञ्जस्येदम्
प्रयोगाः - > १) "प्रतिक्षणं सा कृतरोमविक्रियां व्रताय मौञ्जी त्रिगुणां बभार याम्" २) "पिशङ्गमौञ्जीयुजमर्जुनच्छविम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-१०, माघ० १-५
L R Vaidya
English
mOMjI {% f. %} The triple cord of a Brāhmaṇa made of munjā grass, M.ii.42.
Tamil
Tamil
மௌஞ்ஜீ : முஞ்ஜீ என்ற புல்லினால் திரிக்கப் பட்ட முப்புரி நூல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मौञ्जी,
स्त्री,
 (मुञ्जस्येयमिति । मुञ्ज + अण् ।स्त्रियां ङीप् ।) मुञ्जनिर्म्मितमेखला ॥
(यथा, शिशुपालवधे । १ । ६ ।“पिशङ्गमौञ्जीयुजमर्ज्जुनच्छविंवसानमेणाजिनमञ्जनद्युति ।सुवर्णसूत्राकलिताम्बराधरांविडम्बयन्तं शितिवाससस्तनुम् ॥
”“मुञ्जस्तृणविशेषस्तन्मयीमेखला मौञ्जी ।” इतितट्टीकायां मल्लीनाथः ॥
) यथा, --“विप्रस्य क्षत्त्रियस्यापि मौञ्जी स्याद्दक्षिणायने ।दक्षिणे च विशां कार्य्यं नानध्याये न संक्रमे ॥
”मनुः ।“मौञ्जी त्रिवृत्समा श्लक्ष्णा कार्य्या विप्रस्यमेखला ।क्षत्त्रियस्य च मौर्व्वी ज्यावैश्यस्य शणतान्तवी ॥
मुञ्जालाभे तु कर्त्तव्या कुशाश्मन्तकवल्वजैः ।त्रिवृता ग्रन्थिनैकेन त्रिभिः पञ्चभिरेव वा ॥
”इति संस्कारतत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मौञ्जी स्त्री मुञ्जस्येयम् अण् । कटिसूत्रे त्रिरावृत्तमुञ्जकृतायांमेखलायाम् मनुः ।