| YouTube Channel

मौक्तिकम् (mauktikam)

 
Apte
English
मौक्तिकम् [mauktikam], [मुक्तैव स्वार्थे ठक्] A pearl
गारुमतं च माणिक्यं मौक्तिकं श्रेष्ठमेव हि Śukra. 4.162
मोक्तिकं न गजे गजे Subhāṣ.
Comp.
 -आवली a string of pearls. -गुम्फिका a female who prepares pearl-necklaces. -तण्डुलः a kind of white यावनाल (Mar. जोंधळा). -दामन्
n.
 a string of pearls. -प्रसवा a pearl-muscle. -शुक्तिः
f.
 a pearloyster. -सरः a necklace or string of pearls
अयं कण्ठे बाहुः शिशिरमसृणो मौक्तिकसरः
U.*
 1.29.
स्थानम् a conch, shell.
an elephant, frog or hog (?).
the bamboo tree
Gīrvāṇa.
Apte Hindi
Hindi
मौक्तिकम्
नपुं*
 - मुक्तैव स्वार्थे ठक्
मोती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मौक्तिकम्, मुक्ता, मौक्तिका, मुक्ताफलम्, शुक्तिजम्, शौक्तेयम्, सिन्धुजातः, शुक्तिबीजम्, मुक्तिका, तौतिकम्, मञ्जरम्, मञ्जरी, मञ्जरिः, इन्दुरत्नम्, नीरजः, मुक्तामणिः
noun
समुद्रस्थशुक्तेः उदरे उद्भवः ओजयुक्तः रत्नविशेषः।
"शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मौक्तिकम्
Root: मौक्तिक
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ रत्नभेदम्
Meaning(s):
⇒ Pearl
Shloka(s):
3|2|40|2 ► करुविन्दास्तु कुल्माषा रत्नभेदास्तु मौक्तिकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|40|2 ⇢ मौक्तिकम् (मौक्तिक) (नपुं) ⇒ Pearl ⇒ रत्नभेदम्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ रत्नम्
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मौक्तिकम्
Root: मौक्तिक
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ pearl
⇒ striving after final emancipation
Shloka(s):
2|9|92|2 ► शोणरत्नं लोहितकः पद्मरागोऽथ मौक्तिकम्॥ (वैश्यवर्गः)
2|9|93|1 ► मुक्ताथ विद्रुमः पुंसि प्रवालं पुन्नपुंसकम्। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|92|2 ⇢ मौक्तिकम् (मौक्तिक) (नपुं)
➠ 2|9|93|1 ⇢ मुक्ता (मुक्ता) (स्त्री) ⇒ bead, name of mukta, quarter or cardinal point just quitted by the sun
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ मौक्तिकमाला
जातिः ➡ अचलनिर्जीववस्तु
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ मुक्ताशुद्धिः
गुण-गुणी-भावः ➡ मुक्ताशुद्धिः