| YouTube Channel

मौक्तिक (mauktika)

 
शब्दसागरः
English
मौक्तिक
n.
(-कं) A pearl.
E.
मुक्ता a pearl, ठक् pleonastic
aff.
Capeller Eng
English
मौक्तिक
a.
desirous of emancipation
n.
(m. ) a pearl.
Yates
English
मौक्तिक (कं) 1.
n.
A pearl.
Spoken Sanskrit
English
मौक्तिक - mauktika -
n.
- pearl
शुक्ति - zukti -
m.
- pearl-shell
अमृत - amRta -
n.
- pear
अमृतफल - amRtaphala -
n.
- pear
अमृताह्व - amRtAhva -
n.
- pear
रुचिफल - ruciphala -
n.
- pear
करिमुक्ता - karimuktA -
f.
- pearl
गङ्गेष्टि - gaGgeSTi -
f.
- pearl
गुलिका - gulikA -
f.
- pearl
गुटिका - guTikA -
f.
- pearl
त्रिगर्ता - trigartA -
f.
- pearl
मञ्जरी - maJjarI -
f.
- pearl
मुक्तिका - muktikA -
f.
- pearl
लक्ष्मी - lakSmI -
f.
- pearl
हारी - hArI -
f.
- pearl
सौम्या - saumyA -
f.
- pearl
अम्भःसार - ambhaHsAra -
m.
- pearl
बिन्दु - bindu -
m.
- pearl
रसोपल - rasopala -
m.
- pearl
लक्ष - lakSa -
m.
- pearl
मौक्तिक - mauktika -
n.
- pearl
शुक्ति - zukti -
m.
- pearl-shell
करिमुक्ता - karimuktA -
f.
- pearl
गङ्गेष्टि - gaGgeSTi -
f.
- pearl
गुलिका - gulikA -
f.
- pearl
गुटिका - guTikA -
f.
- pearl
त्रिगर्ता - trigartA -
f.
- pearl
मञ्जरी - maJjarI -
f.
- pearl
मुक्तिका - muktikA -
f.
- pearl
लक्ष्मी - lakSmI -
f.
- pearl
हारी - hArI -
f.
- pearl
सौम्या - saumyA -
f.
- pearl
अम्भःसार - ambhaHsAra -
m.
- pearl
बिन्दु - bindu -
m.
- pearl
रसोपल - rasopala -
m.
- pearl
लक्ष - lakSa -
m.
- pearl
शुक्त्युद्भव - zuktyudbhava -
m.
- pearl
- na -
m.
- pearl
मुक्त - mukta -
m.
- pearl
मणि - maNi -
m.
- pearl
मौक्तिक - mauktika -
n.
- pearl
शुक्ति - zukti -
m.
- pearl-shell
अमृत - amRta -
n.
- pear
अमृतफल - amRtaphala -
n.
- pear
अमृताह्व - amRtAhva -
n.
- pear
रुचिफल - ruciphala -
n.
- pear
करिमुक्ता - karimuktA -
f.
- pearl
गङ्गेष्टि - gaGgeSTi -
f.
- pearl
गुलिका - gulikA -
f.
- pearl
गुटिका - guTikA -
f.
- pearl
त्रिगर्ता - trigartA -
f.
- pearl
मञ्जरी - maJjarI -
f.
- pearl
मुक्तिका - muktikA -
f.
- pearl
लक्ष्मी - lakSmI -
f.
- pearl
हारी - hArI -
f.
- pearl
सौम्या - saumyA -
f.
- pearl
अम्भःसार - ambhaHsAra -
m.
- pearl
बिन्दु - bindu -
m.
- pearl
रसोपल - rasopala -
m.
- pearl
लक्ष - lakSa -
m.
- pearl
मौक्तिक - mauktika -
n.
- pearl
मौक्तिक - mauktika -
adj.
- striving after final emancipation
Wilson
English
मौक्तिक
n.
(-कं) A pearl.
E.
मुक्ता a pearl, ठक् pleonastic
aff.
Apte
English
मौक्तिकम् [mauktikam], [मुक्तैव स्वार्थे ठक्] A pearl
गारुमतं माणिक्यं मौक्तिकं श्रेष्ठमेव हि Śukra. 4.162
मोक्तिकं गजे गजे Subhāṣ.
Comp.
-आवली a string of pearls. -गुम्फिका a female who prepares pearl-necklaces. -तण्डुलः a kind of white यावनाल (Mar. जोंधळा). -दामन्
n.
a string of pearls. -प्रसवा a pearl-muscle. -शुक्तिः
f.
a pearloyster. -सरः a necklace or string of pearls
अयं कण्ठे बाहुः शिशिरमसृणो मौक्तिकसरः
U.*
1.29.
स्थानम् a conch, shell.
an elephant, frog or hog (?).
the bamboo tree
Gīrvāṇa.
Apte 1890
English
मौक्तिकं [मुक्तैव स्वार्थे ठक्] A pearl
मोक्तिकं गजे गजे Subhāṣ.
Comp.
आवली a string of pearls.
गुंफिका a female who prepares pearlnecklaces.
दामन् n. a string of pearls.
प्रसवा a pearl-muscle.
शुक्तिः f. a pearl-oyster.
सरः a necklace or string of pearls
अयं कंठे बाहुः शिशिरमसृणा मौक्तिकसरः U. 1. 29.
Monier Williams Cologne
English
मौक्तिक
mfn.
(fr. मुक्ति) striving after final emancipation,
Pañcat.
मौक्तिक
m.
(only in
MBh.
)
n.
(fr. मुक्ता
comp. f(आ). ) a pearl (properly ‘a collection of p°’),
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
मौक्तिक मौक्तिक, अम्, n. (fr. मुक्ता), a
pearl (properly ‘a collection of pearls’).
—मौक्तिक-
गुम्फिका, f. a female stringer of pearls.
—मौक्-
तिक-तण्डुल, अस्, m. a kind of white Yāvanāla.
—मौक्तिक-दामन्, अ, n. a string of pearls
a
kind of metre, four times ˘¯˘˘¯˘˘¯˘˘¯˘.
—मौक्तिक-प्रसवा, f. a pearl muscle
[cf.
मुक्ता-प्रसू।]
—मौक्तिक-मारण, अम्, n., N.
of a subject treated of in the Dhātu-ratna-mālā.
—मौक्तिक-माला, f. an ornament of pearls, a pearl
necklace
a species of metre, four times ¯˘˘¯¯, ˘˘
˘˘¯¯.
—मौक्तिक-रत्न, अम्, n. a pearl gem,
pearl
[cf. मुक्ता-रत्न।]
—मौक्तिकरत्न-ता, f.
the state or condition of a pearl.
—मौक्तिक-शुक्ति,
इस्, f. a pearl oyster
[cf. मुक्ता-शुक्ति।]
—मौक्तिक-
सर, अस्, m. a string of pearls.
—मौक्तिकाभ
(°क-आभ्°), अस्, आ, अम्, resembling pearls.
—मौक्-
तिकावली (°क-आव्°), f. a string of pearls
[cf. मुक्-
तावली।]
Macdonell
English
मौक्तिक maukti-ka, 〈1.〉
a.
striving after emancipation 🞄(mukti)
〈2.〉
n.
pearl (fr. muktā): 🞄-dāman,
n.
string of pearls
-mālā,
f.
pearl 🞄necklace
-ratna,
n.
pearl: -tā,
f.
state of 🞄a pearl
-āvali (or ī),
f.
string of pearls.
Benfey
English
मौक्तिक मौक्तिक, i. e. मुक्ता + इक,
n.
A pearl, Pañc. iv. d. 78.
--
Comp.
गज-,
n.
pearls which are supposed
to be in the frontal globes of the ele-
phant, Kir. 12, 41.
Apte Hindi
Hindi
मौक्तिकम्
नपुं*
- मुक्तैव स्वार्थे ठक्
मोती
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मौक्तिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುತ್ತು /ಮುಕ್ತಾಫಲ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (५-४-३४)
व्युत्पत्तिः - > मुक्तैव
प्रयोगाः - > १) "धर्मजनितपुलकेन लसद्गजमौक्तिकावलिगुणेन वक्षसा" २) "शैले शैले माणिक्यं मौक्तिकं गजे गजे साधवो नहि सर्वत्र चन्दनं वने वने ॥"
उल्लेखाः - > किरा० १२-४०, चाणक्य०
L R Vaidya
English
mOktika {% n. %} A pearl, R.ix.44, xix.45.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
grol ba can
मुक्ता / मौक्तिक
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शुक्तिजं मौक्तिकं मुक्ता मुक्ताफलं रसोद्भवम् १०६८
-wordlist-
शुक्तिज (क्ली), मौक्तिक (क्ली), मुक्ता (स्त्री), मुक्ताफल (क्ली), रसोद्भव (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मुक्ता
मुक्ता, मौक्तिक, शौक्तिक
उक्ता मुक्ता मौक्तिकं शौक्तिकेयं,
verse 3.1.1.664
page 0075
नाममाला
Sanskrit
शुक्तिज, मौक्तिक
रूप्यं रजतं गुलिका शुक्तिजं मौक्तिकं तथा ९४
verse 0.1.1.94
page 0047
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मौक्तिकम्
Root: मौक्तिक
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः रत्नभेदम्
Meaning(s):
Pearl
Shloka(s):
3|2|40|2 करुविन्दास्तु कुल्माषा रत्नभेदास्तु मौक्तिकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
3|2|40|2 मौक्तिकम् (मौक्तिक) (नपुं) Pearl रत्नभेदम्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः रत्नम्
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मौक्तिकम्
Root: मौक्तिक
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
pearl
striving after final emancipation
Shloka(s):
2|9|92|2 शोणरत्नं लोहितकः पद्मरागोऽथ मौक्तिकम्॥ (वैश्यवर्गः)
2|9|93|1 मुक्ताथ विद्रुमः पुंसि प्रवालं पुन्नपुंसकम्। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
2|9|92|2 मौक्तिकम् (मौक्तिक) (नपुं)
2|9|93|1 मुक्ता (मुक्ता) (स्त्री) bead, name of mukta, quarter or cardinal point just quitted by the sun
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः मौक्तिकमाला
जातिः अचलनिर्जीववस्तु
स्व_स्वामीसंबन्धः मुक्ताशुद्धिः
गुण-गुणी-भावः मुक्ताशुद्धिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मौक्तिकं,
क्ली,
(मुक्तेव मुक्ता + “विनयादिभ्य-ष्ठक् ।” ३४ इति ठक् ।) मुक्ता ।इत्यमरः ९२
(यथा, चाणक्यशतके ५५ ।“शैले शैले माणिक्यं मौक्तिकं गजे गजे ।साधवो नहि सर्व्वत्र चन्दनं वने वने
”तथास्य पर्य्यायः ।“मौक्तिकं शौक्तिकं मुक्ता तथा मुक्ताफलञ्च तत् ।अभावे मौक्तिकस्यापि मुक्ताशुक्तिं प्रयोजयेत्
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मौक्तिक
न०
मुक्तैव स्वार्थे ठक् मुक्तायाम् अमरः
Capeller
German
मौक्तिक nach Erlösung trachtend
n.
(m. )
Perle.
Burnouf
French
मौक्तिक मौक्तिक
n.
(मुक्ता) perle.
मौक्तिकप्रसवा
f.
(प्र
सू) huître à perles.
मौक्तिकशुक्ति
f.
mms.
Stchoupak
French
मौक्तिक-
a. qui aspire à la libération.
मौक्तिक-
nt. (m. ) perle.
°रत्नता-
f.
fait d'être une perle.
°सर- मौक्तिका-हार-
m.
मौक्तिकावलि- -ई-
f.
collier de
perles.