| YouTube Channel

मोरट (moraTa)

 
शब्दसागरः
English
मोरट
n.
 (-टं)
1. Root of sugar cane.
2. The blossom of the Alan-
gium hexapetalum.
3. Milk of seven days standing, or when it
has lost its milky nature.
f.
 (-टा) A sort of creeper, (Sanseviera
zeylanica.)
E.
 मुर् to surround,
aff.
 अटन् ।
Capeller Eng
English
मोरट
m.
 a kind of plant.
Yates
English
मोरट (टः) 1.
m.
 Root of sugar-cane
blossom of the Alangium
milk
seven days old.
f.
 (टा) A creeper.
Wilson
English
मोरट
m.
 (-टः)
1 Root of sugar cane.
2 The blossom of the Alangium hexapetalum.
3 Milk of seven days standing, or when it has lost its milky nature.
f.
(-टा) A sort of creeper, (Sanseviera zeylanica.)
E.
 मुर to surround,
aff.
 अटन्.
Apte
English
मोरटः [mōraṭḥ], [मुर्-अटन्]
A kind of plant with sweet juice.
The milk of a cow seven days after calving.
टम् The root of the sugarcane.
The flower of the Ankoṭa tree. -टा Hemp used for bow-strings (मूर्बा).
Apte 1890
English
मोरटः [मुर्-अटन्] 1 A kind of plant with sweet juice.
2 The milk of a cow recently calved.
टं 1 The root of the sugarcane.
2 The flower of the Aṅkoṭa tree.
टा Hemp used for bow strings (मूर्वा).
Monier Williams Cologne
English
मोरट
m.
 a species of plant with sweet juice,
L.
मोरट
n.
 the milk of a cow seven days after calving,
Suśr.
 (also ‘sour buttermilk’
=
 मोरण,
Bhpr.
 )
मोरट
n.
 the root of the sugar-cane,
L.
the flower and root of Alangium Hexapetalum,
L.
Monier Williams 1872
English
मोरट मोरट, अस्, m. a species of plant
with sweet juice (= क्षीर-मोरट)
the milk of a
cow recently calved, biestings, (according to lexico-
graphers, अम्, n.)
(आ), f. = मूर्वा, hemp used for
bow-strings, Sanseviera Roxburghiana
(अम्), n. the
root of the sugar-cane
the flower of Alangium
Hexapetalum
the root of this plant.
Macdonell
English
मोरट moraṭa,
m.
 a kind of plant with sweet 🞄juice
milk of a cow which has recently 🞄calved.
Apte Hindi
Hindi
मोरटः
पुं*
 - मुर् + अटन्
मीठे रस वाला एके पौधा
मोरटः
पुं*
 - -
ताजी ब्याई गाय का दूध
मोरटम्
नपुं*
 - -
गन्ने की जड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मोरट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಕ್ಷುಮೂಲ /ಕಬ್ಬಿನ ಬೇರು
निष्पत्तिः - > मुर (संवेष्टने) - "अटन्" (उ० ४-८१)
मोरट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಕ್ರ /ಮಜ್ಜಿಗೆ
मोरट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಕೋಲೆ ಹೂವು
मोरट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರು ಹಾಕಿದ ಏಳು ದಿನಗಳ ನಂತರದ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು
L R Vaidya
English
morawa {% (I) m. %} 1. A kind of plant
2. the milk of a cow recently calved.
morawa {% (II) n. %} The root of the sugarcane.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भेदाः कान्तारपुण्ड्राद्यास्तस्य मूलं तु मोरटम् ॥ ११९४ ॥
-wordlist-
कान्तार (पुं), पुण्ड्र (पुं), इक्षुमूल (क्ली), मोरट (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मोरटं,
क्ली,
 (मुर वेष्टने + “शकादिभ्योऽटन् ।”उणा० ४ । ८१ । इति अटन् ।) इक्षुमूलम् ।अङ्कोठपुष्पम् ॥
सप्तरात्रात् परक्षीरम् । इतिमेदिनी । टे, ५४ ॥
(यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“परतो मोरटं विद्यादप्रासन्नं कफात्मकम् ॥
”यथा च ।“नष्टदुग्धभवन्नीरं मोरटञ्जेज्जडोऽब्रवीत् ।”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
)
मोरटः,
पुं,
 (मुर + अटन् ।) लताप्रमेदः । क्षीर-मोरटा इति भाषा । तत्पर्य्यायः । कर्ण-पुष्पः २ पीलुपत्रः ३ मधुस्रवः ४ घनमूलः ५दीर्घमूलः ६ पुरुषः ७ क्षीरमोरटः ८ । क्वचित्पुस्तके कर्णपुष्पस्थाने क्षीरपुष्प इति पीलुपत्र-स्थाने पीलुपुत्त्र इति च पाठः ॥
(तथास्यपर्य्यायान्तरम् ।“पीलुपर्णी घनरसो हस्तिपर्णी च मोरटः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)अस्य गुणाः । क्षीरबहुलत्वम् । मधुरत्वम् ।कषायत्वम् । पित्तदाहज्वरनाशित्वम् । वृष्य-त्वम् । बलविवर्द्धनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
(यथा, सुश्रुते । १ । ४५ अध्याये ।“गुरुः किलाटोऽनिलहा पुंस्त्वनिद्राप्रदःस्मृतः ।मधुरौ बृंहणौ वृष्यौ तद्बत्पीयूषमोरटौ ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मोरट
न०
 मुर--अटन् । १ इक्षुमूले, २ अङ्कोटपुष्पे ३ सप्त-रात्रोषितक्षीरे च मेदि० । ४ मूर्वालतायां स्त्री अमरः ।५ क्षीरमोरटायां
पु०
 राजनि० ।
Capeller
German
मोरट
m.
 N. einer Pflanze.
Burnouf
French
मोरट मोरट
m.
 racine de canne à sucre
fleur
d'alangium.
Lait de 7 jours ou qui s'est déjà décomposé. -- F.
sansevière de Ceylan, bot.