| YouTube Channel

मोदकः (modakaH)

 
Apte Hindi
Hindi
मोदकः
पुं*
 - -
"मिठाई, लड्डू"
मोदकः
नपुं*
 - -
एक वर्ण संकर जाति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मोदकः
noun
वर्णवृत्तविशेषः।
"मोदकस्य प्रत्येकस्मिन् चरणे चत्वारः भगणाः भवन्ति।"
Synonyms:
 गुड़ः, इक्षुपाकः, इक्षुसारः, मधुरः, रसपाकजः, खण्डजः, द्रवजः, सिद्धः, मोदकः, अमृतसारजः, शिशुप्रियः, सितादिः, अरुणः, रसजः
noun
इक्ष्वादीनां रसः यः लोष्टवत् दृढः संपक्वः च अस्ति।
"कैलासः प्रतिदिनं दन्तधावनानन्तरं गुडं भुक्त्वा जलं पिबति।"
Tamil
Tamil
மோத3க: : மோத3கம் = கொழுக்கட்டை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मोदकः,
पुं,
क्ली,
 (मोदयति बालादीनिति । मुद+ णिच् + ण्वुल् ।) खाद्यविशेषः । इत्यमरः ।३ । ५ । ३३ ॥
मोया इति भाषा । अस्य दान-मन्त्रो यथा, --“मोदकं स्वादुसंयुक्तं शर्करादिविनिर्म्मितम् ।मया निवेदितं भक्त्या गृहाण परमेश्वरि ! ॥
”इति दुर्गोत्सवपद्धतिः ॥
गुडः । यवासशर्करा । इति राजनिर्घण्टः ॥
शर्करादिद्वारापक्वौषधविशेषः । अस्य पूर्णवीर्य्यंषण्मासं तिष्ठति । इति सुखबोधः ॥
(यथा, --“वटका अथ कथ्यन्ते तन्नाम गुटिका वटी ।मोदको वटिका पिण्डी गुडो वर्त्तिस्तथोच्यते ॥
द्रवन्तु द्बिगुणं देयं मोदकेषु भिषग्वरैः ॥
द्रवं द्रवरूपद्रव्यं कर्षप्रमाणं तन्मात्रा बलं दृष्ट्वाप्रयुज्यते । बलमिति कालादेरप्युपलक्षणम् ।”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे ॥
)हर्षके, त्रि । इति मेदिनी । के, १४१ ॥
(यथा, महाभारते । ७ । ३५ । ३८ ।“हतारोहांश्छिन्नघण्टान् क्रव्यादगणमोद-कान् ॥
”)
मोदकः,
पुं,
 (मोदयति मिष्टान्ननिर्म्माणेनेति । मुद्+ णिच् + ण्वुल् ।) वर्णसङ्करजातिविशेषः ।मयरा इति भाषा । स च शूद्रायां क्षत्त्रिया-ज्जातः । इति स्मृतिः ॥