| YouTube Channel

मोचक (mocaka)

 
शब्दसागरः
English
मोचक
m.
 (-कः)
1. A tree, (Hyperanthera morunga.)
2. The silk-cotton
tree.
3. The plantain tree.
4. A plant, commonly Ghantāpāralī.
5. A devotee, one who has divested himself of worldly passion and
desire.
6. A liberator.
E.
 मुच् to be let loose,
aff.
 ण्वुल्
or causal
form,
aff.
 अच्, and कन् added.
Capeller Eng
English
मोचक
a.
 liberating, freeing from (—°).
Yates
English
मोचक (कः) 1.
m.
 Idem
a liberator
a devotee.
Wilson
English
मोचक
m.
 (-कः)
1 A tree, (Hyperanthera morunga.)
2 The silk cotton tree.
3 The plantain tree.
4 A plant, commonly Ghaṇṭāpārali.
5 A devotee, one who has divested himself of worldly passion and desire.
6 A liberator.
E.
 मुच to be let loose,
aff.
 वुन्, or causal form,
aff.
 अच्, and
कन् added.
Apte
English
मोचक [mōcaka],
a.
 [मुच्-ण्वुल्]
Liberating, freeing.
Finally emancipated, absolved.
कः A devotee, an ascetic.
Emancipation, deliverance.
A plantain tree.
The tree called शोभाञ्जन. -कम् A kind of shoe.
Apte 1890
English
मोचक a. [मुच्-ण्वुल्] 1 Liberating, freeing.
2 Finally emancipated. absolved.
कः 1 A devotee, an ascetic.
2 Emancipation, deliverance.
3 A plantain tree.
4 The tree called शोभांजन.
Monier Williams Cologne
English
मोचक
mfn.
 liberating, emancipating,
Pañcar.
one who has abandoned all worldly passions and desires, an ascetic, devotee,
L.
मोचक
m.
 (only
L.
 ) Moringa Pterygosperma,
L.
Musa Sapientum,
L.
Schrebera Swietenioides,
L.
मोचक
n.
 a kind of shoe,
L.
Monier Williams 1872
English
मोचक, अस्, इका, अम् (fr. Caus. of rt. 2. मुच्),
liberating, emancipating
(अस्), m. a liberator, one
who has abandoned all worldly passion and desire,
an ascetic, devotee
Moringa Pterygosperma
the
plantain tree, Musa Sapientum
(इका), f. Musa
Sapientum.
Benfey
English
मोचक मोछक, i. e.
A. मोछ +
क,
m.
 = मोछ,
I, II. B. मुच् + अक,
m.
1. A devotee, free from worldly
passion and desire.
2. A liberator.
Apte Hindi
Hindi
मोचकः
पुं*
 - मुच् + ण्वुल्
"भक्त, संन्यासी"
मोचकः
पुं*
 - -
"परममुक्ति, छुटकारा"
मोचकः
पुं*
 - -
केले का पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मोचक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನುಗ್ಗೆಮರ
निष्पत्तिः - > मुच्लृ (मोक्षणे) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > मुञ्चति त्वचम्
मोचक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಳೆಮರ
मोचक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪವರ್ಗ /ಮೋಕ್ಷ /ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಹೊಂದುವ ಸಾಧನ
निष्पत्तिः - > मुच्लृ (मोक्षणे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > मोचयति संसारात्
मोचक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯತಿ /ವಿರಕ್ತ /ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿದವನು
व्युत्पत्तिः - > मुञ्चति विषयान्
मोचक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಕ್ಕಮರ
विस्तारः - > "मोचको मोक्षकदली शिग्रुद्रुमविरागिषु" - हेम०
मोचक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಡಿಸುವವನು /ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುವವನು /ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - > मुच्लृ (मोक्षणे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
L R Vaidya
English
mocaka {% m. %} 1. A plantain-tree
2. an ascetic, a devotee
3. emancipation, liberation.
Kridanta Forms
Sanskrit
मुच् (मु॒चॢँ꣡॑ मोक्षणे मोचने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = मोचनम्
अनीयर् = मोचनीयः - मोचनीया
ण्वुल् = मोचकः - मोचिका
तुमुँन् = मोक्तुम्
तव्य = मोक्तव्यः - मोक्तव्या
तृच् = मोक्ता - मोक्त्री
क्त्वा = मुक्त्वा
ल्यप् = प्रमुच्य
क्तवतुँ = मुक्तवान् - मुक्तवती
क्त = मुक्तः - मुक्ता
शतृँ = मुञ्चन् - मुञ्चन्ती / मुञ्चती
शानच् = मुञ्चमानः - मुञ्चमाना
मुच् (मु꣡चँ꣡ प्रमोचने मोदने च प्रमोचनमोदनयोः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मोचनम्
अनीयर् = मोचनीयः - मोचनीया
ण्वुल् = मोचकः - मोचिका
तुमुँन् = मोचयितुम्
तव्य = मोचयितव्यः - मोचयितव्या
तृच् = मोचयिता - मोचयित्री
क्त्वा = मोचयित्वा
ल्यप् = प्रमोच्य
क्तवतुँ = मोचितवान् - मोचितवती
क्त = मोचितः - मोचिता
शतृँ = मोचयन् - मोचयन्ती
शानच् = मोचयमानः - मोचयमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शिग्रुः शोभाञ्जनोऽक्षीवतीक्ष्णगन्धकमोचकाः ।
-wordlist-
शिग्रु (पुंक्ली), शोभाञ्जन (पुं), अक्षीव (पुं), तीक्ष्णगन्धक (पुं), मोचक (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मोचकः,
पुं,
 (मोचयति संसारादिति । मुच् +णिच् + ण्वुल् ।) मोक्षः । (मुञ्चति गन्धं त्वच-मिति वा । मुच् + ण्वुल् ।) कदली । शिग्रुः ।(मुञ्चति विषयानिति ।) विरागी । इतिहेमचन्द्रः । ४ । २०० ॥
मुष्ककवृक्षः । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(मुक्तिकारके, त्रि । यथा, शिवपुराणे वायुसंहितायां पूर्व्वभागे । २ । ५१ ।“अमुक्तो मोचकश्चायमकालः कालचोदकः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मोचक
पु०
 मुच--ण्वुल् । १ मोक्षे २ कदल्यां ३ शोभाञ्जनेच ४ वैराग्यवति
त्रि०
 हेमच० ५ मुष्ककवृक्षे राजनि० ।
Capeller
German
मोचक befreiend, erlösend von (—°).