| YouTube Channel

मेधिर (medhira)

 
शब्दसागरः
English
मेधिर
mfn.
(-रः-रा-रं) Intelligent, possessing a ready and just appre-
hension.
E.
मेधा apprehension, इरच्
aff.
Capeller Eng
English
मे॑धिर
a.
= मेधावि॑न्.
Yates
English
मेधिर (रः-रा-रं)
a. Intelligent.
Wilson
English
मेधिर
mfn.
(-रः-रा-रं) Intelligent, possessing a ready and just
apprehension.
E.
मेधा apprehension, किरच्
aff.
Apte
English
मेधिर [mēdhira],
a.
Intelligent, wise.
Monier Williams Cologne
English
मे॑धिर
mfn.
(fr. मेधा) intelligent, wise (said of Varuṇa, Indra, Agni
&c.
),
RV.
Monier Williams 1872
English
मेधिर, अस्, आ, अम् (fr. मेधा), Ved. wise, in-
telligent, clever.
Macdonell
English
मेधिर médh-ira,
a.
intelligent, wise.
Benfey
English
मेधिर मेधिर, i. e. मेधा + इर,
adj.
Intelligent.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मेधिर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ /ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು /ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು
निष्पत्तिः - > "इरन्" (५-२-१०९) - काशिका
व्युत्पत्तिः - > मेधाऽस्यास्ति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
बुद्धिमत्, धीमत्, मतिमत्, मेधाविन्, मनस्विन्, सुबुद्धि, कुशलबुद्धि, शुद्धधी, कृतधी, सुबोध, मेधिर, सज्ञान, अभिज्ञ
adjective
यस्य बुद्धिः वर्तते।
"बुद्धिमते वितण्डा रोचते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मेधिरः, त्रि, (मेधास्यास्तीति मेधा + “मेधारथा-भ्यामिरन्निरचौ वक्तव्यौ ।” १०९ इतिकाशिकोक्त्या इरन् ।) मेधावी इति त्रिकाण्ड-शेषः
(यथा, ऋग्वेदे २५ २० ।“त्वं विश्वस्य मेधिर ! दिवश्च ग्मश्च राजसि ।”“हे मेधिर ! मेधाविन् ! वरुण ।” इति तद्भाष्येसायणः
यज्ञवान् हविष्मान् यथा, ऋग्-वेदे १० १०० ।“इन्द्रस्य सुनुकृतं दैव्यं सहोग्निर्गृहेजरितामेधिरः कविः ।”“मेधो यज्ञः हविर्वा तद्बान् ।” इति तद्भाष्येसायणः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मेधिर
त्रि०
मेधा + अस्त्यर्थे इरच् मेधावति त्रिका०
Capeller
German
मे॑धिर dass.
Grassman
German
médhira, a., weise [von medhā́], insbesondere 2〉 pl., die weisen Sänger, Opferer u. s. w.
-a (varuṇa) {25, 20}
agne {255, 4}.
-as agnís {31, 2}
{105, 14}
{142, 11}
{127, 7}
{235, 3}
{649, 2}
{926, 6} (kavís)
(índras) {483, 3}
(sómas) {780, 4}.
-āya índrāya {61, 4}
me {603, 4}.
-āsas 2〉 manīṣíṇas {663, 19}.
-ās 2〉 {11, 7}
{658, 9}
{662, 6}.
-āṇām 2〉 {915, 10} (īśe).